Nieuws Innovatie

Silicon Valley-experts over Nederland: met ja-maar-mentaliteit ga je het niet redden

Eva Schram en Wibe Wagemans willen de innovatie in Nederland versnellen. Hoe je dat doet, beschrijven de avontuurlijke journaliste en succesvolle serie-ondernemer in het boek ‘Het geheim van Silicon Valley’. Er is een open cultuur en ecosysteem voor nodig zoals in 'The Valley', waar talloze startups vanuit garages en zolderkamertjes tot de machtigste miljardenbedrijven uitgroeien.

Eldert Kuiken 19 november 2020

Laatste update: 23 november 2020 13:31

Het geheim van siliconvalley

Wibe Wagemans & Eva Schram

Het geheim van Silicon Valley

22,00 euro

Nu exclusief bij De Ondernemer een extra hoofdstuk

,,Over vijf jaar schrijven we Het geheim van Nederland”, grapte Eva Schram optimistisch in de C&V show, waarin prins Constantijn van Oranje ‘de zinvolle lessen’ in het boek aanprees. ,,Zo niet, dan ben je voor je het weet de zieke man van Europa, zoals Finland in 2015", luidt Wibe Wagemans pessimistisch de noodklok.

Kapitaal en cultuur

Om Nederland op de wereldkaart te zetten, zijn volgens Schram kortweg twee dingen nodig: meer kapitaal en openheid. ,,Kapitaal is daarvan nog de makkelijke. Neem de enorme pensioenpotten. Daarvan gaat nu minder dan 0,1 procent naar innovatieve startups.” Berichten dat er honderden miljarden durfkapitaal klaarliggen om hun weg te vinden naar mkb en startups, verwijst Wagemans resoluut naar fabeltjesland. ,,Onzin! Het is huilen met de pet op. Vooral in de eerste financiering loopt Nederland ver achter op andere Europese landen met slechts 0,05 procent van het durfkapitaal in de wereld, dat tussen 2010 en 2019 groeide van 10 naar 28 miljard dollar. De rest moet via banken en instanties en die komen meestal pas aan tafel als je winst maakt.”

Google silicon valley innovatie

De ‘onzin’ wordt goeddeels veroorzaakt door spraakverwarring: Private Equity noemt Wagemans ‘nauwelijks durfkapitaal omdat het gaat over bedrijven in een veel later stadium’. De serie-ondernemer die daarnaast in een half dozijn startup-boards zit, praat over Venture Capital. Het verschil tussen PE en VC is dat Private Equity veelal een meerderheidsbelang neemt in bestaande bedrijven die efficiënter kunnen om dan in waarde te groeien, terwijl VC veelbelovende startups door de verschillende beginfases loodst voor veel meer rendement.

Ook het Verre Oosten gaat veel sneller dan Nederland en Europa: voor de eerste financieringsronde door VC’s is bijvoorbeeld het marktaandeel van China tussen 2010 en 2019 gestegen van dertien naar 32 procent terwijl Nederland ging van 0,04 procent naar 0,05 procent, blijkt uit onderzoek dat Schram en Wagemans deden. ,,De vraag, het verschil, is of je als financier c.q. investeerder naar de financiële potentie van een bedrijf kijkt of naar het onderpand, zoals traditionele banken doen.”

,,De vraag is of je als investeerder naar de financiële potentie van een bedrijf kijkt of naar het onderpand, zoals traditionele banken doen"

Wibe Wagemans, auteur van Het geheim van Silicon Valley

Hoe Nederland meer durfkapitaal, VC, beschikbaar kan krijgen, heeft onder andere met overheidsbeleid te maken. Het is een cruciaal deel van het geheim van Silicon Valley dat Schram en Wagemans in negentien concrete lessen beschrijven. In Nederland hoor je vooral ‘doe maar gewoon’ en ‘ja maar’; in The Valley bijna altijd ,,Het gaat goed komen, al weet ik nog niet hoe."

De val van Nokia en Finland

Constantijn van Oranje, behalve prins vooral ook als Special Envoy van Techleap een groot voorvechter van innovatie, stelt dat Europa na de eerste successen in de mobiele revolutie de slag totaal heeft gemist. Wagemans maakte het van dichtbij mee. Hij had al in vijf landen gewerkt toen Nokia hem naar de VS afvaardigde. De Finse gigant verkocht toen - in 2007 - 1,1 miljard mobieltjes per jaar, vijf keer meer dan Apple, dat intussen bijna twee biljoen euro waard is, dit jaar.

Plots stokte de innovatie. Wagemans: ,,Een verbazingwekkende fout in leiderschap om niet verder te innoveren op het mobiele operating system Maemo. Daardoor werd een biljoenenmarkt aan Google en Apple weggegeven. Europa verkwanselde zo een markt die nog veel groter was dan de auto-industrie en Finland zag zijn economie krimpen. Zo snel kan welvaart afnemen.”

Vitality Quotient in The Valley

Ondertussen had Wagemans Silicon Valley geproefd en toen Nokia hem een andere expat-functie aanbood, was het te laat. ,,Saai! Terwijl de nabijheid van al dat talent in Silicon Valley erg aanstekelijk werkte. De intensiteit en snelheid - die enorm worden onderschat - passen bij me. De Vitaliteit Quotiënt noemen we dat in het boek.”

,,Iedereen wil iets. Dat begint heel klein en dan ontstaat er samen iets. Een soort ecosysteem waarin iedereen elkaar vasthoudt”

Eva Schram, co-auteur van Het geheim van Silicon Valley

Schram knikt fel. ,,Iedereen wil iets. Dat begint heel klein en dan ontstaat er samen iets. Een soort ecosysteem waarin iedereen elkaar vasthoudt.” Wagemans knikt nog feller ,,Het tegenovergestelde van Nederland. De Belgische ondernemer Bart Decrem, die al jaren in The Valley woont en werkt, zegt het in ons boek goed: het eerste dat je in België of Nederland hoort is ‘nee’. Zelfs de broedplaatsen van jonge creatieve studenten en ondernemers zoals Brainport in Eindhoven zijn eilandjes. Waarom draait het niet meer om samenwerken en leren?”

Silicon valley google hoofdkantoor

Foto boven: het hoofdkantoor van Google, in Silicon Valley.

Het geheim van Silicon Valley is waar het in Nederland aan ontbreekt en elke les in het boek is de andere kant van de praktijk in ons land. Wat het boek zo waardevol maakt en waardoor Schram en zeker Wagemans soms erg kritisch zijn. ,,Juist omdat Nederland zulk goed onderwijs heeft zijn er mogelijkheden”, benadrukken beiden.

Hoe moeilijk het is ondernemer te zijn

Bezorgd zijn ze ook, blijkt als Wagemans op zijn praatstoel zit. ,,Even kort door de bocht: zonder startups geen innovatie, zonder innovatie geen economische groei en zonder economische groei komt een welvaartsstaat op de tocht te staan. Zoals Finland tien jaar geleden en zoals in de VS Detroit, dat ooit de nummer één was als het om innovatie gaat. De triestigheid in de Rust Belt is verschrikkelijk.”

Kom er bij de kosmopoliet niet mee aan de Nederlandse innovatie te roemen. ,,Het wordt beter, maar er is nog veel te weinig waardering voor innovatie in het algemeen en ondernemers in het bijzonder, terwijl ondernemen bloed, zweet en tranen kost. De absolute top van de universiteiten kiest meer voor startups dan vroeger, maar het snelle geld en de prestige van de corporates winnen het nog steeds met grote afstand.” Dat Nederlanders risicomijdend zijn, hoopt Schram met het boek te verminderen door te laten zien hoeveel er te winnen valt als je vaker in het diepe springt.

,,Wees niet bang dat een ander er met je idee vandoor gaat als je het deelt. Vertrouw erop dat het ecosysteem daardoor groeit en dat die groei later alsnog in jouw voordeel is”

Eva Schram, co-auteur van Het geheim van Silicon Valley

Heb je een probleem?

Om de innovatie te versnellen is bewustzijn nodig en een ander kennisniveau. Mensen die niet louter druk boenend naar het dek kijken, maar die vanuit het kraaiennest verder durven te kijken om de koers te bepalen. Niet dat volgens Wagemans het onderwijsniveau verschilt. ,,Het gaat erom dat in Silicon Valley mensen weten hoe een open ecosysteem werkt en daarin veel meer ervaring hebben.” Daarover gaan de negentien lessen in het boek. Punt is alleen dat je daar open voor moet staan en om te beginnen je moet realiseren dat je een probleem hebt, moet weten wat je niet weet.

Dat is les vijf: Zet blinde vlekken om in zwakke plekken. ,,De stap van onbewust onbekwaam naar bewust onbekwaam en vervolgens hulp zoeken. Maar waar vind je hulp? Hoeveel experts op het gebied van community zijn er in Nederland?” Wie de andere achttien lessen om te leren ondernemen op z’n Silicon Valleys leest, komt geheid tot nieuwe inzichten in zichzelf. Dat is het begin.

Pay it forward

De belangrijkste les en de reden waarom Schram en Wagemans elkaar vonden en tien weken later het boek hadden geschreven: pay it forward. Schram: ,,Geven zonder direct iets terug te vragen. Niet bang zijn dat een ander er met je idee vandoor gaat als je het deelt. Wel vertrouwen dat het ecosysteem daardoor groeit en dat die groei later alsnog in jouw voordeel is.”

Het is duidelijk hoor- en zichtbaar een kernwaarde van beide auteurs en hét geheim van hun succes en Silicon Valley. ,,In Nederland zegt iemand niet snel: 'Ik zal jou eens aan iemand voorstellen.' In Silicon Valley bijna elke dag, vaak ook via Advisory Boards.”

Het beste advies van Schram en Wagemans? In koor: ,,Ga een kop koffie drinken met je concurrent!”

Wibe Wagemans & Eva Schram

Het geheim van Silicon Valley

22,00 euro

Nu exclusief bij De Ondernemer een extra hoofdstuk
MyChannels Video ID: 180926

In deze video brengt Gerard van den Broek, uitgever van De Ondernemer, het eerste exemplaar van 'Het geheim van Silicon Valley' naar staatssecretaris Mona Keijzer (CDA) van Economische Zaken.

Eva 88

Eva Schram

Journalist en co-auteur 'Het geheim van Silicon Valley'

Eva Schram is een Nederlandse journaliste die woont in de San Francisco Bay Area en werkt als VS-correspondent voor onder andere Het Financieele Dagblad en het Vlaamse Knack.be. Haar focus ligt op de grote techbedrijven en diversiteit in Silicon Valley. Voorheen was Schram hoofdredacteur van Sargasso en onderzoeksjournalist bij OneWorld.


00100lr PORTRAIT 00100 BURST20200909151321355 COVER 1

Wibe Wagemans

Serie-ondernemer en CEO

Wibe Wagemans is een pionier, serial entrepreneur en CEO in Silicon Valley. Als eerste ter wereld bouwde hij een AI-bot en een online videogame op mobiel. Zijn werk bij onder meer Angry Birds, Big Fish en Huuuge leverden hem de Cannes Golden Lion-award, het wereldrecord nummer 1-hits in de App Store en talloze exits op. Wagemans runde een business van één miljard euro bij Nokia en was expat in zes landen.

Alles over, voor én door ondernemers in je mailbox.

Ontvang twee keer per week onze nieuwsbrief met inspirerende ondernemersverhalen en informatieve artikelen.