Je vraagt je wellicht af: wat heb ik als ondernemer nu aan zo’n raad? Op korte termijn is mijn antwoord: weinig. De raad werkt aan adviezen die vooral gelden voor bredere thema’s in de hele economie. Daarnaast werkt de raad in een jaarlijkse cyclus. Ook loopt de route via de politiek. En ja, we weten allemaal hoe daadkrachtig de politiek de laatste tijd is.
Dat vind ik jammer. Ten eerste omdat het probleem van stagnerende productiviteitsgroei daardoor wordt gebagatelliseerd. Het lijkt haast wel alsof we rustig de tijd kunnen nemen voor adviezen die via de politiek tot nieuw beleid moeten leiden. Beleid dat vervolgens ook nog moet worden ingevoerd.
Hoe de productiviteit weer moet gaan groeien
De tijd is er simpelweg niet. Het gat tussen landen en bedrijven die productiviteitsgroei realiseren en daarmee de welvaart borgen, wordt elke dag groter. We moeten nu iets doen!
Volgens mij kan dat ook. Als we met een praktische inslag bestaande mensen, middelen en infrastructuur beter durven in te zetten. Ik denk bijvoorbeeld aan de volgende zaken.
Activeer de accountant als productiviteitsregisseur
De accountant is de belangrijkste vertrouwenspersoon van het mkb. Hij kent de cijfers, ziet trends, heeft regelmatig contact met de ondernemer en merkt vaak als eerste dat een bedrijf vastloopt. Maar accountants worden nauwelijks uitgerust om ondernemers te begeleiden bij het verbeteren van productiviteit. De prikkel daarvoor is er ook totaal niet.
Door data die ondernemers toch al in hun digitale boekhouding aanleveren, om te zetten in realtimeproductiviteitsdashboards, krijgen accountants een rol die veel waardevoller is dan alleen compliance. Door administratieve werkzaamheden slimmer te organiseren en wellicht wat compliancetaken af te bouwen, ontstaat ruimte om te signaleren, te coachen en door te verwijzen.
Door data die ondernemers toch al in hun digitale boekhouding aanleveren, om te zetten in realtimeproductiviteitsdashboards, krijgen accountants een rol die veel waardevoller is dan alleen compliance. Door administratieve werkzaamheden slimmer te organiseren en wellicht wat compliancetaken af te bouwen, ontstaat ruimte om te signaleren, te coachen en door te verwijzen.
Accountants kunnen er natuurlijk ook voor kiezen om deze rol zelf actief aan te nemen. Echt waarde toevoegen voor klanten en afstappen van het bedrijfsmodel van gedwongen winkelnering door compliance. Van diensten afnemen ‘omdat het moet’ naar diensten afnemen ‘omdat je klant er echt wat mee opschiet’. Klinkt goed toch?
Koppel accountants structureel aan mkb-professionals
Accountants zien het probleem, maar missen vaak de praktische implementatiekracht en de kennis die nodig is om organisatieverbetering te realiseren. Nederland beschikt over een grote groep ervaren en zeer gedreven mkb-professionals die dagelijks bedrijven helpen met het implementeren van managementpraktijken. Managementpraktijken spelen een belangrijke rol bij het verbeteren van de productiviteit.
Die professionals kunnen extern of intern zijn. Denk aan het leger aan hr-professionals dat nu vooral bezig is met het implementeren van wetgeving in bedrijven waar geen ondernemer of manager op zit te wachten. Elk halfjaar komt er weer wat hr-corvee bij.
Deze professionals hebben in elk geval de intentie om iets voor mensen te betekenen. Waarom word je anders hr-professional? Deze adviseurs kunnen een cruciale rol spelen bij het integreren van managementpraktijken in bedrijven. Daarmee vergroten zij slagkracht, veerkracht en productiviteit. Zij krijgen bovendien een geüpgradede rol en kunnen echt van betekenis zijn.
Door externe en interne professionals regionaal aan accountants te koppelen, ontstaat een ecosysteem dat gebruikmaakt van bestaande infrastructuur zonder nieuwe bureaucratie toe te voegen. De accountant signaleert, de professional implementeert. Zo ontstaat continuïteit én kwaliteit.
Maak investeren in leren en organiseren toegankelijk
Bedrijven willen wel, maar beschikken niet altijd over de middelen. Meer dan tweeduizend mkb-ondernemingen wachten al jaren op budget uit de SLIM-regeling voor leren en ontwikkelen. Terwijl juist dit soort investeringen aantoonbaar direct bijdragen aan productiviteitsgroei in bedrijven.
Het volledig wegwerken van deze wachtlijst kost relatief weinig, maar levert onmiddellijk resultaat op. Dit zou prioriteit moeten zijn. Ook moet de afhandeling van dit soort subsidies veel consistenter en sneller. Dat duurt nu maanden en geeft geen blijk van vertrouwen van de overheid in ondernemers. Of het is juist een voorbeeld van hoe onproductief onze eigen overheid is.
Daarnaast kan de overheid aansluiten bij het voorgestelde ecosysteem door budget te reserveren voor ondernemers die actief met productiviteit aan de slag willen. Bijvoorbeeld via een ‘pay-it-forward’-model: bedrijven die door zo’n traject hun productiviteit verbeteren, storten een deel van de winst terug in een fonds waarmee de volgende ondernemer wordt geholpen. Simpel, schaalbaar en zelfversterkend.
Naast al deze adviezen met directere impact kun jij als ondernemer er direct in je bedrijf mee aan de slag. Begin maar eens met je eigen bedrijf langs de meetlat te leggen.
Jij kunt eenvoudig meten hoe productief je bedrijf de afgelopen jaren is geweest en hoe de productiviteit zich in je eigen bedrijf heeft ontwikkeld. Pak de jaarrekeningen van de accountant er maar eens bij. Zoek ‘brutomarge’ en ‘aantal fte’ op. Maak de berekening: ‘brutomarge’ gedeeld door (‘aantal fte’ maal 1600).
De uitkomst laat zien hoeveel waarde je bedrijf per gewerkt uur toevoegt. Als dat bedrag stijgt, lukt het je om slimmer waarde te creëren. Als het daalt, voeg je waarschijnlijk te veel mensen, kosten en gedoe toe. Leg het getal of de trend eens op tafel in je kernteam of managementteam. Niet om iemand af te rekenen, maar om de vraag te stellen die veel te veel bedrijven vermijden:
wat houdt ons tegen om met minder mensen meer voor elkaar te krijgen? Of om met hetzelfde aantal mensen meer waarde toe te voegen?
Productiviteit behoeft daad
De Productiviteitsraad mag ondertussen onderzoeken, vergaderen en adviseren. Ik heb er vertrouwen in dat daar uitstekende voorstellen voor beleid uitkomen.
Maar ondernemers zoals jij kunnen zich geen jaarlijkse beleidscyclus permitteren.
Productiviteit behoeft raad, maar vraagt van jou vooral ook daad!
