Uit onderzoek van het Europees Octrooibureau (EOB) blijkt dat het aandeel vrouwelijke uitvinders in Europa de afgelopen jaren slechts beperkt is toegenomen: van 13 procent in 2019 naar 13,8 procent in 2022.
In Nederland verloopt die stijging sneller. Het aandeel vrouwelijke uitvinders groeide van 11,7 procent in de periode 2013–2017 naar 13,6 procent in 2018–2022, waarmee Nederland dichter bij het Europese gemiddelde komt.
Dit onderzoek laat zien welke structurele barrières we moeten wegnemen om het volledige innovatiepotentieel te benutten
António Campinos EOB
Weinig vertaling naar vrouwelijk ondernemerschap
Die vooruitgang vertaalt zich echter niet naar ondernemerschap. Slechts 5,5 procent van de oprichters van Nederlandse technologie-startups met een Europees octrooi - vaak actief in kapitaalintensieve en kennisgedreven sectoren - is vrouw. Daarmee staat Nederland onderaan in vergelijking met andere grote Europese landen.
„Europa heeft veel te winnen als meer vrouwen een rol spelen in innovatie,” zegt António Campinos, voorzitter van het EOB. „Diversiteit is geen luxe, maar een drijvende kracht achter echte doorbraken. Dit onderzoek laat zien welke structurele barrières we moeten wegnemen om het volledige innovatiepotentieel te benutten - in onderzoek, octrooien en ondernemerschap.”
Laagste aandeel vrouwelijke oprichters in Europa
De genderkloof is het meest uitgesproken bij startups die actief zijn in technologische innovatie en octrooien indienen. In Europa heeft gemiddeld 13,5 procent van de startups met octrooien minstens één vrouwelijke oprichter. De verschillen tussen landen zijn aanzienlijk: Spanje voert de lijst aan met 19,2 procent, terwijl Nederland met 5,5 procent onderaan staat.
Ook na correctie voor sector, leeftijd en groeifase van bedrijven blijft Nederland achter. Het aandeel vrouwelijke oprichters ligt 4,3 procentpunt onder het Europese gemiddelde. Het aandeel startupteams met minstens één vrouwelijke oprichter ligt zelfs 6,2 procentpunt lager.
Vrouwelijke medeoprichters hebben vaker moeite om door te groeien: hun vertegenwoordiging neemt af in latere financieringsrondes
EOB
Positieve trend bij startups
Nieuwere ondernemingen laten een positievere trend zien. Bij startups die in de afgelopen vijf jaar zijn opgericht, bedraagt het aandeel vrouwelijke oprichters 14 procent, tegenover circa 4 procent bij bedrijven die ouder zijn dan 21 jaar.
Tegelijkertijd blijkt dat startups met vrouwelijke medeoprichters vaker moeite hebben om door te groeien: hun vertegenwoordiging neemt af in latere financieringsrondes.
Octrooigerichte technologie-startups spelen een sleutelrol in de ontwikkeling van nieuwe producten, technologische kennis en economische groei. Dat Nederland hier relatief weinig vrouwelijke oprichters kent, wijst op een aanzienlijk onbenut innovatiepotentieel.
