Nieuws Actueel

Hoe Kolonisten van Catan al 20 jaar miljoenen oplevert

Het ligt bij veel Nederlandse gezinnen in de spellenkast: Kolonisten van Catan of Catan, zoals het sinds 2014 heet. In twintig jaar tijd ging het bordspel wereldwijd tientallen miljoenen keren over de toonbank en met de ene uitbreiding na de andere, weten de makers met Catan te blijven scoren.

Sofie Smulders | foto: Aaron Fulkerson 6 april 2018

Catan

Het merk Catan is groot. We weten dat het van origine Duitse spel in bijna veertig talen vertaald werd en in zeker 38 landen uitgebracht werd. Uitgever Kosmos bracht Die Siedler von Catan, bedacht door Klaus Teuber, in 1995 op de markt. In dat jaar sleepte het in eigen land direct al een aantal prijzen in de wacht.

Bedenker

De inmiddels 65-jarige Teuber, die overigens nog altijd in een rijtjeshuis woont, houdt zich samen met zijn zoons Benjamin en Guido dagelijks bezig met Catan. Het was na Barbarossa het tweede spel dat hij aan een uitgever wist te slijten. Daarvoor moest hij het nog wel even inkorten. Oorspronkelijk bedroeg de speelduur een flinke 10 uur, die Teuber wist terug te brengen naar ongeveer een uur. Het typisch Duitse bordspel was direct een succes.

27 miljoen keer verkocht

Spellenfabrikant 999 Games vertaalde – toen nog – Kolonisten van Catan voor de Nederlandse markt, waar het in 1998 verscheen. Een jaar later werd het uitgeroepen tot Speelgoed van het Jaar. Catan ligt hier al twintig jaar in de winkels en ging zo’n 1,5 miljoen keer over de toonbank. Wereldwijd werd het spel 27 miljoen keer verkocht. Catan mag zich inmiddels absoluut scharen in het rijtje van bordspelgrootheden als Monopoly en Risk.

Succesformule

Wat precies het geheim is achter Catan? De succesformule lijkt hem te zitten in een combinatie van de ideale speellengte, voldoende interactie met tegenstanders en een combinatie van strategie en geluk. Bij uitgever 999 Games staat het op nummer 3 in de top 5 van hun meest populaire spellen. Na 30 seconds én een uitbreiding van dat spel.

Digitaal

In die twintig jaar is de focus van spellen steeds meer van offline naar online gegaan, maar bordspel Catan staat nog altijd zo stevig als de huisjes die de dorpen vormen in het spel. Dat betekent overigens niet dat de makers zelf niet op de digitale tour zijn gegaan. Catan gaat mee met zijn tijd en heeft meerdere online spellen die op verschillende devices te spelen zijn. Denk aan de smartphone, Nintendo DS en zelfs de Oculus Rift.

Uitbreidingen en varianten

De bordvariant blijft echter razend populair en het aantal uitbreidingen, kaartspellen, een dobbelspel en jubileumedities is indrukwekkend. Naast het klassieke Catan-bordspel bestaan er alleen al voor de Nederlandse markt inmiddels meer dan dertig uitbreidingen en varianten. Dan is er nog een tiental Duitse spellen die nooit vertaald zijn en speciale themaversies zoals Star Trek en Game of Thrones. Op deze manier blijven de makers slim inspelen op de actualiteit.