De verhalen van werknemers die te lange werkdagen maken, te weinig betaald krijgen of zomaar worden ontslagen zijn helaas bekend. Mede daarom komt de wet Wtta eraan. Daarin staat dat bedrijven die mensen in Nederland tewerkstellen een toelating moeten hebben.
De nieuwe overheidsinstantie Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) gaat deze toelatingen uitgeven. ,,Nu is het zo dat iedereen personeel kan uitlenen zonder vergunningsplicht. Iedereen kan bijvoorbeeld een uitzendbureau beginnen”, licht directeur Kees van Nieuwamerongen toe.
Lees ook: Mkb’er dicht zelf de gaten door personeelstekort: ‘Kijk ook naar technologie en AI’
„Dit heeft geleid tot een enorm groot aantal bedrijven die zich bezighoudt met het uitlenen van personeel.” Volgens hem is er een arbeidsmarkt ontstaan waarin een heftige concurrentiestrijd gaande is. „Het is een race to the bottom. We zien dan ook behoorlijk wat misstanden zoals arbeidsuitbuiting en ondermaatse huisvesting.”
“Concreet gaat het om iedereen die wel eens personeel uitleent. Dat kunnen ook detacheringsbureaus en bemiddelaars zijn”
Kees van Nieuwamerongen Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU)
Dit zijn de twee doelen van de wet Wtta
De Wtta moet daar wat aan doen. ,,Er zijn twee doelen. Enerzijds het beschermen van kwetsbare mensen op de arbeidsmarkt. Anderzijds willen we een einde maken aan de oneerlijke concurrentie tussen goedwillende en kwaadwillende bedrijven. Wanneer de ene uitzender marktconform betaalt en de ander minder dan het minimumloon uitkeert, is er namelijk geen gelijk speelveld.”
Mkb als uitlener
Niet alleen uitzendbureaus hebben straks een toelating nodig, waarschuwt Kees. ,,Concreet gaat het om iedereen die wel eens personeel uitleent. Dat kunnen ook detacheringsbureaus en bemiddelaars zijn.”
Maar ook: het mkb. ,,Neem een IT-bedrijf dat voor een ondernemer al jarenlang IT-werkzaamheden verzorgt. Het IT-bedrijf levert mensen aan de ontvangende partij. Dat personeel regelt daar alles: van software tot printers. Zo’n IT-bedrijf beseft waarschijnlijk niet dat zij eigenlijk arbeid leveren.”
De grens met dienstverlening is dun, erkent hij. ,,Soms is het niet helemaal duidelijk of het om arbeid of om dienstverlening gaat. Als je twijfelt of je onder de Wtta valt, kun je onze website bekijken of contact opnemen. Je kan ook bij brancheorganisaties terecht. De uitleensector is intensief betrokken geweest bij deze wet, dus die kunnen er meer over vertellen. Ook accountants kunnen je wellicht op weg helpen.”
Ondernemers kunnen deze voorbereidingen treffen
Volgens Kees is het zaak dat bedrijven de nodige voorbereidingen gaan treffen. ,,Om straks een toelating te krijgen, moeten alle bedrijven die personeel uitlenen zich bij ons aanmelden via onze website tussen 1 november en 31 december dit jaar.”
Daarnaast moeten alle uitleners een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) overleggen en een waarborgsom van 100.000 euro overmaken. Er moet ook een inspectierapport komen. ,,Daarmee controleren we of partijen voldoen aan de regels die de Wtta voorschrijft. Je moet bijvoorbeeld aantonen dat je aan de belastingverplichtingen voldoet, dat het salaris dat je uitkeert conform de CAO is en dat de huisvesting die je levert gecertificeerd is zodat mensen niet op smerige matrassen slapen.”
“Er moet vreselijk veel gebeuren. Zorg dat je tijdig actie onderneemt”
Kees van Nieuwamerongen Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU)
Inhuren van personeel
Aan de andere kant treft de nieuwe wet ook alle bedrijven die wel eens personeel inhuren. ,,Dat zijn er nog veel meer”, zegt Kees. ,,Inleners, dus iedereen die personeel nodig heeft, kunnen op dit moment van elke organisatie gebruikmaken. Straks moeten ze checken of een bepaalde uitlener wel is toegelaten tot de markt. Staat een partij in ons register, dan kan je daar gewoon zaken mee doen. Maar zonder registratie is dat niet meer mogelijk.”
Het is dan ook belangrijk om te controleren of mkb’ers in de toekomst zaken mogen blijven doen met de huidige zakenpartners. ,,Het bedrijf dat de IT-collega’s bijvoorbeeld inhuurt, zal het gesprek moeten voeren met de uitlener om er zeker van te zijn dat die organisatie zich netjes registreert. Gebeurt dat niet, dan kan die ondernemer zomaar zonder IT-personeel komen te zitten. Dat wil je natuurlijk voorkomen.”
Handhaving vanaf 1 januari 2028
Zijn oproep aan alle ondernemers luidt: begin nu. „Er moet vreselijk veel gebeuren. Zorg dat je tijdig actie onderneemt.”
Vanaf 1 januari 2027 gaat de wet in en één jaar later gaat de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaven. „Vanuit de NAU maken we een openbaar register. Daarin staan alle bedrijven die zijn toegelaten, een ontheffing hebben of onder het overgangsrecht vallen.”
De handhaving ligt bij de Arbeidsinspectie. „Daar is een flinke uitbreiding van het personeel geweest om op deze wet toe te zien. Partijen die zich er niet aan houden, kunnen worden beboet en in het ergste geval uit de markt worden gehaald.”
Eerlijkere uitleenmarkt
Kees ziet de wet Wtta als een belangrijke stap naar een eerlijkere uitleenmarkt. Enerzijds voor de werkenden. „Uitbuiting op de arbeidsmarkt is helaas aan de orde van de dag. Dat is onacceptabel. We moeten goed voor onze mensen zorgen en fatsoenlijk zakendoen.”
Anderzijds voor het bedrijfsleven. „Op dit moment zie je dat welwillende ondernemingen worden weggeconcurreerd door malafide partijen die het minder nauw nemen met de regels rondom arbeidsvoorwaarden. Dat moet straks verleden tijd zijn.”
