Vorige week was ik op de Big Improvement Day in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Geen gewoon congres, maar een dag vol optimisme, praktijk en visie. Een dag waarop ondernemers, beleidsmakers, idealisten en denkers elkaar ontmoeten rond één overtuiging: verbetering is geen toeval, maar een gezamenlijke beweging.
Good old Ralph van Hessen, de oprichter van de Big Improvement Day, loopt er nog steeds rond. Zijn mantra ‘je gaat naar huis met minstens één contact, één idee en één actie’ bleek opnieuw verrassend realistisch. Het was alweer de negentiende editie van deze positieve tegenhanger van Prinsjesdag, altijd op de derde dinsdag van januari, een dag na Blue Monday. En zoals altijd draaide alles om DOEL: Duurzaamheid, Ondernemerschap, Educatie en Leiderschap.
Lees ook: Relevant blijven in een snel veranderende wereld: ‘Durf te falen, vernieuwen en los te laten’
Hoe gaat het met ondernemers?
De ochtend begon met de ‘stand van het land’. Gijs Rademaker, wat mij betreft de beste opiniepeiler van Nederland, leidde de dag als dagvoorzitter. Met energie, scherpte en vooral: cijfers. Dat laatste vind ik zeer verfrissend. Het stoort mij al jaren hoe vaak meningen worden gepresenteerd als feiten. In ondernemerschap, marketing en beleid geldt juist het omgekeerde: zonder data neem je zelden goede beslissingen. Onderbuikgevoel alleen is geen strategie.
Juist daarom maakte het ondernemersonderzoek dat Gijs presenteerde zoveel indruk. Samen met RTL Z, De Ondernemer.nl, Stichting 155 en het Instituut Midden- en Kleinbedrijf onderzochten we hoe ondernemers ervoor staan. Hij zoomde in op schuldenproblematiek, stress en onzekerheid. Maar één cijfer bleef bij mij hangen.
Ruim driekwart van de ondernemers vraagt géén hulp als ze vastlopen.
Ondernemers vragen geen hulp
76 procent… Dat cijfer kwam binnen. En het maakt nauwelijks uit of je man of vrouw bent, jong of oud: het is een breed patroon.
En dat terwijl ik uit ervaring weet dat bijna alle succesvolle ondernemers niet minder tegenslag hebben gehad, maar wél eerder om hulp durfden te vragen, een support-netwerk van vrienden en vertrouwelingen om zich heen hebben verzameld. Iedere ondernemer kent slapeloze nachten. Het verschil zit vaak niet in talent of doorzettingsvermogen, maar in het lef om niet alles alleen te willen oplossen. Om mensen om je heen te verzamelen die met je meedenken, je tegenspreken, je soms vertellen wat je liever niet hoort.
Die lijn hoorde je de hele dag terug op het podium.
Ruimte maken voor het menselijke
Neem Vincent Knaap, ceo van Monks, die vertelde hoe hij zijn wereldwijde bedrijf radicaal ombouwde tot een AI-first organisatie. Geen kleine ingreep, maar een koerswijziging die een groot deel van zijn professionals raakt. Niet om mensen weg te automatiseren, maar om hen juist ruimte te geven om menselijk werk te doen waar technologie tekortschiet. „Het begint met het definiëren van een visie”, zei hij. „Als je vandaag opnieuw zou beginnen, zonder heritage, hoe zou je bedrijf er dan uitzien?”
Bij Monks besloten ze alles wat door AI kan worden gedaan, door AI te laten doen. En mensen in de lead te zetten waar AI dat niet kan. Dat is bijna het tegenovergestelde van wat veel bedrijven doen: bestaande processen ‘een beetje’ optimaliseren met AI. Hier bouwden ze bewust hun eigen nachtmerrie-concurrent, vóór iemand anders het zou doen.
Je voelde het gewicht van die verantwoordelijkheid in zijn verhaal. Dit soort beslissingen neem je niet alleen. Zeker niet in een beursgenoteerd bedrijf als Monk, met duizenden klanten en duizenden medewerkers. Dit toets je. Hier heb je mensen voor nodig die je vertrouwd.
Dat is misschien wel de kern van ondernemerschap: wie onderneemt, komt vroeg of laat op een kruispunt. Soms moet je keiharde keuzes maken om relevant te blijven. Je valt, je staat op, je probeert opnieuw. En soms blijf je even liggen. Jezelf opnieuw uitvinden hoort erbij.
Lees ook: Van 25 miljoen euro inkomsten naar 750.000, allemaal door AI: ‘Ik vraag me af of we er klaar voor zijn’
Geen ego, maar dialoog
Ik ken die fases maar al te goed. Ik heb markten zien instorten waarin ik actief was. Compagnons verloren. Projecten zien mislukken. Ik nam ooit een beslissing die totaal tegen de stroom inging: een vast maandbedrag vragen voor internetabonnementen terwijl onze kosten super-variabel waren en simpelweg niet in te schatten. Financieel doodeng, maar achteraf een gamechanger. Ik nam ook beslissingen die op papier briljant leken, maar later als een boemerang terugkwamen. Zoals toen ik mijn bedrijf PuntEDU voor een veel lagere waardering terugkocht, vlak vóór de internetbubbel barstte.
Wat mij telkens weer overeind hielp, waren geen heroïsche soloacties. Het waren gesprekken. Met mijn vrouw. Met vrienden. Met adviseurs. Met collega-ondernemers. Geen ego, maar dialoog. Geen stoerheid, maar eerlijkheid. Geen trots, maar kwetsbaarheid. Daardoor heb ik het gered.
Succes is één keer vaker opstaan dan vallen. En opstaan gaat makkelijker als iemand je een hand aanreikt. Dat voelde je overal op de Big Improvement Day. Niet dat iedereen daar met perfecte succesverhalen stond. Integendeel. Mensen durfden hun twijfels te delen. Hun ideeën. Hun vragen. En steeds weer zag je handen omhooggaan in de zaal: „Ik wil wel meedenken.” „Ik heb hier ervaring mee.” „Bel me eens.”
Leren van mislukkingen
Ik heb die kracht van samenwerking zelf ervaren toen ik directeur was van de Economic Board in de regio Stedendriehoek, waar ondernemers, overheden en onderwijs samenwerkten. Drie werelden, met drie verschillende culturen, die niet vanzelfsprekend samenwerken. Het kostte geduld. Veel geduld. Ik wist niet eens dat ik zoveel geduld had, eerlijk gezegd. En het vieren van piepkleine stapjes. Maar toen het vertrouwen er eenmaal was, kwam er een beweging op gang die niet meer te stoppen was. Voor de energietransitie. Voor de circulaire economie. Voor innovatie.
In je eentje doormodderen werkt niet. Samenwerken werkt wel.
Het is precies die houding: durven vragen, durven delen, durven verbinden, die echte vooruitgang mogelijk maakt. Niet door te doen alsof je alles weet, maar door te erkennen dat je andere perspectieven nodig hebt. Gesprekken die soms ongemakkelijk zijn, maar je verder brengen.
Die mindset is vandaag belangrijker dan ooit. Niet alleen om problemen op te lossen, maar ook om te voorkomen dat ze escaleren, zoals we nu op zoveel plekken in de wereld zien. Het gaat niet om borstklopperij. Niet om ego. Het gaat om leren van mislukkingen, onzekerheden erkennen en een netwerk bouwen dat je opvangt als het tegenzit.
Vraag om hulp
Dat is de gezamenlijke boodschap van het onderzoek én van de Big Improvement Day: innovatie en succes ontstaan niet in isolement. Ze ontstaan in de ruimte waar ideeën botsen, inzichten groeien en mensen samen vooruit willen.
Mijn doel, vanuit stichting 155 voor dit jaar is simpel: zorgen dat ondernemers eerder om hulp vragen. Dat die 76 procent omlaaggaat. Dat niemand blijft doormodderen uit trots. Bij Stichting 155 blijven we dat herhalen: Durf hulp te vragen. Durf te verbinden. Durf samen te bouwen.
En parkeer af en toe je ego. Want pas echt slecht voor je trots is het moment dat je bedrijf uit je vingers glipt, terwijl er mensen om je heen stonden die je hadden willen helpen. Laten we er daarom voor zorgen dat de stem van ondernemers, met hun worstelingen én hun ideeën, gehoord en gezien blijft worden. Dat verdienen we.
