Stel je voor dat jij als ondernemer een product verkoopt met een duurzaamheidsclaim van je leverancier erop. Je verpakt je producten in een verpakking die volgens je leverancier ‘100 procent recyclebaar’ is. Of je verkoopt een product in je webshop waarbij je de productteksten, inclusief duurzaamheidsclaims, overneemt van de producent. Voelt veilig, want jij hebt die tekst niet verzonnen.
Maar zo werkt het niet. Onder bestaande greenwashing-regels geldt dat je niet mag misleiden over duurzaamheid. En daarvoor kunnen meerdere partijen aangesproken worden, waaronder degene die de claim bedenkt zelf, maar dus ook iedereen die de duurzaamheidsclaim richting klanten gebruikt. Dus als jij een duurzaamheidsclaim gebruikt die je niet zelf hebt bedacht of die je voor iemand anders maakt, ben ook jij daarvoor aansprakelijk.
En let op: vanaf 27 september 2026 worden deze greenwashingregels een stuk strenger en wordt de kans op een boete, ook voor jou, groter. Je verschuilen achter een ander, is dus geen optie.
Lees ook: 500.000 euro boete voor greenwashing: ‘Wat maakt communiceren over groene producten zo lastig?’
Op basis van welke regel ben ík dan aansprakelijk?
In het eerste geval gaat het om je eigen verpakking. Jij bent degene die het product uiteindelijk aan de consument verkoopt. Dus jij bent er ook verantwoordelijk voor dat product én verpakking voldoen aan de Nederlandse en Europese regels. Neem je een duurzaamheidsclaim van je leverancier over zonder te checken of die klopt en goed is geformuleerd? En blijkt de claim niet te kloppen? Dan klopt de toezichthouder bij jou aan, niet bij je leverancier. Dat je leverancier je hiermee heeft opgezadeld, moet je onderling oplossen.
Het tweede geval gaat over je rol als tussenpersoon. Je verkoopt een product van iemand anders, en die geeft je marketingmateriaal voor in de winkel of teksten voor je webshop. Neem je die rechtstreeks over? Dan zijn jullie állebei verantwoordelijk. Dat komt door de brede definitie van ‘handelaar’ in deze regels. Een handelaar is kortweg iedereen die in zijn beroep of bedrijf producten of diensten aan consumenten aanbiedt, dus niet alleen de fabrikant. Ook een influencer valt eronder. Ook die kan dus een boete krijgen voor het overnemen van andermans duurzaamheidsclaims.
Neem Albert Heijn. Die verkocht de melk waarvoor Arla de duurzaamheidsclaim ‘klimaatneutraal’ gebruikte en nam die claim over in de productinformatie in de webshop op ah.nl. De Reclame Code Commissie oordeelde dat die claim misleidend was waarbij zowel Arla als Albert Heijn de claim moesten weghalen of aanpassen.
Wie handhaaft dit, en wat kost het je?
De Autoriteit Consument en Markt (ACM) is de officiële toezichthouder. De ACM kan eisen dat je een misleidende claim aanpast of stopzet én een boete opleggen. En die boete is niet mals: tot 900.000 euro per overtreding, of zelfs tot 10 procent van je jaaromzet. Voor een mkb-bedrijf hakt zoiets er stevig in.
Wat ook kan, is dat iemand (bijvoorbeeld een klant of concurrent) een klacht indient bij de Reclame Code Commissie (RCC). Dat is geen overheidsinstantie, maar zogeheten ‘zelfregulering’. De RCC kan dan ook geen boete opleggen, maar wel een ‘aanbeveling’ doen: een openbaar oordeel dat je een uiting niet meer zo mag maken. Klinkt onschuldig, maar zulke uitspraken halen regelmatig de media met als kop dat je een misleidende claim hebt gemaakt.
Hoe voorkom jij dit?
De hoofdregel in één zin: ben jij het bedrijf bij wie de claim op de verpakking, in de winkel of op de website staat, dan ben (ook) jij daarvoor verantwoordelijk.
Wil jij een boete of een tik op de vingers voorkomen? Ga na of er zulke duurzaamheidsclaims zijn en controleer (of vraag na) of ze niet misleidend zijn. Kijk daarvoor bijvoorbeeld naar de Leidraad Duurzaamheidsclaims van de ACM en houd ook rekening met de strengere regels die per 27 september 2026 gaan gelden. Vage of stellige claims als ‘duurzaam’, ‘groen’, ‘eco’ en ‘milieuvriendelijk’ mag je alleen nog maar onder hele strenge voorwaarden gaan gebruiken.
Ga ook niet blindelings af op de woorden van je leverancier of zakelijke partners ‘dat het vast wel goed zit’. Veel bedrijven weten niet eens dat de greenwashingregels ook voor hen gelden of dat er nog strengere regels aankomen.
Laat je bij twijfel adviseren door een jurist. Dat bespaart aan het einde tijd én geld. Want ‘ik wist het niet’ houdt geen stand, en daar zit je als ondernemer natuurlijk niet op te wachten.
Lees ook: 9 ton boete omdat er ‘Groen onderweg’ op je werkbus staat: nieuwe regels maken korte metten met vage claims
