Voor bedrijven die afhankelijk zijn van energie, transport of goederen uit de Golfregio, klinkt heropening van de Straat van Hormuz hen ongetwijfeld als muziek in de oren. Maar volgens logistieke branchevereniging evofenedex zit het probleem niet alleen in de doorgang zelf. Ook schepen, havens en routes moeten weer op hun plek vallen.
„Het verschilt een beetje wat voor stroom we het over hebben”, zegt woordvoerder Casper Roerade. „Je hebt natuurlijk brandstoffen, olieproducten en gas. Daarnaast heb je meer de gewone goederenstromen, de gewone containers met voedsel, machines en dat soort zaken. Die komen wat sneller op gang. Maar ook daar verwachten we wel dat het een aantal maanden gaat duren voordat aanvoerlijnen stabiliseren. Pas na de zomer heb je eigenlijk weer een beetje iets dat lijkt op normaal.”
Lees ook: Iran-conflict raakt Nederlandse ondernemers: ‘Wie volledig op gas draait met een variabel contract, is kwetsbaarder’
Schepen vast, havens vol
Volgens Roerade zitten er nog altijd schepen vast in de Golfregio. „Die moeten eruit”, zegt hij. „Er zit natuurlijk een bepaalde druk die dat weer gaat zetten op havens in de regio.”
De afgelopen maanden ging een deel van de lading via onder meer Rode Zeehavens in Saudi-Arabië en via Khor Fakkan en Fujairah in de Verenigde Arabische Emiraten. Die havens kregen daardoor veel extra verkeer te verwerken.
„Dat het weer opengaat, creëert weer een nieuw knelpunt”, zegt Roerade. „Dat duurt dus wel zo’n drie maanden voordat je weer een beetje een normale operatie hebt, met vaste vaarschema’s en dat soort zaken.”
“Het zal tijd nodig hebben voordat je zeevarenden, maar ook verzekeraars, meer vertrouwen en zekerheid kan geven dat het echt veilig is”
Evofenedex
Risicopremie verdwijnt niet zomaar
Voor ondernemers betekent dat vooral dat lagere kosten niet vanzelf komen, en zeker niet meteen. Rederijen, vervoerders en verzekeraars blijven volgens evofenedex voorzichtig zolang niemand weet hoe lang de afspraken standhouden. Volgens Roerade zullen veel partijen eerst proberen hun schepen zo snel mogelijk uit de Golf te krijgen.
Routes via Hormuz zullen volgens hem voorlopig naast de omleidingsroutes blijven bestaan. Voor bedrijven is dat een vorm van risicospreiding: niemand wil dat schepen opnieuw vast komen te liggen in de Golf. Helemaal zonder extra kosten is die voorzichtigheid niet.
„Daar zal een bepaalde risicopremie aan blijven hangen”, zegt hij. „Ook omdat we weten dat er zeemijnen zijn ingezet, waarvan de locatie niet zeker is. Dat zal nog wel wat tijd nodig hebben voordat je zeevarenden, maar ook verzekeraars, meer vertrouwen en zekerheid kan geven dat het echt volledig veilig is. Dat blijft denk ik een sluimerend gevaar, nog vele maanden.”
Lees ook: Ondernemer Mo bouwt in Nederland aan drankmerk: ‘Wat in Iran gebeurt raakt me, in mijn business hou ik afstand’
Ook bedrijven zonder Golfhandel merken dit
Niet alleen bedrijven die rechtstreeks handelen met het Midden-Oosten krijgen hiermee te maken. Hogere brandstofkosten komen ook terug in het vervoer binnen Europa, zegt Roerade. Ook ondernemers die niets naar de regio exporteren, kunnen daardoor meer kwijt zijn aan transport.
„Alle sectoren in Nederland en Europa hebben natuurlijk te maken met hogere brandstofkosten”, zegt hij. „Dus als je helemaal niks naar het Midden-Oosten exporteert, heb je te maken met bijvoorbeeld hogere dieselkosten, waardoor distributie van goederen aanzienlijk duurder is geworden.
Voor de handel met de Golfregio noemt evofenedex vooral voedingsmiddelen, machines en machineonderdelen. Bij de import draait het vooral om energie. Nederland haalt onder meer kerosine en olieproducten uit de regio. Meer rust kan de brandstoffenmarkt helpen, maar ook daar zakken de kosten niet van de ene op de andere dag.
Diesel misschien goedkoper, transport niet automatisch
Ook Transporeon, onderdeel van Trimble, waarschuwt dat ondernemers de heropening niet moeten zien als terugkeer naar oude transportprijzen. Volgens het bedrijf zakte de Brent-olieprijs door de verwachte heropening van 103 tot 113 dollar per vat in mei en juni naar ongeveer 83 dollar. Diesel is in veel Europese landen weer onder de 1,90 euro per liter gezakt.
Toch verwacht Transporeon niet dat wegtransport weer zo goedkoop wordt als begin 2026. De transportmarkt heeft volgens het bedrijf nog steeds te weinig capaciteit, faillissementen, uitgestelde investeringen in materieel en een tekort aan chauffeurs. Lagere brandstofprijzen lossen dat niet op.
Christian Dolderer, Lead Research Analyst bij Transporeon, vindt het riskant om te doen alsof de markt weer normaal is. Volgens hem schieten dieselprijzen snel omhoog bij slecht nieuws, maar zakken ze langzaam als de rust terugkeert. Daar komt bij dat diesel Europa binnenkomt via meerdere schakels, met doorlooptijden van drie tot zes weken.
“Eerst maar eens kijken of er iets gedaan of getekend wordt voordat we onze huidige routes weer gaan aanpassen”
Evofenedex
Ondernemers wachten af
Voor ondernemers is de belangrijkste boodschap voorlopig: reken je nog niet rijk. Wie transportbudgetten, voorraden of leveringen plant, kan nog niet uitgaan van oude prijzen en oude routes. Volgens evofenedex willen bedrijven eerst zien of de afspraken overeind blijven.
„Iedereen is nog best wel in een sceptische wait-and-see-modus”, zegt Roerade. „Laten we eerst maar eens kijken of er iets gedaan of getekend wordt voordat we onze huidige routes, die we nieuw hebben opgezet, weer gaan aanpassen.”
Veel optimisme hoort Roerade nog niet. „Nee, nog niet echt optimisme om via de Straat van Hormuz weer naar de regio te gaan”, zegt Roerade. Volgens hem willen bedrijven nu vooral schepen die vastzaten in de Golf daar weghalen, zodat die breder inzetbaar zijn.
Lees ook: Steeds meer ondernemers in de knel: brandstofcrisis jaagt kosten op en klanten weg
