Nieuws Actueel

'Ik heb me nooit neergelegd bij 1 procent groei'

Minister Henk Kamp rekent af met economen die stelden dat een economische groei van 2 procent of meer tot het verleden behoorde. Vandaag zal het Centraal Bureau voor de Statistiek doemdenkers logenstraffen, zegt Kamp in het AD.

David Bremmer en Laurens Kok | Foto: Guus Schoonewille 28 februari 2017

Henkkamp 1

Deze morgen komt het Centraal Bureau voor de Statistiek met de 'Staat van de economie', waarin wordt teruggeblikt op 2016. De vooruitzichten zijn gunstig: allerlei instituten, van Centraal Planbureau tot De Nederlandsche Bank, rekenen erop dat de groei vorig jaar boven de 2 procent is uitgekomen.

Aan de vooravond van deze publicatie, op zijn kamer op het ministerie van Economische Zaken, duikt Henk Kamp in zijn papieren. Driftig speurt de minister van Economische Zaken naar een lijstje, want hij is een precies man. ,,Al die economen stelden dat we na de crisis moesten wennen aan 1 procent, hooguit 1,5 procent groei. Het zou nooit meer worden zoals het was. Ik heb me daar nooit bij neergelegd. In een succesvol exportland als Nederland, met een goed opgeleide bevolking en een prima infrastructuur was 2 procent nog altijd haalbaar. Ik ben blij dat dat gelukt is."

U schermde de afgelopen jaren steevast met ranglijstjes waarin Nederland het beter deed dan andere landen. Het leken soms wel bezweringsformules...

,,Vonden jullie dat irritant?''

Nou, premier Rutte strooit inmiddels ook met die lijstjes. Waarom zijn die zo belangrijk?

,,Ze geven aan wat de kracht van onze economie is. Of je bovenaan staat of hekkensluiter bent, maakt nogal verschil. Een Amerikaans bedrijf dat wil investeren, zal er geen seconde over denken om dat in Nederland te doen als we onderaan staan. Op handelsmissie in Californië zei ik: 'Weten jullie wel wie jullie grootste handelspartner is? Nederland!'. Wisten ze niet. In Silicon Valley zijn ze grotendeels afhankelijk van chips die mobiele toepassingen steeds beter en sneller maken. Die chips zijn er niet dankzij producenten in China of Japan, maar die worden gemaakt met de machines van het Nederlandse ASML. Dit bedrijf maakt in de wereld het verschil.''

Welk lijstje noemt u liever niet?

,,Wij hebben al een aantal jaren te maken met een relatief groot aantal kansarme migranten dat naar Nederland komt. Dat is niet goed voor een land. Ik ben niet tegen immigratie, maar immigranten moeten wel kansrijk zijn.''

Steeds meer politieke partijen vallen de expatregeling aan, waardoor goedbetaalde kenniswerkers uit het buitenland hier 30 procent belastingkorting krijgen.

,,Ik wil daar niks aan doen. Het is een verstandige regeling voor werknemers die hier tijdelijk verblijven. We hebben die mensen hard nodig. Bij buitenlandse bedrijven in Nederland werken bijna een miljoen mensen. Deze bedrijven zijn hier mede dankzij de expatregeling.''

Uw PvdA-collega Jeroen Dijsselbloem vindt dat die bedrijven meer belasting moeten betalen.

,,Het kabinet wil dat niet. En dat is ook volkomen logisch.'' Kamp duikt weer in zijn papierstapel. ,,Hier, kijk naar Frankrijk. Dat is het enige land dat de winstbelasting heeft verhoogd. Moet je nu zien hoe het daar economisch gaat. In de rest van Europa gaat het tarief omlaag. Wij moeten daarmee concurreren. Nederland zakt steeds meer af naar de middenmoot. Daar moeten we echt mee oppassen, want dat gaat ons banen kosten.''

Bent u niet bang voor een race to the bottom?

,,Nee. Ik ben er tegelijkertijd ook niet op tegen om Europese afspraken te maken. Maar als de trend omlaag is, moeten wij niet omhooggaan.''

Wat vindt u ervan dat Dijsselbloem eerst nog wel zei dat de tarieven naar beneden konden en nu een verhoging bepleit?

,,Dijsselbloem staat nummer 3 op de lijst van de PvdA. Kijk, als lijsttrekker Asscher dan met dat standpunt komt, is het ondenkbaar dat de nummer 3 iets anders zegt. We moeten alleen goed beseffen dat bedrijven de dragers zijn van onze economie. We moeten ervoor zorgen dat ze hier blijven en kunnen groeien. Daaraan danken wij onze welvaart.''

Heeft het herstel van de economie door die enorme bezuinigingen niet onnodig lang geduurd?

,,Dat is niet zo. Binnen drie jaar zijn we van een negatieve groei van 1 procent naar een plus van 2 procent gegaan. Dat is behoorlijk vlot. We hebben meer groei dan Duitsland. De werkgelegenheid stijgt fors en de werkloosheid daalt rap. De koopkracht van werknemers is vorig jaar met bijna 4 procent toegenomen. Het ziet er echt goed uit.''

De meeste economen stellen dat we sneller uit het dal hadden kunnen komen.

,,Dat zijn diezelfde economen die zeiden dat we niet meer boven de 1 procent groei zouden uitkomen."

Wat is uw aandeel geweest?

,,Dat kun je niet precies zo zeggen. Het zijn vooral de bedrijven die het doen. Maar van groot belang is ook dat de overheidsvoorzieningen goed geregeld zijn; onze ambtenaren verdienen daarvoor een pluim. En als kabinet hebben we grote stappen gemaakt: om de financiering voor het bedrijfsleven te verbeteren. Om overheden, ondernemingen en kennisinstellingen beter te laten samenwerken. Ook hebben we de administratieve lastendruk teruggeschroefd, al klagen bedrijven hier nog over. En we hebben het begrotingstekort weggewerkt. Dit jaar zal de bezuinigingsdruk voor het eerst plaatsmaken voor meevallers. Zo word je als overheid ondersteunend aan het bedrijfsleven.''

Niet iedereen profiteert, zoals mensen die nog altijd werkloos zijn. Er is veel ongenoegen.

,,Je kunt mensen wel vertellen dat het goed gaat, maar het allerbeste is te zorgen dat het ook écht zo is en perspectief te bieden. Als mensen hun baan behouden in plaats van verliezen, als de koopkracht stijgt, dan begint het aan te komen."

Veel mensen verliezen hun zekerheid, omdat ze bijvoorbeeld gedwongen zzp'er worden.

,,Ik wil het gevoel van onzekerheid niet wegpraten, maar voor werknemers die vastigheid willen, geldt dat de meerwaarde die je hebt voor de werkgever de beste werkzekerheid oplevert. Werknemers dragen ook een eigen verantwoordelijkheid om te blijven investeren in zichzelf. Bovendien: veel mensen kiezen er zelf voor om zzp'er te worden. Hun flexibiliteit is belangrijk voor de economie. De waardering voor flexibiliteit moet terug.''

Wat vindt u van al die partijen die met miljarden strooien tijdens de verkiezingscampagne?

,,We hebben vele jaren een tekort op de begroting gehad. Het zou helemaal niet verkeerd zijn als we een paar jaar een overschot hebben. Het is beter om vanuit hogere belastinginkomsten te investeren dan het tekort te moeten laten oplopen. Ik ben optimistisch dat een volgend kabinet die lijn volgt.''

Het geld wordt al besteed, ook door de VVD. Kan een volgend kabinet het niet beter gebruiken voor hervormingen van belastingstelsel en arbeidsmarkt?

,,Als er financiële ruimte komt, moet die in de eerste plaats worden gebruikt voor investeringen in innovatie dus. Nu gaat 2 procent van ons BBP daar naar toe, dat is niet genoeg. Duitsland en Zwitserland geven aanzienlijk meer uit. Politieke partijen dragen de verantwoordelijkheid om de economie goed te houden."

Wat is uw nalatenschap na bijna 23 jaar Haagse politiek?

,,Op Economische Zaken is dat mijn bijdrage aan het economisch herstel, de overgang naar duurzame energie en de omslag in Groningen. In mijn eerste jaar won de NAM 54 miljard kubieke meter gas en wisten we weinig over de bevingen. Vandaar dat ik eerst onderzoek heb laten doen, je kunt alleen beslissen op basis van goede cijfers en feiten. Nu is de winning teruggebracht naar 24 miljard, zijn er veel minder bevingen en is de schadeafhandeling op afstand geplaatst van de NAM. Ik ben echt vanaf de eerste dag als minister met Groningen bezig geweest.''

U bent bijna klaar als minister. En dan?

,,Ik reken erop dat het nog tot de zomer duurt voordat de formatie is afgerond. Dan ben ik 65 en heb ik 46 jaar gewerkt. Sinds ik in 1994 naar Den Haag kwam, woon ik hier doordeweeks in een flat. Ik wil werk waarbij ik 's avonds naar huis kan. Thuis eten en slapen. Dat heb ik mijn vrouw beloofd.''

Ziet uw vrouw dat wel zitten?

,,Zij kijkt ernaar uit. Dat is mooi.''

Gerelateerde artikelenEconomische groei op hoogste peil sinds 2007Kamp tijdens werkbezoek: 'Zeeland krijgt geen extra innovatiegeld' Kamp stelt nieuwe investeringen Dutch-Shape Borne in bedrijf Ondernemers ontevreden over regeldruk overheid