Mkb worstelt met nieuwe pensioenwetgeving: ‘Het is zonder adviseur niet te doen’

De nieuwe minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Hans Vijlbrief (D66), krijgt te maken met de verdere invoering van de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Hij zal er zijn handen vol aan hebben. Op 1 januari 2028 moeten alle pensioenregelingen voldoen aan die nieuwe wetgeving, óók die van midden- en kleinbedrijven die niet zijn aangesloten bij een bedrijfstakpensioenfonds.

‘Te weinig mkb-bedrijven bezig met transitie naar nieuwe pensioenstelsel’

Dit laatste baarde Vijlbriefs demissionaire voorganger Mariëlle Paul (VVD) ernstig zorgen. Te weinig kleine en middelgrote bedrijven zijn bezig met de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel, stelde zij in een voortgangsrapportage die eind januari naar de Tweede Kamer ging. Mochten werkgevers niet in het najaar van 2027 klaar zijn met dit proces, dan heeft dat grote gevolgen voor de werknemers van hun bedrijven.

Theodoor Höngens wilde het niet zover laten komen. Hij is directielid van het ingenieursbureau M+P in Aalsmeer en heeft personeelszaken in zijn portefeuille. De 35 hoogopgeleide medewerkers (30 fte) bewegen zich aan de voorkant van beleidsontwikkelingen en innovatie als het gaat om geluiden in de leefomgeving. Het bedrijf, onderdeel van het Duitse Müller-BBM, is niet aangesloten bij een bedrijfstakpensioenfonds en kent geen cao. Höngens moest de transitie naar de nieuwe pensioenomgeving zelf organiseren.

Lees ook: Overgang ondernemers naar nieuw pensioenstelsel gaat te traag

Beter pensioen dan onder oude regeling

Terwijl het ene na het andere vliegtuig met het nodige geluid landt op de Aalsmeerbaan van luchthaven Schiphol doet Höngens uit de doeken hoe M+P het heeft aangepakt. Marlies Hensen luistert aandachtig mee en schiet hem soms te hulp. Het directielid van het ingenieursbureau hoefde het niet alleen te doen. Hensen is adviseur en partner van het onafhankelijke advieskantoor Herenvest.

„We zijn twee jaar geleden begonnen en zijn sinds 1 januari van dit jaar geheel Wtp-proof. Iedereen heeft inmiddels zijn of haar pensioenbrief gehad. Waarom zo vroeg? Waarom niet, we wisten dat het ging komen. Je kunt het maar geregeld hebben. Ik had geen zin om achteraan in de rij te gaan staan. Nu hebben we rustig te tijd genomen om keuzes te maken, was Hensen beschikbaar en kon de pensioenverzekeraar alles goed inregelen. Als je te laat begint is dat niet het geval. Bijkomend voordeel is dat jonge mensen die nu in dienst komen een beter pensioen krijgen dan onder de oude regeling.”

Personeel moet instemmen met nieuwe pensioenregeling

De folder die Paul liet maken om het mkb te stimuleren snel in actie te komen, loopt als een rode draad door het gesprek. Eén van de zaken die bij de pensioentransitie moet worden georganiseerd is medezeggenschap, valt te lezen in de brochure. Het personeel moet uiteindelijk instemmen met de pensioenregeling die hun werkgever voorstelt.

Höngens: „Wij hebben drie personeelsleden gevraagd om samen met de directie en Hensen een commissie te vormen. Daarmee zijn we een jaar geleden begonnen. Marlies nam ons als het ware bij de hand en voorzag ons van de nodige informatie. Twee interne vergaderingen met het voltallige personeel gingen over het voorlichten over wat er ging gebeuren. Er hoefde nog geen keuze te worden gemaakt. Op uiterst kritische vragen werden antwoorden gegeven. Het was echt tweerichtingsverkeer. In de derde interne vergadering werd hoofdelijk, anoniem gestemd over het voorstel dat door de pensioencommissie werd voorgelegd. Met twee stemmen tegen werd het aangenomen. Doordat we zo open communiceren was er veel vertrouwen en konden we verder.”

Hensen springt bij: „Het personeel wist welke kant we heengingen. Verder vroegen we het personeel in die derde interne vergadering om een akkoord om een tender uit te zetten bij drie pensioenuitvoerders. Uiteindelijk kozen we voor de uitvoerder waar M+P de pensioenregeling al had ondergebracht.”

Jullie spreken over pensioenproduct. Leg dat eens uit.

Hensen gaat verder „Waar moet het pensioenproduct uit bestaan? We wilden weten van de drie uitvoerders hoe hun beleggingsbeleid in elkaar steek, dat is behoorlijk bepalend. Je gooit er wel premie in, maar wordt er wel het beste mee gedaan? Is er aandacht voor duurzaamheid? Maar verder wilden we weten hoe de administratie is opgezet en of er sprake is van een fatsoenlijk portaal. Het personeel moet er makkelijk mee kunnen werken. We geven personeel inzichten om keuzes te maken in de beleggingssamenstelling. In de Wtp heeft iedereen zijn eigen pensioenpotje. Bij een andere werkgever zag ik dat ze met hetzelfde budget, maar nu met de juiste instellingen, naar verwachting meer pensioen behalen.”

Wat merkt het huidige personeel van de overgang?

Het antwoord dat de twee uitspreken is kort: niks. „Voor het personeel dat voor 1 januari 2026 al in dienst was, verandert er niets, dat heet eerbiedigende werking”, legt Höngens uit. „Omdat we uitgaan van de eerbiedigende werking hoefden we ook geen transitieplan op te stellen. Het nabestaandenpensioen voor hen wordt wel verbeterd onder de nieuwe pensioenwetgeving. Mochten er toch marginale verschillen zijn, dan zijn die in positieve zin bijgesteld. Bestaande medewerkers worden er geen centje slechter van. Medewerkers die na 1 januari in dienst komen krijgen een nieuw pensioencontract.”

Terwijl Höngens even stopt, vult Hensen het betoog aan. „Een goede pensioenregeling is bij M+P onderdeel van het hr-beleid. We boeien en binden hier de medewerkers door ze minimaal één keer per jaar voorlichting te geven. Theodoor gaat overigens nog een stap verder. Hij stelt de nieuwe regeling open voor de bestaande groep werknemers. Zij mogen eenmalig kiezen om in die nieuwe regeling, met een gelijkblijvend premiepercentage, mee te gaan doen. Die keuze zie ik niet heel vaak in mijn adviespraktijk.”

Höngens „Waarom we dat doen? Je moet personeel zoveel mogelijk vrijheid geven om daar zelf keuzen in te maken. Het is hun pensioen. We willen dat iedereen een goed pensioen opbouwt. Mensen gaan daar zoveel mogelijk zelf over.”

Lees ook: Nieuwe pensioenwet dreigt valkuil te worden voor mkb: ‘Wacht niet tot 2027, begin nu’

Kosten pensioenregeling vergelijkbaar

Als de twee terugkijken op het proces zeggen ze dat het geen traumatische worsteling is geweest. Het scheelt dat het bedrijf ‘werkt en leeft’ met cijfers, constateren ze. „Ons uitgangspunt was iedereen zo goed mogelijk over te laten gaan. Ik ben verantwoordelijk voor het welbevinden van iemand die met pensioen gaat. Waar dat vandaan komt? Uit het besef dat we daar zorg voor moeten hebben. Je kijkt naar elkaar om, ook al gaat het om beslissingen over de lange termijn. Wat de pensioenregeling ons gaat kosten? In eerste instantie wat meer, maar op de langere termijn is het vergelijkbaar.”

Wat is het advies aan eigenaren van kleine en middelgrote bedrijven die nog aan dit proces moeten beginnen?

„Geef me je budget, dan kunnen we aan de knoppen draaien om het passend te maken. Ik wil van de ondernemer weten hoe hij of zij tegen het pensioen aankijkt”, zegt Marlies Hensen. „Wij gaan als Herenvest alleen maar samenwerkingen aan met bedrijven als we ook de keuzebegeleiding met de medewerkers mogen doen. Na de omzetting houd ik de ondernemers en hun personeel bij de les.”

Theodoor Höngens hoeft over het antwoord niet lang na te denken: „Ga in de schoenen staan van degene voor wie je het doet. Probeer te snappen waar iemand tegenaan kijkt die dit over zich heen gaat krijgen. De juiste grondhouding maakt het een stuk makkelijker.”

„Neem verder iedereen mee in het verhaal. Ik kan me voorstellen dat bij een bedrijf waar de kosten cruciaal zijn, je de medewerkers meeneemt in wat voor keuzes je met dat kostenverhaal en je bedrijf kunt maken. Doe dat juist transparant en open, niet sneaky; dat is de grootste fout die je kunt maken. Zoek een adviseur die je vertrouwen kunt geven om je te begeleiden. Dit proces kun je zelf echt niet, kun je wel vergeten.”

Lees ook: Nieuwe pensioenwet vormt hoofdpijndossier voor mkb’ers: ‘Cruciale arbeidsvoorwaarde om personeel aan te trekken’