Tijdens de voornaamste horecabeurs Horecava in januari kon het niet op: een robotarm als Italiaanse pastachef en talloze digitale tools om voorraad mee te beheren en de beste marges te berekenen. Florentine Rijkmans, directeur van Horecava, opende de beurs met de woorden: ‘Betaalbare luxe draait om topbeleving bereikbaar houden met slimme keuzes in inkoop, organisatie en technologie.’ Een ander succesrijk voorbeeld dat aantoont dat horeca en automatisering wel goed samen kunnen gaan: het AI-gastenplatform Bonnie.
Horeca terughoudend met automatiseren
Toch blijkt uit CBS-cijfers dat de horecasector, samen met de sector cultuur, sport en recreatie, achter blijft op het gebied van robotisering en AI-ondersteuning. Terwijl de personeelstekorten in de hospitalityhoek het grootst zijn.
“Het zou heel verstandig zijn om er met automatisering voor te zorgen dat er minder mensen nodig zijn”
Ward van der Stee Sectoranalist Retail en Leisure ABN AMRO
„De horeca is arbeidsintensief: de grootste kostenpost voor deze sector zijn loonkosten. Het zou dus heel verstandig zijn om er met automatisering voor te zorgen dat er minder mensen nodig zijn”, zegt Ward van der Stee, Sectoranalist Retail en Leisure ABN AMRO. „Toch zien we het nog weinig. Die terughoudendheid heeft deels te maken met het feit dat robotisering of QR-codes wat onpersoonlijker zijn en mensen toch ook voor de gezelligheid naar het café komen.”
Robots efficiënt maar kostbaar
De sectoranalist geeft aan dat als je echt grote verandering teweeg wil brengen in de sector, je aan robotisering moet denken. „De ontwikkelingen gaan ontzettend hard als je kijkt naar humanoid robots. Ze kunnen objecten herkennen en weten hoe ze met een object moeten omgaan. Maar de investeringen hiervoor zijn héél erg hoog”, zegt hij. Waar de analist dat het meest ziet gebeuren, is bij de grote hotels. „Voice-AI voor de klantenservice, self check-ins. Vooral bij de grote merken, die hebben meer investeringskracht om met digitalisering te experimenteren”, aldus Van der Stee.
De terughoudendheid van horecaondernemers is gezien de kosten en het ‘gezelligheidsgehalte’ logisch, maar helpt niet om de efficientiëslag te maken om kosten te drukken.
Foodwaste, hygiëne en reserveringen
Alhoewel de grootste winst dus in het vervangen van vloerpersoneel te behalen is, zijn er ook minder drastische (en kostbare) automatiseringsmaatregelen die horecaondernemers kunnen helpen bij het verlagen van de arbeidsintensiviteit.
Denk aan hulp bij reserveringen, SEO-optimalisatie, het inzichtelijk maken van bedrijfsdata, het opstellen van ingrediëntenlijsten, de inkoop en HACCP (hygiëne). Zo is er sinds 2025 de tool Lightspeed AI, waarmee ondernemers op een makkelijke manier bedrijfsdata inzichtelijk krijgen.
SOUS, ook gelanceerd in 2025, helpt de vindbaarheid van restaurant te vergroten en zorgt voor hogere omzet door meer uitgaven op de eigen website van restaurants. En Gastronomixs biedt chefs een AI-tool die receptenkrabbels door middel van een foto digitaliseert.
“Ze gebruiken nu AI voor het verminderen van foodwaste, voor marketing, voor personeelsplanningen”
Gijsbregt Brouwer foodtrendwatcher
Kitchen-tech druppelt langzaam door
Gijsbregt Brouwer is foodtrendwatcher. Ondanks de aanbieders die hier en daar oppoppen ziet ook hij nog weinig echt grote verandering als het gaat om restaurants en cafés. Brouwer: „Het is nog mager. Je ziet wel dat 70 à 80 procent van de mensen online reserveert, dat was 10 jaar terug niet voor te stellen. En kitchen-tech druppelt langzaam door: ze gebruiken nu AI voor het verminderen van foodwaste, voor marketing, voor personeelsplanningen.” Zelf is hij groot fan van Apicbase en Orbisk.
Kleine stapjes in de horeca
Volgens Van der Stee hoeven horecaondernemers niet in één keer van de kelder naar de zolder. „Je hoeft niet direct naar een humanoid robot aan te schaffen, er zijn ook tussenstappen mogelijk. Een QR-code om bestellingen op te nemen scheelt bijvoorbeeld alweer één keer op en neer lopen voor de ober. Dat kan de arbeidsproductiviteit al enorm vergroten.”
Tegelijkertijd vraagt Gijsbregt Brouwer zich af hardop af of je de horeca wel verder moet willen digitaliseren. „De romantiek en de storytelling is een belangrijk onderdeel van uit eten gaan. Human touch is cruciaal: je moet de balans zien te houden tussen die human touch en tech, want anders jaag je misschien zelfs mensen weg.’’
