Wie de huidige geopolitieke conflicten volgt, kan niet om de beelden van droneaanvallen heen. Rusland bestookte Oekraïne alleen al in 2025 met meer dan 54.000 drones. En ook in het Midden-Oosten zijn de afgelopen weken al honderden droneaanvallen geweest.
Zowel Rusland als Iran maakt vaak gebruik van een zogeheten verzadigingsstrategie, waarbij tegelijk honderden drones en raketten worden afgevuurd. Deze Shahed-drones kosten slechts enkele tienduizenden euro’s, maar worden vaak neergehaald met Patriot-raketten met een prijskaartje van miljoenen euro’s per stuk.
Lees ook: 41 miljard euro voor defensie: kans voor Nederlands mkb? ‘Veel bedrijven weten niet hoe relevant ze zijn’
Nederlands alternatief voor de NAVO
Ook dichter bij huis groeit de dreiging uit de lucht. In Nederland en België werden het afgelopen jaar meerdere vliegvelden geteisterd door mysterieuze drones. In de haven van Antwerpen worden in 2027 luchtafweersystemen geplaatst tegen deze dreiging.
Defensieondernemer en voormalig lobbyist Saulo Waardenburg zag hierin een structureel probleem én een kans. Een helderziende is hij niet, benadrukt hij, maar al meer dan vijf jaar heeft hij een visie op betaalbare luchtverdediging. „Altijd als ik erover begon in Nederland werd ik niet serieus genomen.”
Die houding is veranderd, merkt hij. „Door de oorlog in Oekraïne, maar ook door de trans-Atlantische verhoudingen en het niet afhankelijk willen zijn van dure Amerikaanse of Israëlische raketten, zijn mensen anders gaan kijken naar eigen productie voor Defensie.” Via Oekraïne wil Saulo de NAVO aan een broodnodig, Nederlands alternatief helpen.
Lees ook: Van dating-app-bouwers tot medeoprichter van Upfront: allemaal hopen ze grote spelers te worden in de drone-industrie
Van militair naar leverancier voor Defensie
Wat die zelfbenoemde ‘groeiparel’ is, volgt zo. Eerst zijn loopbaan. Saulo begon zijn carrière in 2013 bij Defensie, in een tijd van „bezuinigen, bezuinigen, bezuinigen”. Tijdens oefeningen was er soms geen budget voor kogels en moest er ‘pinda pinda’ worden geroepen als je ‘schoot’.
Enkele jaren later verliet hij Defensie en maakte hij de stap naar de Defensie-industrie. Via via kwam hij in contact met voormalig staatssecretaris van Defensie Jack de Vries, die hem een jaar onder zijn vleugels nam. Dat inspireerde Saulo om een eigen consultancykantoor in defensie op te richten.
Qua luchtverdediging staan wij momenteel echt met de broek op de knieën
Saulo Waardenburg Guardian Dynamics
Een van zijn hoofddoelen was bruggen bouwen tussen Oekraïne en Europa, om zo van elkaar te kunnen leren. Daarom reisde Saulo de afgelopen jaren veel naar Oekraïne, waar hij sprak met partijen die luchtverdedigingsraketten ontwikkelden én gebruikten. „Ik dacht: dit hebben we als NAVO ook nodig. Qua luchtverdediging staan wij momenteel echt met de broek op de knieën. Ik wilde de lessons learned en unieke formule uit Oekraïne vertalen naar de Nederlandse situatie.”
Vijftig keer goedkoper dan Amerikaanse raketten
Zo ontstond Guardian Dynamics, een Nederlandse BV die samen met andere Nederlandse bedrijven betaalbare raketten wil produceren voor NAVO-landen. Wat ‘betaalbaar’ betekent? „Het is lastig daar een getal aan te koppelen, maar het feit dat wij vijftig keer goedkoper zijn dan een gemiddelde Amerikaanse raket, daar ligt het antwoord in besloten.”
De raket die Guardian Dynamics ontwikkelt heet de Warden. Volgens Saulo zit het probleem vooral in het middensegment. „We komen betaalbare middelen tekort tussen de 2,5 kilometer en 25 kilometer bereik. Je wil geen raketten van miljoenen euro’s gebruiken tegen heel goedkope drones. De Warden is een extra laag die je toevoegt aan de luchtverdediging, waardoor het geheel efficiënter en goedkoper wordt.”
Vergunningen: geld is er, tempo niet
Ondernemen in de Defensie-industrie in deze tijden is compleet anders dan een paar jaar geleden. Van jaren bezuinigen, wordt het defensiebudget in rap tempo opgeschroefd. Het kabinet verhoogde afgelopen jaar het defensiebudget met 3,4 miljard euro, waarmee het totale budget stijgt tot 26,8 miljard. Zo zegt viceadmiraal Jan Willem Hartman, hoofd van Commit - de inkoopafdeling van het leger - tegen Het Financieele Dagblad: „Er is weinig tijd en veel geld.” Zo ervaart Saulo het ook. „In oktober moesten wij komen pitchen bij Defensie, terwijl we nog geen BV hadden, die is pas 30 december opgericht.”
Dat er veel geld beschikbaar is, betekent niet automatisch dat nieuwe initiatieven snel van de grond komen. Volgens Saulo komt dat door de manier waarop besluitvorming in Nederland is georganiseerd. „Gemeenten en provincies blijken in de praktijk vaak bereid mee te denken en snel te willen schakelen”, zegt hij. „Het probleem zit meer in het bij elkaar brengen van alle betrokken partijen en in het gebrek aan risicobereidheid.”
Er zijn budgetten en initiatieven, maar zonder centrale coördinatie en partijen die risico durven nemen, kost het tijd iets echt op gang te krijgen
Saulo Waardenburg Guardian Dynamics
Startups in de defensiesector lopen daardoor geregeld van loket naar loket. Ministeries zien de potentie, maar verwijzen voor concrete financiering of opdrachten weer door naar andere regelingen, tenders of fondsen. Ook bureaucratie en regelgeving spelen daarbij een rol. „Iedereen wil helpen, maar het systeem is versnipperd, er zijn veel verschillende eilandjes”, zegt Saulo. „Er zijn budgetten en initiatieven, maar zonder centrale coördinatie en zonder partijen die in een vroeg stadium risico durven nemen, kost het simpelweg veel tijd om iets echt op gang te krijgen. Maar de eerste stappen worden nu wel gezet.”
Lees ook: Vervijfvoudiging ondernemers in defensiemarkt: ‘Werken voor Defensie is niet vies meer, maar logische stap’
Van vijf ton naar tientallen miljoenen
Het bedrijf bestaat pas enkele maanden en om er een succes van te maken zijn de obstakels fors. Financiering is daarbij cruciaal. „Om de tent te laten draaien, cashflow door het bedrijf te laten gaan en een compliance-afdeling op te tuigen, hebben we eerst zo’n vijf ton tot een miljoen euro nodig.”
Daarna hoopt Guardian Dynamics via fondsen en innovatie-challenges van Defensie enkele miljoenen op te halen voor verdere research en development. Uiteindelijk is tussen de 20 en 50 miljoen euro nodig. Hoe realistisch dat is, durft hij niet te voorspellen. „Het enige wat wij moeten doen, is op het juiste moment aan de juiste tafels zitten met onze boodschap, zodat ze weten dat wij er zijn.”
Ook de productie moet nog worden opgeschaald. Als de omstandigheden stabiel blijven, verwacht Saulo dat de eerste raketten in het vierde kwartaal van dit jaar geproduceerd kunnen worden. Guardian Dynamics werkt daarbij samen met een partner met bestaande productiefaciliteiten. „De meeste startups die raketten willen bouwen falen. Dat komt doordat je enorme kapitaalintensieve investeringen moet doen. Wij werken samen met een partner die de industriële schaal vanaf dag één kan leveren. Daardoor kunnen we, in theorie, binnen twee maanden volledig opschalen.”
Geopolitieke onzekerheid als factor
Die stabiliteit is niet vanzelfsprekend. De technologie van Guardian Dynamics is grotendeels ontwikkeld en getest in Oekraïne. Dat is een voordeel, maar ook een risico. „Productiecapaciteit kan onder druk komen te staan en wij zijn zeer afhankelijk van met name het exportregime in Oekraïne”, erkent Saulo.
Daarom wil het bedrijf de kennis zo snel mogelijk naar Nederland halen en werken met Nederlandse toeleveranciers. Dat moet Guardian Dynamics minder kwetsbaar maken en bijdragen aan Europese strategische autonomie.
Momentum en militaire steun
Volgens Saulo is de kans op succes juist nu relatief groot. „Dat heeft met momentum te maken. Er is geld beschikbaar, maar vooral een enorme capability gap. De vraag vanuit NAVO-landen naar betaalbare luchtverdediging is gigantisch.”
Dat Guardian Dynamics serieus wordt genomen, blijkt ook uit de adviesraad. Oud-Commandant der Strijdkrachten Generaal b.d. Dick Berlijn adviseert het bedrijf. „Ze zijn in staat om een heel slimme oplossing voor een groot probleem te vinden, namelijk een heel goedkope raket, waar je er veel meer van kunt aanschaffen.”
Ze hebben een goed product dat inspeelt op het probleem voor Defensie. Daar ben ik optimistisch over
Dick Berlijn Oud-Commandant der Strijdkrachten Generaal
Berlijn doet dat onbezoldigd en plaatst ook kanttekeningen. „Ik zie dat ze een goed product hebben dat inspeelt op het probleem voor Defensie. Daar ben ik optimistisch over. Maar het is een heel andere zaak om ook de business case goed voor elkaar te krijgen. Hoe krijg ik op tijd investeerders? Hoe zorg ik dat ik het tijdstraject van Defensie kan volgen?”
Een noodzakelijke gok
Saulo verdient, net als Dick Berlijn, voorlopig nog geen euro aan Guardian Dynamics. Integendeel: hij stopte er zelf geld in en nam bewust afstand van zijn goedlopende lobbybedrijf om zich volledig op deze onderneming te richten. „Dit is een brandverzekering verkopen; niet voor een brandend huis, maar voor een brandend industrieterrein.”
Dat risico voelt hij dagelijks, maar voor hem weegt de urgentie zwaarder. „Dit bedrijf is nodig. Voor onze eigen veiligheid, voor Oekraïne en voor de NAVO.”
Lees ook: Deze ondernemer gaat een munitiefabriek in Nederland bouwen: ‘De defensie-industrie moet snel opschalen’