88 procent van de bedrijven gebruikt AI, maar baanbrekende innovatie blijft uit
Van de Nederlandse bedrijven en organisaties gebruikt 88 procent kunstmatige intelligentie (AI) in de bedrijfsprocessen. Ook besteedt de gemiddelde Nederlandse werknemer wekelijks gemiddeld 2,9 uur aan AI. Dat blijkt uit de Nederlandse Innovatie Monitor 2026. Volgens de onderzoekers leidt de technologische vooruitgang door AI alleen nog niet tot meer vernieuwing en baanbrekende innovatie.
Uit het onderzoek, uitgevoerd door het Amsterdam Centre for Business Innovation (ACBI) van de UvA en SEO Economisch Onderzoek, blijkt dat AI momenteel nog het meest wordt ingezet voor tekst- en kantoorwerk, zoals tekstgeneratie. Onderzoeksleider Henk Volberda, hoogleraar Strategie & Innovatie aan de UvA en directeur van het ACBI, stelt dat bedrijven in hoog tempo leren om te gaan met AI en de technologie omarmen. Maar baanbrekende vernieuwingen door AI blijven achter, omdat bedrijven zich vooral richten op het verbeteren van bestaande activiteiten.
„De AI-revolutie voltrekt zich voorlopig vooral achter het beeldscherm. De stap naar ingrijpende veranderingen van productie en bedrijfsmodellen moet grotendeels nog worden gezet”, aldus Volberda.
“De AI-revolutie voltrekt zich voorlopig vooral achter het beeldscherm”
Henk Volberda Onderzoeker
Met bijna 90 procent ligt het AI-gebruik door Nederlandse bedrijven wel hoger dan in andere landen. Zo zetten volgens de onderzoekers 78 procent van de Amerikaanse bedrijven wekelijks AI in. Voor het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Australië is dat 59 procent. Bij wekelijkse tijdsbesteding aan AI door werknemers is dat gemiddeld 1,7 uur in de VS, 1,5 uur in Australië en 1,4 uur in het Verenigd Koninkrijk en Duitsland.
Geopolitieke onrust heeft invloed op bedrijfsvoering
In het onderzoek werd verder ook gekeken naar de invloed van de geopolitieke situatie op de bedrijfsvoering. Het aandeel bedrijven dat hiervan grote invloed ervaart, steeg van 40 procent in 2025 naar 61 procent dit jaar. Bij internationaal actieve bedrijven is dat zelfs 77 procent, tegen 48 procent een jaar geleden.
Het gaat dan bijvoorbeeld om verstoringen op de energie- en grondstoffenmarkten als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten, handelsspanningen, strategische afhankelijkheden en ontregeling van toeleveringsketens. „Geopolitiek is in één jaar tijd van een achtergrondfactor uitgegroeid tot dagelijkse realiteit voor het Nederlandse bedrijfsleven.”