Onlangs sprak ik een ondernemer die iets had gedaan wat je niet vaak hoort. Ze had de stekker uit haar bedrijf getrokken. Niet omdat het slecht ging. Integendeel. Ze had een goedlopend bedrijf, klanten genoeg en stond er financieel goed voor. Maar het werk gaf haar niet meer de energie en voldoening die het ooit gaf. Dus besloot ze ermee te stoppen.
De reacties uit haar omgeving waren opvallend. ‘Maar waarom dan?’ ‘Gaat het financieel niet goed?’ Alsof stoppen alleen een optie is wanneer je failliet gaat, geen klanten meer hebt of simpelweg geen andere keuze hebt.
Die reacties zeggen veel over hoe we naar stoppen kijken. Stoppen doen we blijkbaar alleen als we ertoe worden gedwongen. Terwijl doorgaan met iets dat niet werkt, uiteindelijk ook tijd, energie en kansen kost.
Lees ook: De slechtst betaalde en drukst bezette kracht in eigen bedrijf: waarom ondernemers extra risico lopen op een burn-out
Waarom we vaak te lang doorgaan
Als stoppen de beste keuze is, waarom vinden we het dan zo moeilijk? Dat heeft merendeels te maken met de manier waarop we als mens geprogrammeerd zijn. Hoe meer tijd, geld en energie we ergens in steken, hoe moeilijker het is om te stoppen. We willen geloven dat onze investering de moeite waard is geweest.
Daarnaast zoeken we onbewust naar signalen die bevestigen wat we al denken. Die ene positieve klantreactie. Die onverwacht goede maand. Die nieuwe kans die zich aandient. Tegelijkertijd zijn we verrassend goed in het wegredeneren van signalen die aangeven dat iets structureel niet werkt.
En dan is er nog het idee van verlies. Dat voelt vaak pijnlijker dan de kansen die daardoor ontstaan. Misschien is dat ook waarom we doorgaan. Niet omdat we overtuigd zijn van de toekomst, maar omdat stoppen moeilijker voelt dan doorgaan.
Hoe weet je dat het tijd is om iets los te laten?
Veel ondernemers zijn gewend om door te gaan, ook als ze moe zijn. Maar wanneer je structureel leegloopt, nergens meer zin in hebt of merkt dat je steeds vaker geïrriteerd bent, is dat vaak een teken dat er iets niet klopt.
Daarnaast zien we het terug in de resultaten. Klanten vertrekken. Medewerkers haken af. De omzet daalt. Of we merken dat we steeds meer tijd, geld en energie investeren, terwijl de resultaten achterblijven. Dit betekent niet automatisch dat we moeten stoppen. Iedere ondernemer kent moeilijke periodes. Maar er is een verschil tussen een tijdelijke dip en een structureel probleem. De vraag is dan ook niet direct of we moeten stoppen, maar waardoor we vastlopen.
Misschien hoef je niet helemaal te stoppen
Wanneer we het gevoel hebben dat iets niet werkt, hebben we de neiging om met alles te stoppen. Maar vaak is de werkelijkheid minder zwart-wit.
Een ondernemer die ik sprak overwoog haar praktijk te beëindigen. Niet omdat ze het werk niet leuk vond, maar omdat ze meer tijd kwijt was aan sociale media dan met haar cliënten. Haar partner stelde haar een simpele vraag: ‘Waarom besteed je niet meer tijd aan het werk dat je echt leuk vindt?’ Die vraag zette haar aan het denken. In plaats van haar praktijk te stoppen, veranderde ze haar aanpak. Minder online promotie, meer werken aan haar netwerk. Met succes.
Soms hoeven we niet helemaal te stoppen. Alleen met datgene wat niet meer bij ons past. Een strategie, een doelgroep, een dienst, een bedrijfstak, een klant of een manier van werken.
Het juiste moment bestaat niet
Een andere ondernemer met wie ik werkte vertelde dat zijn besluit om te vertrekken uiteindelijk viel tijdens een verhit gesprek met zijn managementteam. Voor buitenstaanders leek het een impulsieve beslissing. Maar eigenlijk speelde het al veel langer. Hij kon zich steeds minder vinden in de koers van het bedrijf. Thuis sprak hij daar regelmatig over met zijn vrouw. Langzaam groeide het besef dat het bedrijf niet meer bij hem paste.
Het conflict was niet de oorzaak van zijn vertrek. Het was de aanleiding die hem hielp een besluit te nemen dat eigenlijk al veel eerder was genomen. Dat zie ik vaker. We wachten op een moment waarop alles duidelijk wordt, terwijl het proces vaak al lang geleden is begonnen. Het besef groeit geleidelijk, totdat er iets gebeurt dat ons helpt de knoop door te hakken. Juist daarom geloof ik dat er geen juist moment bestaat. Soms moet je gewoon knippen.
Het zwarte gat of een nieuw begin
Stoppen betekent vaak meer dan afscheid nemen van (een deel) ons bedrijf. We nemen ook afscheid van een deel van onszelf. Dat proces lijkt op rouw. Vermoeidheid. Fysieke klachten zonder duidelijke oorzaak. Nergens meer energie uit halen. Een gevoel van verlies.
Tegelijkertijd ontstaat juist daar ruimte voor iets nieuws. Voor meer tijd met ons gezin. Voor andere interesses. Voor nieuwe ideeën of zelfs een nieuwe onderneming. Loslaten voelt vaak als een einde. Maar voor veel ondernemers blijkt het uiteindelijk een nieuw begin.
Lees ook: Het bedrijf draaide 25 jaar probleemloos, totdat Jan met pensioen ging: ‘Niemand wist hoe de machine werkte’
