Beladen jubileumfeest voor Jacquelines familiebedrijf: ‘Er is veel narigheid, hoe gaan we de 100 jaar volmaken?’

De geschiedenis van het familiebedrijf laat zich vertellen als een stoere streekroman. Het is 1936 als de opa en oma van Jacqueline Smit in Breukelen hun bedrijf beginnen met de verkoop van schoeisel.

„Mijn opa had de eerste twee jaar nog geen fysieke winkel, maar verkocht klompen aan boeren vanuit zijn klompenkar”, vertelt Smit aan AD. „Hij ging gewoon langs de deuren om te venten. Soms kreeg hij daar geld voor, soms ruilde hij de klompen tegen aardappelen of boerenkool.”

Het succes van de klompenkar groeide uit tot een fysieke winkel die Smits vader en zijn broer uiteindelijk over konden nemen. „Twee kapiteins op het schip bleek niet te werken; zodoende begon mijn vader een eigen schoenenwinkel in Mijdrecht”, vervolgt Smit. „Ik was zelf nog geen drie jaar toen ik daar mijn eerste kassa-aanslag deed. Mijn wieg was een schoenendoos en op de kleuterschool verkondigde ik al dat ik later het bedrijf van mijn vader zou overnemen. Zo is het ook gegaan.”

Lees ook: Rick Moorman krijgt groot deel van 400.000 euro coronaschuld kwijtgescholden: ‘Trots dat ik hulp zocht’

Online wint van fysiek

„Dertig jaar lang heb ik samen met mijn vader de zaak gehad. Wij waren echt Snip & Snap samen en verkochten schoenen alsof het zoete broodjes waren. Een aantal jaren geleden heb ik de zaak van hem overgenomen. Uit de familie van mijn opa en oma zijn uiteindelijk 27 schoenenwinkels voortgekomen, maar alleen de mijne is nog over. Alleen dat al maakt dat ik niet wil stoppen.”

Maar de tijd van zoete broodjes is voorbij. Met de ongekende populariteit van webshops wordt het voor fysieke winkels steeds lastiger om de omzet hoog te houden. Zo ook voor Smits schoenenzaak. „Voordat klanten bij mij in de winkel komen, hebben ze soms al 2000 paar schoenen online voorbij zien komen”, vervolgt zij.

„Bovendien is het eisenpakket van de klant enorm. Nu ze online kunnen zien wat allemaal verkrijgbaar is, hebben ze ook steeds specifieker wensen over wat ze willen. Als mensen vroeger voor bordeauxrode schoenen kwamen, was mijn vader nog in staat om ze ook met bruine schoenen de deur uit laten gaan. Dat is nu ondenkbaar.”

Moed zakt in de schoenen

De inkoopprijs van schoenen wordt ook steeds hoger en marges zijn maar klein. Dat betekent dat Smit veel exemplaren moet verkopen om er toch een goede boterham aan over te houden. „Het gebeurt elke week wel dat ik een klant hoor klagen over de prijs”, zegt zij. „Dan zuchten ze dat een paar schoenen wel 160 euro moet kosten. Meestal maak ik daar een grapje van. Dan zeg ik: ‘Weet je wel dat je voor die prijs zowel de linker- áls een rechterschoen krijgt?!’ Maar leuk zijn dit soort reacties natuurlijk niet.”

En dan nog de schuld die Smit opliep na de coronaperiode. „We moesten drie maanden dicht maar al onze kosten liepen gewoon door”, zegt ze. „Daarvoor kregen we steun van de overheid, maar dat moet allemaal terug. Een hypotheek kun je terugbetalen in dertig jaar, maar dit moet ik in een paar jaar tijd ophoesten. Ja, van dit soort dingen zakt de moed soms wel in je schoenen. Hoe moeten we die honderd jaar straks volmaken?”

En dat geeft het negentigjarig jubileum van dit jaar een flinke bijsmaak. „Er is inderdaad veel narigheid, maar het ligt aan jezelf of je daarin blijft hangen”, zegt zij. „Ik ben trots dat we dit hebben gehaald en wil dit jubileum vieren. Er zijn maar weinig familiebedrijven die kunnen zeggen dat ze negentig jaar bestaan.”

Lees ook: Ben en David krijgen groot deel van 600.000 euro aan coronaschuld kwijtgescholden: ‘Kunnen eindelijk over toekomst nadenken’

Washandjes op een bedje van karton

Hoewel de online wereld grote impact heeft op haar bedrijf, blijft zij overtuigd van haar kracht als fysieke winkel. „Schoenen moet je altijd passen. In je leven loop je ongeveer vier keer de wereld rond. Dat doe je op je voeten. Waarom koop je dan washandjes op een bedje van karton? Ze noemen het schoenen, maar je kunt ze uitwringen, als een wokkel zo slap zijn ze. Vind je het gek dat je pijn krijgt in je voeten, je benen, je rug, je nek of je hoofd? Je voeten zijn de basis en goede schoenen adviseren is een ambacht.”

Wat Smit ook steunt is dat ook haar vader en opa altijd in het bedrijf hebben geloofd. Ook toen de tijden minder goed gingen. „Mijn vader was helemaal een ras optimist”, vervolgt Smit. „Toen hij in Mijdrecht startte had hij nog geen naamsbekendheid, maar die snotaap pakte gewoon twee tassen van Smit Schoenen en vulde deze met lege dozen.”

„Met die tassen ging hij de straat op. Hij vroeg aan voorbijgangers: ‘Weet u misschien waar mevrouw De Bruijn woont?’ Hij liet zich de weg wijzen en deed net of hij daar een grote bestelling moest bezorgen. In een dorp weet je één ding zeker: er wordt over je gesproken. Die wetenschap gebruikte hij gewoon als marketing. Hij kende geen gêne, geen schaamte en zag altijd het positieve.” Daar houdt Smit zich dus aan vast. „Want gelukkig gebeuren hier ook heel mooie dingen.”

Verhalen die raken

Een verhaal maakt op haar de meeste indruk. „Twee dames bezochten de winkel en één van hen viel voor een bepaald merk schoenen. Ze vertelde dat ze ze niet wilde kopen, omdat ze diezelfde dag bij een concurrent van ons al schoenen had gekocht. Die had ze zelfs bij zich. Ze twijfelde eigenlijk toch wat over de pasvorm. Een naad zat op een ongelukkige plek. Ik besloot haar een ander paar schoenen van hetzelfde merk te laten passen; een paar dat veel beter op de vorm van haar voet aansloot. Ze was direct onder de indruk.”

„Zodoende stelde ik voor de schoenen te ruilen. Zij kreeg de schoenen mee uit de winkel en ik heb het paar van haar overgenomen dat zij die ochtend gekocht had. Die geste ontroerde haar en ze vroeg mijn naam. Toen ik Jacqueline Smit zei, begon ze te huilen. Dat was ook de naam van haar recent overleden schoonzus. Voor haar moest het zo zijn.”

Nu Smit dit verhaal deelt, wordt ze zelf ook emotioneel. „Van zoiets groei je niet alleen als winkel, maar ook als mens”, besluit zij met tranen in de ogen. „Daarvoor doe je het. Ook al zou tachtig procent van de boekhouders adviseren met deze cijfers direct te stoppen.”

Lees ook: Zijn vader kreeg parkinson, nu verkoopt Bjorn alleen nog duurzame schoenen: ‘Chemische lucht kwam je tegemoet’