Veel ondernemers beginnen daar pas laat over na te denken, terwijl een bedrijfsoverdracht zelden iets is wat in een paar maanden geregeld is. „Bedrijfsoverdracht is een proces”, zegt Erwin van Elst, Expert Vermogensplanning bij ABN AMRO MeesPierson. “Wie daar te laat mee begint, beperkt uiteindelijk zijn eigen mogelijkheden.”
Juist dat gebeurt momenteel op grote schaal. Uit onderzoek van ABN AMRO blijkt dat 68 procent van de ondernemers binnen tien jaar wil stoppen met het aansturen van het bedrijf. Tegelijkertijd heeft een groot deel nog geen concrete opvolger of uitgewerkt overdrachtsplan. Terwijl een succesvolle overdracht in de praktijk vaak vijf tot tien jaar voorbereiding vraagt.
Emotionele belasting
Dat ondernemers het onderwerp voor zich uitschuiven, heeft vaak een duidelijke reden. Binnen familiebedrijven lopen zakelijke belangen, familieverhoudingen en emoties regelmatig door elkaar heen. De buitenwereld ziet een onderneming, maar voor ondernemers gaat het vaak om iets dat jarenlang verweven is geweest met identiteit en familiegeschiedenis.
Uit onderzoek van ABN AMRO blijkt zelfs dat ondernemers het loslaten van controle vaker als uitdaging noemen dan fiscale of juridische complexiteit. Volgens Van Elst helpt het daarom om een overdracht gefaseerd aan te pakken. „Wanneer je verantwoordelijkheden stap voor stap overdraagt, ontstaat er ruimte om aan een nieuwe rol te wennen. Dat maakt het proces vaak rustiger, zowel voor de ondernemer als voor de opvolger.”
Juist die menselijke kant krijgt binnen bedrijfsoverdracht steeds meer aandacht. Waar vroeger vooral werd gekeken naar fiscale structuren en juridische afspraken, draait het tegenwoordig nadrukkelijker ook om continuïteit, familiedynamiek en de rol van de ondernemer ná de overdracht.
Wil je je verdiepen in opvolging, verkoop en de rol van vermogen? Bij ABN AMRO MeesPierson vind je meer informatie over bedrijfsoverdracht en vermogensplanning. Je downloadt het whitepaper hier.
Opvolgingskeuzes
Tegelijkertijd verandert ook de manier waarop ondernemers naar opvolging kijken. Waar overdracht binnen de familie vroeger vaak vanzelfsprekend was, onderzoeken ondernemers tegenwoordig steeds vaker meerdere scenario’s.
Kinderen kiezen vaker voor een eigen carrière of voelen minder de wens om het bedrijf voort te zetten. Daardoor ontstaan nieuwe vraagstukken: wat is eerlijk richting de familie? En wat is uiteindelijk het beste voor het bedrijf?
„Veel ouders vinden gelijke behandeling van kinderen belangrijk”, zegt Hilde Wuisman, eveneens Expert Vermogensplanning bij ABN AMRO MeesPierson. „Maar wat goed voelt voor de familie, hoeft niet automatisch de beste oplossing voor de onderneming te zijn.”
Volgens Wuisman lopen familiebelangen en bedrijfsbelangen in de praktijk lang niet altijd parallel. Juist daarom kiezen ondernemers er steeds vaker voor om verschillende overdrachtsscenario’s naast elkaar te onderzoeken.
Externe verkoop
Een andere duidelijke ontwikkeling is dat familiebedrijven vaker openstaan voor verkoop aan een externe partij. Denk aan strategische kopers, investeerders of een management buy-out door het bestaande managementteam.
Daar zijn meerdere redenen voor. Bedrijven zijn de afgelopen jaren complexer en kapitaalintensiever geworden en vragen andere vaardigheden dan vroeger. Tegelijkertijd willen ondernemers zekerheid over de continuïteit van het bedrijf, het personeel en de cultuur die in veel gevallen over tientallen jaren is opgebouwd.
Ook worden eigendom, zeggenschap en dagelijkse leiding steeds vaker los van elkaar georganiseerd. Bijvoorbeeld wanneer kinderen wel aandeelhouder worden, maar niet allemaal actief zijn binnen het bedrijf. Daarmee verschuift de focus steeds vaker van traditionele familieopvolging naar een bredere zoektocht naar continuïteit.
Tijdige voorbereiding
Juist omdat bedrijfsoverdracht zoveel verschillende lagen kent, is tijd één van de belangrijkste factoren voor een succesvolle overdracht. Van Elst: „Als je zo’n zes jaar voor de verkoop start, ben je ruim op tijd. Hoe eerder ondernemers beginnen met oriënteren, hoe meer ruimte er ontstaat om scenario’s zorgvuldig af te wegen, de bedrijfsstructuur aan te passen of opvolgers geleidelijk klaar te stomen.”
Meer weten
Wil je je verdiepen in opvolging, verkoop en de rol van vermogen? Bij ABN AMRO MeesPierson vind je meer informatie over bedrijfsoverdracht en vermogensplanning. Een whitepaper gaat dieper in op veelvoorkomende keuzes, aandachtspunten en scenario’s die helpen om overzicht te krijgen in de verschillende routes die een overdracht kan nemen. Je downloadt dit whitepaper hier.
