10 jaar na Brexit: is ondernemen in het VK nog aantrekkelijk voor Nederlanders?

Het is vandaag, dinsdag 23 juni, precies tien jaar geleden dat het Verenigd Koninkrijk er door middel van een referendum voor koos uit de EU te stappen. Het licht voor de gevreesde (of gewenste) Brexit ging definitief op groen. Voor de Britse economie is het vertrek vooral een rem gebleken, zo blijkt uit nieuwe cijfers van Allianz Trade. Die laten zien dat de groei met gemiddeld 1,4 procent ondermaats is geweest. Zonder Brexit was de groei volgens de kredietverzekeraar op 2 tot 4 procent uitgekomen.

Maar wat zijn tien jaar na het referendum de gevolgen voor het mkb, en dan met name de ondernemers in Groot-Brittannië en Nederland die nog dagelijks de zoete of bittere vruchten plukken van het besluit? Trouwe bezoekers van De Ondernemer weten vast nog dat Lennard van Otterloo, een ondernemer die sinds 2006 in Londen woont, in meer dan honderd blogs zijn licht liet schijnen over het reilen en zeilen van onze westerburen voor en vooral vlak na Brexit.

Lees ook: Brexit, inflatie en importheffingen: zo gaan Double Dutch-zussen Raissa en Joyce er slim mee om

Brexit: een winst- en verliesverhaal

Eerst Van Otterloo zelf. Hoe zijn de afgelopen jaren voor hemzelf verlopen sinds Brexit begin 2020 de dagelijkse realiteit is aan de andere zijde van de Noordzee? „Het gaat niet slecht. De Brexit heeft mij juist werk opgeleverd omdat ik ondernemers hier adviseer. Aan de andere kant kwam de coronapandemie vlak na de Brexit, een pandemie die één van mijn bedrijven de kop heeft gekost. Het is een winst- en verliesverhaal’’, vertelt Van Otterloo.

Hij benadrukt dat corona Brexit al snel als gespreksonderwerp verdrukte. „Er zijn zelfs mensen die zeggen dat die Brexit prima was verlopen wanneer de pandemie er nooit zou zijn geweest. Ik moet zeggen, de gevolgen van corona vertroebelen de Brexit-cijfers wel wat. Dat maakt het ingewikkeld. Zowel de pandemie als Brexit heeft een enorme impact op de Britse economie gehad. Wat je dus moet doen, is de cijfers hier vergelijken met de cijfers van landen die weinig tot geen last van Brexit hebben gehad.’’

Wel of geen werkvergunning?

De Britse media brengen juist deze week veel verhalen die volgens Van Otterloo aantonen in welke sectoren en bij welke ondernemers de grootste pijn zit. „Dat zijn de vissers, maar het is ook de dienstensector die hier best groot is. Een zakenpartner van mij kan wel vergaderen in Duitsland, maar kan er niet meer zo maar een maand gaan werken. Daarvoor moet je een vergunning hebben. Er zijn Britten die heel Europa afreisden omdat ze trainingen gaven en dat nu niet meer doen. Het is het voor hen niet waard om ergens in Frankrijk een dag lang een training te geven en daar een werkvergunning voor aan te vragen.’’

De grootste klappen zijn volgens ‘onze man in Londen’ gevallen in de export van goederen, voornamelijk bij bedrijven die voedsel naar de EU exporteren. „Denk aan kaas, zuivel, vlees en vis. Er komt enorm veel papierwerk bij kijken wil je die producten naar Europa kunnen verzenden. Dat kost enorm veel tijd en geld. De export van kaas is gigantisch afgenomen en visserijen hebben enorme klappen opgevangen. Het zure is dat juist heel veel vissers voor Brexit hebben gestemd.’’

Lees ook: Bobs ‘levende doodskist’ slaat aan in VK: ‘En nu opschalen!’

Minder gevolgen voor Nederlandse ondernemers

De EU heeft de regels van vóór Brexit grotendeels gehandhaafd, waardoor er voor Nederlandse ondernemers op dat vlak niet veel is veranderd. Van Otterloo: „Daardoor is een scheve situatie ontstaan. Voor een Britse ondernemer is het veel moeilijker en duurder om zijn producten naar de EU te exporteren.’’

„Andersom zie je dat het voor Europese exporteurs voordeliger is om hun spullen aan het Verenigd Koninkrijk te verkopen. De barrières zijn in ieder geval een stuk lager voor Europeanen. Dat veroorzaakt een ongelijke relatie tussen de twee. Ik vind dat fascinerend om te zien. Britse mkb-bedrijven verkopen hun producten niet meer aan het vasteland omdat het voor hen nog amper wat oplevert. Ik heb geen cijfers voorhanden, maar ik denk dat Nederlandse bedrijven juist meer zijn gaan exporteren naar het VK sinds Brexit.’’

Toch merkt de in Londen ondernemende en wonende Nederlander ondanks vele verschillende bewoners aan Downing Street 10 - en het ook bij onze westerburen opkomende populisme - dat de Britten en de EU voorzichtig toenadering zoeken, zodat de bureaucratie kleiner en de handel over en weer groter wordt. „Dat gebeurt ook. Alleen zie je dat niet met grote koppen in de kranten staan. Er moet nog zeer veel gebeuren, de nieuwe premier zal er een enorme kluif aan hebben. Maar er is beweging.’’

Iets anders dan het B-woord

‘Ook ikzelf kan niet wachten om het weer eens over iets anders te hebben dan het ‘B-woord’. Het is de laatste zin van de laatste Brexit-blog van Van Otterloo die december 2021 op dit platform is gepubliceerd. Hoe vaak rolt dat woord viereneenhalf jaar later nog van de tong van de ondernemer?

„Lang niet meer elke dag. Absoluut. Onder de streep is er voor mij relatief weinig veranderd omdat ik zowel in het VK als in Nederland een bedrijf heb. Daarnaast heb ik een Nederlands paspoort - zodat ik overal in de EU kan werken - én een Britse verblijfsvergunning. Voor Britse ondernemers is de impact groter. Ik ken mensen die om zakelijke redenen naar het continent zijn verhuisd om daar een paspoort van een EU-land te verkrijgen. Naar België en Italië, bijvoorbeeld. En talloze Britten met Ierse voorouders hebben nu ook een Iers paspoort.’’

Lees ook: Holie’s slaat nieuwe slag met lancering in Britse supermarktketen: ‘Openen deur naar de massa in het VK’

Wel of niet ondernemen in Groot-Brittannië?

Raadt Van Otterloo het Nederlanders aan of af om ondanks Brexit toch de stap naar het Verenigd Koninkrijk te zetten om daar te gaan ondernemen? „Het is nog steeds een land met een grote markt. Een markt waar de meeste Nederlanders de taal van spreken. De manier van zakendoen verschilt niet gigantisch, ondanks onze directheid en de indirecte Britten’’, aldus de ondernemer.

„Londen blijft een interessante en dynamische stad. Wel zeg ik altijd tegen ondernemers uit Nederland dat ze zich niet blind moeten staren op die stad. Voor sommige sectoren hoef je daar helemaal niet te zijn. Dat scheelt enorm qua personeelskosten. Twintig mensen aannemen is een stuk goedkoper in Manchester dan in Londen. Je wil geen enorm magazijn met veel personeel in Londen hebben. Dat kan ook op een andere plek in het Verenigd Koninkrijk.’’

Wat ondernemen in Groot-Brittannië nog steeds leuk maakt voor Van Otterloo? „In ieder geval in Londen is er een prima cultuur voor harde werkers. Men vindt het hier niet vreemd wanneer je je vrienden op vrijdagavond om 20.00 uur moet afbellen. Je hoeft niets uit te leggen. Overigens moet je hier ook wel ontzettend hard werken, want Londen is een stervensdure stad’’, lacht ‘onze man in Londen’.

Lees ook: Waarom één publicatie in Britse media meer PR-waarde heeft dan 10 Nederlandse persberichten