Je bedrijf verkopen? ‘Begin op tijd, dan kom je achteraf niet met verrassingen te zitten’

„We horen ondernemers regelmatig achteraf zeggen dat ze bepaalde zaken liever eerder hadden geregeld”, aldus Hilde Wuisman, die net als Erwin van Elst werkzaam is bij ABN AMRO MeesPierson.

Succesvolle deal, maar achteraf vragen

Van Elst en Wuisman horen dat met name terug van ondernemers die hun bedrijf verkopen aan een strategische partij, concurrent of private-equityinvesteerder. Zo begeleidden zij onlangs een ondernemer die aanvankelijk dacht aan een verkoop aan een grotere speler in zijn markt, maar uiteindelijk toch voor private equity koos.

Het resultaat: een hogere waardering én de mogelijkheid om betrokken te blijven bij verdere groei. Wuisman: „De deal voelde als een succes. Toch kwamen later nieuwe vragen naar boven.”

Betrokken blijven

De ondernemer in kwestie zag al langer dat schaalvergroting in zijn branche steeds belangrijker werd. Alleen doorgaan voelde op termijn kwetsbaar. Daarom verkende hij eerst de mogelijkheden van een verkoop aan een strategische partij. „Hij dacht: ik moet aansluiting zoeken bij een grotere speler om verder te kunnen groeien”, vertelt Wuisman. „Maar tijdens het proces kwam hij ook in gesprek met private equity.”

Dat bleek uiteindelijk beter bij zijn wensen te passen. Niet alleen vanwege de hogere waardering, maar ook omdat hij actief betrokken kon blijven bij het bedrijf. Een deel van de opbrengst kreeg hij uitgekeerd, een ander deel investeerde hij opnieuw in de onderneming. „Hij was eigenlijk nog te jong om volledig te stoppen”, zegt Wuisman. „Hij vond het juist leuk om verder te bouwen.”

Gevoel van gemiste kansen

Hoewel de ondernemer tevreden terugkeek op de deal, ontstond later ook een gevoel van gemiste kansen. Met name rondom de overdracht van vermogen aan zijn kind. „Bijvoorbeeld door al vóór de verkoop een deel van de aandelen over te dragen”, zegt Wuisman. „Dat had een hoop belastingen bespaard.”

Veel ondernemers denken volgens haar nog steeds dat kinderen actief in het bedrijf moeten werken om gebruik te kunnen maken van fiscale voordelen bij bedrijfsopvolging. „Dat beeld klopt lang niet altijd”, zegt ze. „Tot 2025 moesten kinderen 36 maanden in dienst zijn bij het bedrijf, vóór de bedrijfsoverdracht. Deze eis is vervallen en vanaf 2026 geldt de eis dat het kind bij overdracht minimaal 21 jaar is. In veel situaties kun je al eerder aandelen overdragen, terwijl de ondernemer zelf gewoon actief blijft.”

Ondernemingsstructuur en fiscale aandachtspunten

Het bedrijf dient wel nog minimaal drie jaar te worden voortgezet om recht te hebben op alle fiscale voordelen. Hierbij geldt niet de eis dat het kind zelf actief moet zijn in het bedrijf. Na de drie jaarstermijn kan het bedrijf verkocht worden aan een derde partij. Op die manier is het vermogen overgeheveld aan de kinderen met relatief weinig belastingheffing.

Volgens Van Elst onderschatten ondernemers regelmatig hoeveel voorbereiding een goede bedrijfsoverdracht vraagt. „Sommige keuzes moet je idealiter vijf of zelfs zes jaar vóór een verkoop al maken. Denk aan de ondernemingsstructuur, fiscale aandachtspunten of de manier waarop vermogen later wordt beschermd.”

Vraagtekens na de verkoop

Tijdens een verkoopproces ligt de focus vaak volledig op de onderneming zelf: de waardering, de onderhandelingen en de voorwaarden van de deal. Maar zodra de verkoop is afgerond, verschuift de aandacht volgens Van Elst snel naar privé. „Hoeveel vermogen heb ik eigenlijk nodig? Wat wil ik nalaten aan mijn kinderen? Hoe bescherm ik mijn gezin als mij iets overkomt?”

Dat ziet Wuisman ook terug in gesprekken met ondernemers die plotseling over een groot vrij besteedbaar vermogen beschikken. „Sommige ondernemers zijn verbaasd over de omvang van het bedrag dat uiteindelijk vrijkomt”, zegt ze. „En daar komen ook weer nieuwe zorgen bij kijken.”

Zo sprak zij een ondernemer die zich na de verkoop afvroeg hoe hij kon voorkomen dat zijn kind op jonge leeftijd ineens volledige toegang zou krijgen tot een groot vermogen. „Terwijl je daar vooraf al over kunt nadenken”, zegt Wuisman.

Privacy steeds belangrijker

Ook privacy wordt volgens de experts steeds vaker een onderwerp van gesprek, zeker bij grotere transacties. „Dan staat er ineens een groot vermogen zichtbaar in een holding”, zegt Van Elst. „En pas daarna ontstaat de vraag: hadden we dat anders kunnen structureren?”

Volgens hem zijn er zeker mogelijkheden om meer privacy te creëren rond vermogen, bijvoorbeeld door vooraf een passende structuur op te zetten. „Bij grotere vermogens kun je gebruikmaken van een zogeheten cv-structuur als beleggingsentiteit”, zegt hij. „Maar zulke keuzes moet je vooraf maken, niet nadat de verkoop al heeft plaatsgevonden.”

Meer dan alleen de hoogste prijs

Van Elst en Wuisman benadrukken dat een goede bedrijfsoverdracht uiteindelijk dus om veel meer draait dan alleen de verkoopprijs. „De buitenwereld ziet een bedrijf”, zegt Wuisman. „Maar voor ondernemers gaat het vaak ook over familie, medewerkers, identiteit en de vraag hoe hun leven er ná de verkoop uitziet.”

Veel ondernemers ontdekken pas tijdens of na een verkoopproces welke impact bepaalde keuzes hebben op hun vermogen, gezinssituatie, fiscale mogelijkheden en privacy. En juist dan blijkt regelmatig dat sommige opties eerder in het proces al geregeld hadden moeten worden.

„Dat zijn vaak geen kleine details”, zegt Van Elst. „Het kan bijvoorbeeld gaan over belastingheffing, de manier waarop vermogen wordt overgedragen of de vraag hoeveel regie je als ondernemer later nog houdt.”

De juiste begeleiding

Daarom begint een succesvolle bedrijfsoverdracht ruim vóór het moment waarop een koper zich meldt. Hoe eerder ondernemers verschillende scenario’s verkennen, hoe groter de kans dat zij later niet alleen tevreden zijn over de deal zelf, maar ook over alles daaromheen.

„Begeleiding van experts is hierin heel belangrijk, want er komt bij een bedrijfsoverdracht ontzettend veel kijken”, zegt Wuisman. „Juist doordat we bij ABN AMRO MeesPierson het hele proces overzien en veel ervaring hebben met ondernemers en bedrijfsoverdrachten, kunnen we ondernemers helpen om tijdig de juiste keuzes te maken.”