Steeds meer mkb-ondernemers torsen met openstaande facturen, geleverde diensten en gemaakte kosten. Als een schuld van de afnemer van producten of diensten volledig wordt kwijtgescholden, betekent dat voor de ondernemer: omzet weg. En dat zonder tegenprestatie.
Kwijtschelding schulden: sinds 2021 geldt de 5%-regeling
Ondernemers en ondernemersorganisaties begrijpen dat mensen met problematische schulden bescherming nodig hebben, benadrukken ook MKB-Nederland en VNO-NCW. Veel mkb’ers werken ook gewoon mee aan schuldregelingen. Maar het systeem moet wel in balans blijven. Sinds 2021 geldt daarom de zogenaamde 5%-regeling: schuldenaren lossen minimaal 5 procent van hun schuld af. Dat bedrag is symbolisch én principieel. Het onderstreept dat schulden niet vrijblijvend zijn.
Als nulaanbiedingen zonder duidelijke voorwaarden gemeengoed worden, verdwijnt die balans. Ondernemers krijgen steeds vaker het verzoek om akkoord te gaan met volledige kwijtschelding. Dat raakt vooral kleinere bedrijven hard. Waar grote organisaties verliezen nog kunnen spreiden, komt een afgeboekte factuur bij een mkb’er direct ten laste van de marge.
Daar komt een tweede risico bij: betalingsmoraal. Als het beeld ontstaat dat schulden toch wel worden kwijtgescholden, tast dat het gevoel van rechtvaardigheid aan. Zeker bij ondernemers die zelf wél hun verplichtingen nakomen, belastingen betalen en leveranciers betalen, wringt dat.
Signalen uit de praktijk laten zien dat trajecten regelmatig niet succesvol worden afgerond of dat mensen na kwijtschelding opnieuw in de problemen komen
‘Kwijtschelding zonder stevige begeleiding en nazorg geen duurzame oplossing’
Een ander punt van zorg is de effectiviteit. Signalen uit de praktijk laten zien dat trajecten regelmatig niet succesvol worden afgerond of dat mensen na kwijtschelding opnieuw in de problemen komen. Dat wijst op een structureel probleem: kwijtschelding zonder stevige begeleiding en nazorg biedt geen duurzame oplossing.
In de wettelijke schuldsanering (WSNP) wordt de financiële situatie periodiek herijkt. In de minnelijke schuldhulpverlening gebeurt dat minder uniform. Als draagkracht niet opnieuw wordt beoordeeld wanneer omstandigheden veranderen, ontstaat ongelijkheid én onduidelijkheid voor schuldeisers.
Lees ook: Zo bepaalt de Belastingdienst of tonnen coronaschuld kwijtgescholden worden: ‘Bij twijfel gaan we akkoord’
Wat zijn volgens MKB-Nederland en VNO-NCW realistische oplossingen?
De ondernemersorganisaties pleiten niet voor een hardvochtig systeem. Ze erkennen dat nulaanbiedingen nodig kunnen zijn in uitzonderlijke situaties waarin aantoonbaar geen afloscapaciteit bestaat. Maar dan wel onder strikte voorwaarden.
Concreet betekent dit:
Bevestig de 5%-regeling als norm.
Pas nulaanbiedingen alleen toe bij duidelijke, toetsbare criteria.
Koppel kwijtschelding aan verplichtingen, begeleiding en verplichte nazorg.
Herijk financiële draagkracht gedurende het traject.
Investeer in kwaliteit en uniformiteit van schuldhulpverlening.
Voor het mkb is vooral voorspelbaarheid cruciaal. Ondernemers moeten weten waar ze aan toe zijn en erop kunnen vertrouwen dat inspanningen wederkerig zijn.
Voor individuele ondernemers is het belangrijk om actief betrokken te blijven bij schuldregelingen waarbij zij schuldeiser zijn
Wat de ondernemer kan doen
Voor individuele ondernemers is het volgens de ondernemersorganisaties belangrijk om actief betrokken te blijven bij schuldregelingen waarbij zij schuldeiser zijn. Vraag om onderbouwing van nulaanbiedingen, informeer naar begeleiding en nazorg en weeg per geval af of instemming verantwoord is.
Daarnaast is het verstandig om intern scherp te blijven op kredietbeleid en vroegsignalering. Hoe eerder betalingsproblemen worden gesignaleerd, hoe groter de kans op een regeling mét aflossing. ‘Schuldhulpverlening moet sociaal én rechtvaardig zijn. Maar zonder duidelijke kaders verschuift de rekening ongemerkt naar ondernemers. En juist het mkb – de ruggengraat van de economie – kan zich dat niet permitteren.’
