Extra verlof, minder uren werken, geen nachtdiensten draaien of een ander takenpakket: er zijn veel manieren om oudere werknemers te ontzien, schrijft AD. Veel werkgevers houden rekening met deze groep, blijkt uit nieuw onderzoek onder 148 werkgevers, uitgevoerd door werkgeversvereniging AWVN.
Werkgevers krijgen de roosters nu nog rond, maar de werkvloer wordt steeds grijzer. Straks moet een groot deel van alle werkenden vanwege de verhoogde AOW-leeftijd langer doorwerken. Bijna driekwart van de werkgevers uit het AWVN-onderzoek verwacht dat in de toekomst meer medewerkers gebruik gaan maken van afbouwregelingen. Dat baart organisaties zorgen: wie pakt het werk op dat blijft liggen?
Lees ook: Senioren op TikTok? Marije start platform voor 50-plusondernemer: ‘Gewoon doorwerken na AOW-leeftijd’
Jongeren meer op hun bordje
90 procent van de bedrijven biedt oudere medewerkers de mogelijkheid om extra verlof op te nemen of het werk langzaam af te bouwen richting het pensioen. Daar wordt gretig gebruik van gemaakt: 84 procent van de medewerkers voor wie dit geldt, neemt extra vakantie-uren op.
De werkgeversvereniging stelt dat de werkverdeling tussen jong en oud schever wordt. Jongere werknemers krijgen meer werk op hun bord dat oudere collega’s laten liggen.
De werkdruk zal door de ‘ontziemaatregelen’ voor ouderen alleen maar verder oplopen
AWVN
Cijfers van het CBS lieten eind vorig jaar zien dat 16 procent van de werknemers een stressvolle baan heeft. „De werkdruk zal door de ‘ontziemaatregelen’ voor ouderen alleen maar verder oplopen’’, zegt Jannes van der Velde, woordvoerder van AWVN.
Opdrijven loonkosten
AWVN ziet dat niet iedere werkgever ervoor kiest om een nieuwe kracht aan te nemen voor het werk dat blijft liggen. „Door krapte op de arbeidsmarkt zijn ze moeilijk te vinden, bovendien zou dat veel te duur worden. Ouderen die minder gaan werken drijven de loonkosten op.’’
Jan van den Hoogen, arbeids- en organisatiekundige bij arbodienstverlener Arbo Unie, denkt dat de grootste bulk van oudere medewerkers al met pensioen is. „Maar ik kan me voorstellen dat je de gevolgen merkt als in een team van twaalf man één senior collega minder gaat werken.”
Ook nog veel mantelzorgers
De 60-plussers die richting hun pensioen gaan, zijn niet de enigen die de werkdruk verhogen, zegt Van der Velde. „Ondertussen groeit de groep mantelzorgers in Nederland ook.’’
Veel bedrijven hebben in hun arbeidsvoorwaarden extra mogelijkheden opgenomen waar mantelzorgers gebruik van kunnen maken, zoals extra verlofuren, flexibele werktijden of tijdelijk minder uren draaien. Er wordt een groeiend beroep gedaan op werknemers met een naaste die zorg nodig heeft en werk is in veel gevallen lastig te combineren met mantelzorgtaken.
Maar tel je daar de groeiende groep oudere werknemers bij op die minder of anders gaan werken, dan wordt de situatie mogelijk nog nijpender. „Werkgevers hebben er belang bij om mensen fit te houden, zeker nu we langer moeten doorwerken. Maar als je de werkdruk verhoogt voor één groep vanwege voorzieningen voor een andere groep, is de vraag of daarmee wel het juiste effect wordt bereikt.”
Afbouwen helemaal niet nodig
Daarom pleit AWVN voor een andere oplossing om oudere werknemers gezond richting hun pensioen te begeleiden: meer focus op ‘een leven lang ontwikkelen’. Het idee: door zich te ontwikkelen naar een andere rol die minder van hen vraagt, houden werknemers hun werk langer vol.
Van der Velde: „Een timmerman kan de laatste tien jaar van zijn carrière, als hij dat leuk vindt, docent worden op een technische school. Natuurlijk kan lesgeven ook zwaar zijn, maar die werklast is anders dan wanneer je elke dag fysiek aan het werk bent op een bouwplaats. Op deze manier zijn maatregelen zoals extra verlof of afbouwregelingen misschien helemaal niet nodig.”
Daar sluit Van den Hoogen zich bij aan. „We zullen moeten kijken hoe we werk aantrekkelijk houden, zeker nu we sinds de verhoging van de AOW-leeftijd een grotere groep krijgen die aanhikt tegen langer doorwerken.’’
Lees ook: Nieuwe pensioenwet dreigt valkuil te worden voor mkb: ‘Wacht niet tot 2027, begin nu’
Angst voor kleiner pensioenpotje
Zowel werkgevers als werknemers moeten over andere mogelijkheden gaan nadenken. Doe dat op tijd, zegt Van den Hoogen: „Je doet er goed aan om dat niet pas op je 55ste te doen, als je misschien al fysieke klachten hebt. Dat heeft een negatief effect op je motivatie om tot 70 jaar door te werken.”
Een andere invulling van werkzaamheden kan overigens wel betekenen dat je minder gaat verdienen. Veel werkenden zitten daar niet op te wachten, ziet de organisatiedeskundige. „Mensen zijn over het algemeen bang om later tekort te komen als ze met pensioen zijn en willen daardoor geen stap terugdoen.’’
Dit artikel is geschreven door Sanne Wolters voor het AD.
