Heeft u wel eens een ‘instant’ paradigmashift meegemaakt? Dus dat de regels van het spel opeens totaal anders bleken te zijn? Of dat iets waarin u uw hele leven geloofde, opeens anders was? Oké, u wilt voorbeelden? Nou, dat de Amerikanen opeens de ‘bad guys’ bleken te zijn? Of dat die aardige overbuurman een viezerik bleek te zijn? Of dat uw kerk en religie een slim in elkaar gezet systeem blijkt te zijn dat vooral hoop – en tevens controle – biedt. U herkent zoiets vast wel.
Of wellicht ook zakelijk? Dat het bleek dat door uw prijzen te verhogen juist meer werd verkocht in plaats van minder? Of dat het bedrijf het uiteindelijk heel goed zonder u af kon en zelfs beter ging lopen?
Paradigma’s – en het bijbehorende shiften – zijn al heel lang favoriete woorden van mij. Het geeft aan dat er nieuwe regels gelden. Een van de beroemdste is natuurlijk dat Galileo aantoonde dat de aarde om de zon draait en dat niet de aarde het middelpunt is van alles. Sindsdien hebben we talloze shifts meegemaakt.
En ik dus ook deze week. Het dreunt nog steeds na in m’n hoofd. Mijn wereld is geshift.
Groei wás het toverwoord
Ik leg het uit. Zoals u wellicht weet, ben ik sinds een jaar of twintig erg actief binnen het domein van groei. Ooit heb ik – op ongevraagd dringend aanraden van een andere ondernemer- een groeiprogramma op het MIT in Boston gevolgd. Sindsdien heb ik een soort zendelingendrang ontwikkeld om andere ondernemers ook te leren wat ik daar over groei heb geleerd. Dat je groei dus kunt ‘designen’. Dat je verschillende groeifasen hebt waarin je als founder steeds een andere rol moet innemen. Dat het vooral gaat om de juiste mensen die de juiste dingen doen en dat je een gedisciplineerd systeem nodig hebt om je strategie en je prioriteiten te managen.
Ik leerde ook dat groei grotendeels een functie is van ambitie. En dat groter denken goed te leren is, zeker wanneer je jezelf gaat vergelijken met andere ‘peers’ dan je voetbalvriendjes (of vriendinnetjes) van vroeger. Wanneer je groter denkt, groeidynamiek snapt en de juiste systemen implementeert kan het bijna niet anders dan dat je gaat groeien. Ik heb het geleerde toegepast in mijn bedrijven en gezien hoe goed dat allemaal werkt. Daardoor ben ik mijn zendelingenfunctie gaan ontwikkelen.
Zo werd ik uiteindelijk voorzitter van Growthplus, een netwerk van groeibedrijven in Europa. Ik zit of zat in jury’s van diverse groeiwedstrijden, waaronder al vijftien jaar de FD Gazellen. Ik was onderdeel van allerlei groeiprogramma’s en podcasts, zoals de Groeiversneller, Groeimasters, Elite, het groeiprogramma van de AEX, Groeifactor enzovoort. Tot slot natuurlijk het belangrijkste initiatief, nlgroeit, de organisatie die ondernemers groter wil laten denken en ze vooral aan zichzelf wil laten werken.
Iedereen was het eens, groei is essentieel, vooral voor de toekomstige welvaart van ons land
In die context heb ik tientallen praatjes gegeven en honderden ondernemers gesproken. Zowel ondernemers die vastliepen rond de dertig medewerkers, als onze succesvolle groeiambassadeurs, waaronder natuurlijk Pieter Zwart, Jitse Groen, Michiel Muller, nou ja, u kent ze allemaal wel. Iconen van de groei in ons landje.
Het was voor mij klip en klaar. Het Nederlandse mkb is de belangrijkste motor van de Nederlandse economie. Dit komt vooral doordat de meeste banen in Nederland worden gegenereerd door mkb-bedrijven. En wanneer het beter gaat met het mkb, gaat het ook beter met Nederland. Hierover hebben we met nlgroeit veel interessante discussies gevoerd met zowel het ministerie van Economische Zaken als het Comité Ondernemerschap, waarin ook HKH Máxima zitting had. Iedereen was het eens, groei is essentieel, vooral voor de toekomstige welvaart van ons land. U ziet, de term groei was onlosmakelijk met mij verbonden.
Tot aan dat moment van die paradigmashift.
Lees ook: Van ondernemersmoeheid tot mojo en micromanagement: waarom alle ondernemers deze fases doorlopen
Krimp is het nieuwe toverwoord
Ik neem u mee naar het mooie CM.com. Ooit opgericht door Jeroen van Glabbeek en zijn maat Gilbert. We hadden op hun kantoor in Breda een nlgroeit event dat ging over AI en leiderschap. We hadden tachtig plekken, maar het event was dik overschreven en er zaten honderdtwintig hongerige ondernemers in de zaal. Jeroen – ook nlgroeit-ambassadeur natuurlijk – vertelde op zijn eigen podium het ondernemersverhaal achter zijn bedrijf. Fascinerend en wat een ondernemer.
De beknopte samenvatting is dat Jeroen al voor 2020 sterk is gaan inzetten op AI – toen dat voor ons nog allemaal een ‘ver van ons bed show’ was. Inmiddels blijkt die strategie z’n vruchten af te werpen. De omzet stijgt sterk, de marge nog meer, de beurskoers eveneens en…. het aantal mensen neemt drastisch af. Waar hij het eerder nog deed met meer dan duizend medewerkers, haalt hij inmiddels de zeshonderd niet meer en het zou makkelijk met nog minder kunnen.
Sociaal als CM.com is, wordt niemand de wacht aangezegd. Iedere positie die vrijkomt, wordt niet meer opgevuld. Die wordt ingenomen door – u snapt het- AI. Het bedrijf is nog nooit zo succesvol geweest en dat zal alleen maar doorgaan. Maar met continu minder mensen.
De regels zijn veranderd. De succesvolste bedrijven groeien niet meer, maar krimpen
Ik stond naast Jeroen op het podium en then it hit me. De regels zijn veranderd. De succesvolste bedrijven groeien niet meer, maar krimpen. Die gebruiken AI op de slimste manieren. Ofwel, “krimpen is het nieuwe groeien”. Daar gaan de groeiwedstrijden, de groeiprogramma’s en de groeipraatjes. Immers, als je niet krimpt in mensen en je brutomarge laat stijgen, dan tel je niet meer mee. Niet nu en zeker niet over een paar jaar.
De vraag ‘hoeveel ben je gegroeid?’ is dus bijna een diskwalificatie dat je je AI-strategie niet onder controle hebt. Mensen aannemen wordt een brevet van onvermogen. Alles waarover ik heb gepredikt, klopt opeens niet meer. Succes is niet het managen van groei, maar het organiseren van krimp. Help! U snapt, ondergetekende heeft even tijd nodig om deze laatste paradigmashift te verwerken. Oh ja, bijna vergeten.. hoe gaat het met uw groei.. eh.. krimp?
