Valerie mikte op 500 statiegeldmachines in Nederland en staat al op 750: nu gaat Londen voor de bijl

Een lege fles is overal hetzelfde, maar wat er vervolgens mee gebeurt, verschilt per land. Daar kwam Valerie van Zuijlen al snel achter toen ze met Statieheld de mogelijkheden over de grens onderzocht. Een statiegeldautomaat verkoop je niet overal even gemakkelijk en de meest voor de hand liggende landen, zoals België en Duitsland, bleken lang niet altijd de interessantste.

„Meestal kijk je eerst naar je buurlanden. Dat hebben we inderdaad ook gedaan”, vertelt Valerie in gesprek met De Ondernemer. Uiteindelijk kwam het Verenigd Koninkrijk in beeld, waar op 1 oktober 2027 een nieuw statiegeldsysteem voor plastic flessen en blikjes van start gaat.

Valerie maakt onder de naam Refund Ranger de oversteek. Statieheld blijft zich op Nederland richten, terwijl ze onder de nieuwe naam de buitenlandse markt op gaat. Het hoofdkantoor, de ontwikkeling en de productie van de automaten blijven in Ede. En de ervaring die Statieheld hier heeft opgedaan, komt goed van pas. „Ook in Nederland werd statiegeld op kleine flesjes en blikjes pas een paar jaar geleden ingevoerd. Wij zijn als startup vanaf het begin meegegroeid met dat nieuwe systeem en hebben alles zelf moeten uitvinden, van de machine tot het servicemodel.” Die kennis neemt ze nu mee naar het VK. „Daar staan ze aan het begin van dat traject.”

Pilot op 5 locaties

Refund Ranger richt zich in het VK vooral op kleinere winkels, waar de grote statiegeldautomaten van supermarkten niet passen. Refund Ranger heeft zich al aangemeld bij Exchange for Change, de organisatie achter het Britse statiegeldsysteem, en werkt aan de certificering van de automaten, vertelt Valerie. In april 2027 presenteert het bedrijf zich op de National Convenience Show, een vakbeurs in Birmingham.

„We willen van maart tot en met mei al een pilot uitvoeren op vijf locaties”, zegt ze. „Alleen is het systeem daar nog niet ingericht om echt statiegeld in te nemen. Dus ik zie dat meer als een informatieve test.” Belangstelling is er al volop. „Zelfs uit Schotland hebben we al aanvragen gekregen. We starten in Greater London, zoals ze dat noemen. Daar gaan we de eerste honderd automaten plaatsen.”

Waarom niet Duitsland of België?

In augustus vorig jaar vertelde Valerie aan De Ondernemer dat ze kansen onderzocht in Duitsland, België en zelfs Amerika. Ook Oostenrijk en Portugal nam ze onder de loep. Bij de directe buren bleek het lastiger om een ingang te vinden. Duitsland heeft bijvoorbeeld al jarenlang een goedlopend statiegeldsysteem, met bestaande leveranciers en volop inleverpunten, vertelt ze. „Het was voor ons lastig om daar nu een voet tussen de deur te krijgen.” Ook in België ziet ze voorlopig weinig ruimte. „Daar werkt het inzamelsysteem met de blauwe zak al goed.” In het VK moet het statiegeldsysteem nog van de grond komen en zoeken winkeliers naar manieren om straks flessen en blikjes in te zamelen. „Die markt is ook open en vrij. Dat sprak me wel heel erg aan.”

6000 pond subsidie

Voor die nieuwe markt moest Refund Ranger wel terug naar de tekentafel. „De enige vereiste die ze daar hadden, is dat machines ‘compactie’ nodig hebben”, vertelt Valerie. Dat betekent dat de automaten flessen en blikjes moeten samenpersen. Anders dan bij de Nederlandse machines mogen die in het VK vervolgens bij elkaar in één opvangbak. „We hebben hier flink zitten R&D’en”, lacht Valerie. „Maar dat maakt het ook zo mooi: omdat we alles zelf in huis hebben, van ontwerp tot software, kunnen we heel snel innoveren.”

Het resultaat is een machine van slechts 0,41 vierkante meter, die gewoon op een stopcontact werkt, vertelt Valerie. De automaat kan tot 500 flessen en blikjes aan en heeft dankzij een ingebouwde simkaart geen aparte internetverbinding nodig. Klanten krijgen een bon waarmee ze hun statiegeld kunnen terugvragen. „De grote leveranciers zie je voornamelijk in supermarkten, met hun grotere automaten. Wij richten ons juist op de kleinere winkels in Londen, waar automaten minder dan een vierkante meter in beslag moeten nemen.”

Er hangt wel een ander prijskaartje aan de nieuwe automaat. „De machine is duurder dan in Nederland vanwege die compactie”, legt Van Zuijlen uit. Daarnaast sluiten winkeliers, net als in Nederland, een serviceabonnement af. Exchange for Change, de Britse organisatie achter het nieuwe statiegeldsysteem kan daarbij een handje helpen. Kleine, zelfstandige winkeliers die aan de voorwaarden voldoen, kunnen namelijk tot 6000 pond subsidie krijgen voor de aanschaf van een statiegeldautomaat.

Lokale servicepartners

Toen De Ondernemer Valerie in augustus 2025 sprak, stonden er verspreid over Nederland 200 automaten. Haar doel was om eind 2026 de 500 te halen. Dat zijn er nu 750. „Dus reken maar uit, daar zitten we overheen. Dus dat is mooi.”

Ook financieel legde ze de lat hoog. Voor 2026 mikte Statieheld op een omzet van 3 tot 5 miljoen euro. „Alles wat we destijds aan ambitie hebben aangegeven, is ook echt uitgekomen.” Nieuwe omzetcijfers geeft Valerie niet. Wel staan er 50 procent meer automaten dan oorspronkelijk voorzien.

Het bedrijf telt vijftien medewerkers en werkt daarnaast met zo’n vijftien mensen via een sociale werkplaats. De ontwikkeling en productie blijven gewoon in Ede. In het VK schakelt Refund Ranger lokale servicepartners in. Van Zuijlen wil de groei rustig opbouwen. „Dat hebben we hier in Nederland ook gedaan. Niet in één keer 5000 machines neerzetten, maar gewoon in stappen: 100, 250, 500.”

Missie en strategie

De drijfveer om de internationale markt te verkennen is niet zomaar meer statiegeldmachines te verkopen. Valerie stipt de missie van Statieheld nog maar eens aan: zwerfafval verminderen en recycling stimuleren door het voor mensen zo gemakkelijk mogelijk te maken om lege flesjes en blikjes in te leveren. „En het zou mooi zijn als landen daarin meer van elkaar leren. Elk land vindt het wiel nu opnieuw uit, terwijl de uitdagingen grotendeels hetzelfde zijn.”

In Nederland werd vorig jaar 86 procent van de drankblikjes en 78 procent van de plastic drankflessen ingezameld, blijkt uit cijfers van Verpact. Nederland blijft hiermee onder de 90 procent die de wet voorschrijft. „Er moeten gewoon meer innamepunten komen en de inname moet toenemen”, zegt Valerie. Ook de Europese verpakkingsregels worden strenger. Mensen moeten hun lege verpakkingen gemakkelijk kwijt kunnen, vindt ze, en dat geldt ook voor het VK. „Het gaat niet alleen om: je bent verplicht, je moet een machine hebben, maar: wat kan het opleveren voor een winkel en voor de consument?”

De machines staan in Nederland inmiddels ook op scholen, in ziekenhuizen en bij sportclubs. „We hebben natuurlijk wel een strategie om ook echt een beweging te creëren en van dat zwerfafval af te komen. Dat is ons hoofddoel.”