Faillissementsgolf overspoelt West-Europa: Nederland lijkt de dans nog even te ontspringen

Maar niet te vroeg juichen, waarschuwt de verzekeraar: de kentering dient zich al aan in ons land: in onder meer de bouw, transport en zakelijke dienstverlening neemt het aantal faillissementen weer toe.

Allianz Trade verwacht daarom voor Nederland in 2027 een stijging van 3 procent. Het aantal faillissementen wereldwijd zal naar verwachting in 2027 met nog eens +1 procent toenemen, na stijgingen van +5 procent in 2026 en +6 procent in 2025.

Het is voor het vijfde opeenvolgende jaar dat de faillissementen wereldwijd stijgen. Gezien de onzekere geopolitieke en macro-economische omstandigheden zal de piek in het aantal faillissementen met een jaar worden uitgesteld tot 2028 (-1 procent), waarbij het aantal licht zal dalen ten opzichte van de zeer hoge niveaus.

West-Europa blijft op hoog faillissementsniveau

Ook in West-Europa is voorlopig geen snelle daling van het aantal faillissementen te verwachten. Vooral Frankrijk en Duitsland trekken het cijfer omhoog. Frankrijk stevent af op een record van circa 71.000 faillissementen (+3 procent), terwijl Duitsland met 8 procent stijgt naar 25.900, het hoogste aantal sinds 2013.

„We zien in West-Europa geen echte normalisering, maar eerder een langdurig hoog plateau”, zegt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade. „De economische groei is te zwak om bedrijven veel extra lucht te geven, terwijl rente, energie- en andere kosten hoog blijven. Vooral in de bouw en in sectoren die energie-intensief zijn, blijft de kwetsbaarheid groot.”

Nederland vormt daarop een gunstige uitzondering. Allianz Trade verwacht dat het aantal faillissementen hier in 2026 met 5 procent daalt naar circa 3.470, na de forse afname eerder al in 2025. Toch is het beeld minder gunstig dan dat cijfer doet vermoeden: in de bouw lag het aantal faillissementen tot en met augustus 8 procent hoger dan een jaar eerder, in transport en opslag 11 procent en in de zakelijke dienstverlening 16 procent.

Nederland onder gemiddelde van vóór pandemie

Geeroms: „Nederland doet het duidelijk beter dan veel andere West-Europese landen, maar de daling wordt steeds minder breed gedragen. De hogere rente en de gematigde economische vooruitzichten blijven bedrijven raken. Daarom verwachten we dat het aantal faillissementen in Nederland in 2027 weer licht stijgt, met ongeveer 3 procent. Positief is wel dat we daarmee nog altijd ruim onder het gemiddelde van vóór de pandemie blijven.”

Verschillende structurele factoren verklaren waarom de faillissementen wereldwijd voor het vijfde jaar op rij stijgen. Door de aanhoudende spanningen in het Midden-Oosten zal de bbp-groei naar verwachting achterblijven ten opzichte van de periode 2023-2025, terwijl de energiekosten hoog blijven en overheden slechts beperkte fiscale steun bieden.

Tegelijkertijd wordt het monetaire beleid strakker, waarbij langdurig hogere rentetarieven de meest kwetsbare bedrijven verder onder druk zetten. Tegelijkertijd is het aantal actieve bedrijven tussen 2021 en 2025 met ongeveer 10 procent toegenomen. Dit vergroot de groep bedrijven die het risico lopen failliet te gaan, aangezien veel van deze jonge nieuwkomers financieel kwetsbaar zijn: minder dan de helft van de nieuwe bedrijven in Europa overleeft de eerste vijf jaar.

Volgens Allianz Trade lopen in 2026 en 2027 ongeveer 2,7 miljoen banen direct gevaar. Dit betekent een stijging van 180.000 ten opzichte van 2025 en een stijging van 700.000 ten opzichte van 2023, het eerste jaar van het herstel van het aantal wereldwijde faillissementen na de coronacrisis.

Zorgt AI voor meer faillissementen?

De invoering van AI heeft volgens de verzekeraar nog geen verband vertoond met faillissementstrends. Er wordt echter wel een uitzondering gesignaleerd in kleinere en minder gediversifieerde markten. „Ons onderzoek wijst erop dat de invoering van AI bedrijfsfaillissementen in kleinere en minder gediversifieerde markten kan versnellen vanwege de concurrentiekloof die hierdoor ontstaat tussen early adopters en achterblijvers.’’

„In België en Zweden, die in onze steekproef het hoogste AI-toepassingspercentage hebben (35 procent), zien we dat de meest gedigitaliseerde sectoren ook de sectoren zijn met de hoogste faillissementscijfers. Hetzelfde patroon komt naar voren vanuit sectoraal perspectief. De sector Informatie & Communicatie, die in onze steekproef de meest AI-intensieve sector is, vertoont in vijf van de acht onderzochte landen hogere faillissementscijfers dan het nationale gemiddelde”, concludeert Maxime Lemerle, hoofdanalist voor insolventieonderzoek bij Allianz Trade.