Het kabinet grijpt in omdat de onrust op de energiemarkten maar niet wegtrekt. Rond Iran en de Straat van Hormuz blijft het onrustig, en dat stuwt de gas- en brandstofprijzen op. En dat terwijl de Nederlandse gasvoorraden er nog mager bij staan. Voor mkb’ers met dunne marges tikt elke extra cent meteen door.
De hogere kilometervergoeding geldt met terugwerkende kracht voor heel 2026. De halvering van de wegenbelasting voor zakelijke bestelbusjes is de grootste meevaller voor mkb’ers met een wagenpark. Vrachtwagens betalen in de tweede helft van dit jaar het minimumtarief. Bij elkaar gaat het om 340 miljoen euro aan lastenverlichting. Het kabinet betaalt die rekening deels terug door andere accijnzen, onder meer op alcohol, op te schroeven. Eerder lag ook een algemene korting op de brandstofaccijns of de energiebelasting op tafel, maar daar kiest het kabinet dus niet voor.
Lees ook: Iran-conflict raakt Nederlandse ondernemers: ‘Wie volledig op gas draait met een variabel contract, is kwetsbaarder’
Verduurzamen wordt aantrekkelijker, starten juist niet
Ondernemers die willen verduurzamen, mogen vanaf volgend jaar een groter deel van deze uitgaven aftrekken van de belasting. Ook huiseigenaren krijgen meer ruimte: het kabinet stopt 180 miljoen euro extra in het warmtefonds dat leningen verstrekt voor isolatie en andere verduurzaming.
Keerzijde: de startersaftrek wordt per 2027 afgeschaft. Voor zzp’ers en beginnende ondernemers is dat een flinke aderlating, want die regeling scheelt in de eerste jaren al snel honderden euro’s per jaar. De alcoholaccijns stijgt bovendien mee met de inflatie.
Kilometervergoeding geen cadeautje
Voor werknemers klinkt de hogere kilometervergoeding als goed nieuws, maar werkgevers halen hun schouders op. Werkgeversorganisatie AWVN peilde vorige week bijna vierhonderd bedrijven – meestal de grotere – en de conclusie is duidelijk: lang niet iedereen gaat die vergoeding ook echt verhogen. „Het zijn gewoon kosten”, aldus AWVN. „Het komt over of het gratis is, maar dat is niet zo. Het betekent dat je als werkgever meer vergoeding mag geven zonder dat de fiscus langskomt.”
Die extra cent per kilometer komt uit de portemonnee van de werkgever, en dat tikt snel aan, zegt de woordvoerder.
Ten koste van loonruimte
AWVN staat ‘sympathiek’ tegenover een hogere fiscale vrijstelling, maar raadt de eigen achterban aan om goed te kijken of verhogen wel nodig is, en voor wie. Wie de vergoeding optrekt, houdt vaak minder over voor de cao-tafel. Het verschil per bedrijf is groot. Bij de één komt het personeel vooral met het ov, bij de ander bijna iedereen met de auto. Voor zakelijke ritten ligt het anders: die kilometers willen werkgevers meestal wél ruimer vergoeden: gemiddeld krijgen werknemers daar nu al 29 cent per kilometer.
We delen de rekening van iets wat ons allemaal samen overkomt
Minister Heleen Herbert Economische Zaken
Wie voor de baas de weg op moet, hoort er niet op toe te leggen, vindt AWVN. Liever dan een hogere vergoeding zien werkgevers dat werknemers vaker het ov pakken, thuiswerken of op de (elektrische) fiets stappen. Nu geeft 80 procent van de werkgevers 23 cent per kilometer voor woon-werkverkeer. En 87 procent ziet vooralsnog geen reden om zelf extra maatregelen te nemen.
MKB-Nederland: sigaar uit eigen doos
VNO-NCW en MKB-Nederland zien goede stappen, vooral de lagere wegenbelasting voor bestelbusjes en vrachtwagens, en de uitgebreide energie-investeringsaftrek. Maar ze hebben ‘grote moeite’ met hoe het kabinet de rekening betaalt: tijdelijke steun, structurele lastenverzwaring.
Naast de startersaftrek gaat ook de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek omlaag. „Dat gaat ten koste van de investeringsmogelijkheid in het mkb, en daarmee van ons toekomstig verdienvermogen”, stellen de ondernemersorganisaties. Ze pleiten voor andere dekking, die net als de steun zelf tijdelijk is.
ONL: averechts effect
Ondernemend Nederland (ONL) gaat een stap verder in de kritiek. Ondernemers zitten ‘totaal niet te wachten’ op deze maatregelen, zegt voorzitter Erik Ziengs. Naast de startersaftrek wordt de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek versoberd; volgens Ziengs vooral nadelig voor kleinere ondernemers.
De hogere alcoholaccijns noemt hij onbegrijpelijk: net als met brandstof en tabak jaagt Nederland consumenten daarmee de grens over. En de hogere kilometervergoeding? „Veel bedrijven hebben allang een hogere vergoeding toegezegd aan hun medewerkers, gebaseerd op de prijs aan de pomp.”
Minister: startersregeling voegt weinig toe
Minister Heleen Herbert (Economische Zaken, CDA) verdedigt de afschaffing van de startersaftrek. Onderzoek wijst volgens haar uit dat de regeling niet écht nodig is om ondernemerschap aan te moedigen.
Hetzelfde geldt voor de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek, die daarom wordt versoberd. Op de kritiek van werkgevers op de hogere kilometervergoeding wijst Herbert erop dat MKB-Nederland zélf eerder voor zo’n verhoging heeft gepleit. „We delen de rekening van iets wat ons allemaal samen overkomt”, aldus de minister.
BOVAG: help gericht
Ook in de autobranche klinkt de roep om maatwerk. BOVAG-voorzitter Christianne van der Wal zei afgelopen weekend in tv-programma WNL Op Zondag dat ze het verstandig vindt dat het kabinet niet kiest voor een brede accijnsverlaging. Zo’n korting van 10 cent per liter kost de schatkist ongeveer 1 miljard euro per jaar. „Zomaar een miljard in deze tijd, ongericht, aan 10 cent aan de pomp, vind ik niet verstandig”, zei ze.
Ondernemers hebben het erg zwaar. Ze zitten vaak in vaste contracten en kunnen dit soort prijsstijgingen niet doorberekenen
Christianne van der Wal BOVAG
Tankstationhouders in de grensstreek schieten er volgens Van der Wal weinig mee op, want brandstof blijft in Nederland ook dan duurder dan over de grens. Een gerichte korting op de wegenbelasting voor bestelbusjes en een noodfonds voor de energierekening noemt ze ‘heel wijs’.„Ondernemers hebben het wel echt heel erg zwaar. Ze zitten vaak in vaste contracten en kunnen dit soort prijsstijgingen niet doorberekenen aan hun klanten”, zei Van der Wal.
Pomphouders: 'Lost niets op'
Bij de grenspomphouders zelf is de teleurstelling groot. Brancheorganisatie Drive ziet in het pakket geen enkele verlichting voor pomphouders in de grensstreek. „Dit lost helemaal niets op voor de grenspomphouder”, zegt voorzitter Martin van Eijk.
Omdat het kabinet niet kiest voor een accijnsverlaging, blijft brandstof in Duitsland en België een stuk goedkoper. „Er tankt niemand meer aan de Nederlandse kant van de grens.” Volgens Van Eijk kampen al vierhonderd tot vijfhonderd pomphouders met financiële problemen. Grijpt het kabinet niet in, dan lopen dat er volgens hem richting de duizend.
Transport: ‘Eigen economie om zeep’
Uit de transportsector komt de scherpste kritiek. Brancheorganisatie TLN luidde al voor de presentatie van dit pakket de noodklok, en de zorgen zijn daarmee niet weggenomen. Brandstof is 20 tot 25 procent van de kosten van een transportbedrijf, en diesel werd sinds 1 januari zo’n 40 procent duurder. Daar komt bij dat in Nederland bijna 40 procent van de dieselprijs uit belasting bestaat.
Het kabinet helpt zijn eigen economie kapot
Elisabeth Post TLN
Vervoerders schieten die kosten voor, terwijl klanten pas weken later betalen. Het resultaat: acute liquiditeitsproblemen. Het minimumtarief wegenbelasting voor vrachtwagens in de tweede jaarhelft verzacht de pijn, maar lost de brandstofkosten niet op.De concurrentiepositie van Nederlandse vervoerders staat onder druk, zegt bestuursvoorzitter Elisabeth Post.
Buurlanden verlagen de brandstofkosten voor professioneel vervoer wél. „Door Nederlandse vervoerders duurder te maken dan hun buitenlandse concurrenten, helpt het kabinet zijn eigen economie om zeep”, aldus Post.
Lees ook: Steeds meer ondernemers in de knel: brandstofcrisis jaagt kosten op en klanten weg
