Armando groeide op in een behoudend gezin in Doetinchem, binnen de gemeenschap van Jehovah’s getuigen. „Als kind wist ik niet beter”, zegt hij in het AD. Ik ging op zaterdag langs de deuren, ging meerdere keren per week naar bijbelstudie en het was vanzelfsprekend dat ik op school op de gang zat als er Sinterklaas of Kerstmis werd gevierd. Het was voor mij normaal. Natuurlijk hield ik afstand tot klasgenootjes, want binnen de gemeenschap was het niet gepast om ‘nauwe omgang’ te hebben met mensen uit ‘de wereld’.”
Armando was een uitstekende volgeling als hij langs de deuren ging én een goede leerling op het vwo. Daarnaast had hij een krantenwijk en laadde hij vrachtwagens. „Maar ik was altijd al rebels, zocht het avontuur op en raakte bevriend met jongens die een minder goede invloed op mij hadden. Zij jatten gewoon een duur geurtje, terwijl ik er uren krantenwijk voor moest lopen.’’
„Tot ik dacht: waarom eigenlijk niet? Spullen pikken, weer doorverkopen en alles meteen op de kermis uitgeven. Het ging helemaal niet om de waarde van de spullen, ik verdiende immers al mijn eigen geld, maar puur om de spanning.’’
„Tot een vriend van mij bedacht een gewapende overval te plegen op een dierenspeciaalzaak. Daar werden dure hengels verkocht en er zou dus veel te halen zijn. We hadden alles uitgedacht: ik zou op de uitkijk staan, maar op het laatste moment durfde hij niet meer. In plaats van het plan af te blazen pleegde ik dus die overval, want ik durfde wél. Want ik wilde overal in uitblinken.’’
De impact die de overval moet hebben gehad op de vrouw achter de kassa realiseerde ik me pas veel later
Armando Muis
„Ik heb met een bivakmuts en een luchtdrukpistool een overval gepleegd op die dierenwinkel. Er zat trouwens maar weinig geld in de kas. Het vreemde was: op dat moment voelde ik geen schuld. De impact die dit moet hebben gehad op de vrouw achter de kassa realiseerde ik me pas veel later.”
Armando werd opgepakt en er brak een totaal nieuwe fase in zijn leven aan. „Je kunt je niet voorstellen hoe dat was. Als ‘keurige’ jongen uit Doetinchem zat ik opeens vast tussen zware jongens die veel op hun kerfstok hadden. Het is enorme discriminatie, maar omdat ik er zo netjes uitzag, was ik nooit gepakt voor die diefstallen en andere rottigheid, omdat ik simpelweg niet in het profiel van een crimineel paste.’’
‘Gevangenis is kei- en keiharde wereld’
„Opeens realiseerde ik me wat ik allemaal had gedaan en kwam ik tot inkeer. Ik stortte me op de Bijbel en op elke praktijkopleiding die ik in de gevangenis kon volgen, want vwo boden ze daar niet aan. Ik voelde me weer enorm een buitenbeentje, want ik was de enige die uit zo’n braaf milieu kwam. Het was een kei- en keiharde wereld, waarin je constant te maken had met intimidatie en geweld.’’
„Je moest ook van je afbijten, anders werd je kop eraf gehakt. Als ik één ding heb gezien daar, is het dit: van jeugddetentie word je geen beter mens. Jonge mensen moet je niet op zo’n manier behandelen, het enige wat je leert op zo’n groep is hoe je nog heftiger kunt ontsporen.”
Als ze bij Jehovah’s getuigen je één ding leren, dan is het iets verkopen aan mensen die daar eigenlijk niet op zitten te wachten
Armando Muis
Armando kwam, mede door de steun van zijn strenggelovige omgeving, weer terug op het rechte pad. Maar toen hij na driekwart jaar buiten de gevangenispoort stond, werd het pas écht moeilijk. Geen enkele vwo-school wilde hem nog hebben, hij werd met de nek aangekeken en ging een praktische bouwopleiding doen. „Door de bouwcrisis zag ik dat daar ook geen toekomst in zat en besloot ik ondernemer te worden.’’
„Als ze bij Jehovah’s getuigen je één ding leren, dan is het iets verkopen aan mensen die daar eigenlijk niet op zitten te wachten. Presentaties geven aan grote groepen, goed leren voorlezen en met handgebaren spreken: allemaal vaardigheden die ik niet op school leerde, maar die hartstikke handig zijn in het zakenleven.’’
Ondernemer in fatbikes met La Souris
„Ik besloot ondernemer te worden in scooters. Door mijn verleden hoefde ik niet te proberen bij een bank aan te kloppen, maar mijn vader hielp me financieel met mijn eerste krediet voor de inkoop van scooters uit China. Van daaruit ben ik op het juiste moment in de fatbikes gestapt en inmiddels heb ik 30 zaken in Nederland en België.’’
Als ze bij Jehovah’s getuigen je één ding leren, dan is het iets verkopen aan mensen die daar eigenlijk niet op zitten te wachten
Armando Muis
„La Souris is zakelijk gezien een groot succes. Toch loop ik hier ook vaak tegen vooroordelen aan. Allereerst is de fatbike omstreden, terwijl ik denk dat de regelgeving duidelijker en uniformer zou moeten zijn. Waarom limiteren we niet op snelheid in plaats van in te zetten op helmplicht? Dat vergroot de veiligheid veel meer. Kijk ook naar gewone elektrische fietsen, want senioren maken veel ongelukken en lopen veel minder risico op letsel als ze maximaal 20 kilometer per uur zouden mogen gaan.”
Armando was tot zijn 28ste nog steeds lid van Jehovah’s getuigen, maar wel inactief. „Ik had door die detentie natuurlijk de ‘wereld’ leren kennen en inmiddels een vrouw van buiten de gemeenschap ontmoet. Met haar stichtte ik een gezin. Mijn ouders negeerden dat enigszins, zodat we nog met elkaar om konden gaan en ze zogenaamd niet wisten dat wij samenwoonden en een kind kregen, wat natuurlijk ‘verkeerde omgang’ was.’’
„Tot er op een dag ouderlingen voor de deur stonden, die zagen dat er een ooievaar in de tuin stond. Vanaf dat moment werd ik officieel uitgesloten en raakte ik alles kwijt: mijn ouders, mijn broer en mijn zus. Weer werd ik een buitenbeentje.’’
„Het is voor mij heel moeilijk om terug te denken aan vorig jaar, toen mijn vader een hartinfarct had en ik hem nog één keer heb gezien in het ziekenhuis. Ik sprak mijn zus, maar herkende haar bijna niet meer: haar stem, hoe ze eruitzag, het voelde niet meer vertrouwd.’’
Lees ook: Marktleider in fatbikes hekelt lokaal verbod: ‘Ik betaal de boete, zie je in de rechtszaal’
Armando Muis brak met familie
„Helaas is het contact vanaf toen weer verbroken, hoe ik ook altijd heb geprobeerd te zorgen voor mijn ouders. Ik heb altijd mijn fouten willen compenseren door voor hen alles te regelen en te faciliteren. Mijn ouders hebben zelf geen hoge opleiding genoten en vertrouwden op mijn zakelijke inzicht en adviezen. Dat ik dat niet meer voor hen kan betekenen na alles wat we samen hebben meegemaakt, doet me veel verdriet.’’
„Gelukkig heb ik wel het geluk gevonden bij de familie van mijn vriendin. We vormen een fijn gezin, met onze kinderen en met haar familie. Ik heb mezelf veel moeten aanleren, ook sociaal gezien, want ik heb mijn weg gevonden in een wereld die altijd als ‘slecht’ is afgeschilderd en die van me werd weggehouden. Ik heb bij mijn schoonfamilie alsnog ervaren hoe het is om onderdeel te zijn van een hechte familie.”
Armando focust zich op de toekomst. Hij blijft ondernemend, breidt zijn zaken uit en geniet van zijn kinderen, die hij niet te veel probeert te verwennen ondanks dat hij en zijn vriendin het heel goed hebben financieel. „Ik probeer ze netjes op te voeden en ze mee te geven dat ze hun best moeten doen. Maar we mogen ook genieten van het feit dat we het goed hebben.”