Online retail steeds vaker onder druk door nepwebshops en frauduleuze dropshippers: ‘Richten veel schade aan’

Uit recent onderzoek in het activiteitenverslag van de Belgische Federale Overheidsdienst (FOD) Economie blijkt dat valse webwinkels met 8342 unieke meldingen de absolute nummer één klacht vormen bij de Economische Inspectie. Het gaat om specifiek Belgische meldingscijfers, maar de problematiek rond grensoverschrijdende onlinefraude is sterk verweven met de Nederlandse markt.

De dienst benadrukt dat het werkelijke aantal slachtoffers vele malen hoger ligt, omdat het merendeel van de opgelichte consumenten geen officiële melding maakt. Ook trekken de oplichters zich niets aan van landsgrenzen. Veel websites die Belgische consumenten duperen, richten zich net zo hard op Nederlandse consumenten via Nederlandstalige webadressen en socialemediacampagnes.

15.000 aangiften bij politie

Ook in ons land is er de laatste tijd diverse malen onderzoek gedaan naar malafide praktijken waarvan veel e-commercepartijen en consumenten slachtoffer zijn geworden. Zo ontving de Nederlandse politie in 2023 ruim 15.000 aangiften van aankoopfraude via nepshops, een stijging ten opzichte van de bijna 13.000 aangiften in 2022. Voor 2024 en 2025 lag de prognose zelfs op meer dan 20.000 aangiften. Ook volgens het CBS neemt aankoopfraude in Nederland nog altijd toe, zo blijkt uit cijfers.

Uit recent onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat 71 procent van de nepshops adverteert via Meta (Facebook en Instagram). De fraudeurs misleiden consumenten via gesponsorde berichten en halen de nepshop vaak snel offline nadat zij buit hebben gemaakt.

Bij 56 procent van de slachtoffers is de schade minder dan 100 euro, maar het totale schadebedrag loopt in de miljoenen. De Fraudehelpdesk rapporteerde dat meldingen over aankoopfraude met 35 procent zijn toegenomen. Nepwebshops spinnen garen bij piekperiodes zoals Black Friday en de feestdagen, maar duiken ook op bij seizoensartikelen zoals kachels of tuinmeubelen.

Nep-landingspagina’s en valse winacties

Nederlandse bedrijven hebben op twee manieren last van deze praktijken. Daarbij gaat het om identiteitsdiefstal, waarbij oplichters de webshop 1-op-1 nabootsen, of om misbruik van bedrijfsgegevens, waarbij zij KvK- en adresgegevens van een echt Nederlands bedrijf gebruiken op een foute site. Bekende merken zijn vaak doelwit. Ook e-commercereuzen als Coolblue en MediaMarkt worden op nep-landingspagina’s en in valse winacties nagedaan om creditcardgegevens en geld afhandig te maken.

Een belangrijk lokmiddel zijn extreem hoge kortingen. Online modewinkel Studio Anneloes benadrukte onlangs dat het merk vanuit zijn duurzaamheidsstrategie niet meedoet aan stuntacties met kortingen van 50, 70 of zelfs 80 procent. Juist zulke aanbiedingen zijn vaak een duidelijke aanwijzing dat er iets niet klopt. Het bedrijf adviseert consumenten om bij twijfel eerst contact op te nemen met de klantenservice voordat zij een aankoop doen.

Dropshippers doorn in oog van NØLSON

NØLSON heeft de laatste tijd gelukkig weinig last gehad van nepwebshops die zich rechtstreeks voordoen als het herenmodemerk, dat naast een fysieke winkel ook online actief is. In het verleden is dat wel voorgekomen, vertelt oprichter en eigenaar Niek Koedam aan De Ondernemer. ,,Wanneer we zo’n website signaleren, lukt het ons meestal om die binnen enkele dagen uit de lucht te laten halen.’’

„Waar we momenteel veel meer last van hebben, zijn dropshippers die via misleidende advertenties precies dezelfde doelgroep benaderen als wij. Het gaat vaak om webshops die zich presenteren als een Nederlands kledingmerk, beweren een fysieke winkel in bijvoorbeeld Utrecht te hebben en een vergelijkbaar assortiment voortdurend met hoge kortingen aanbieden’’, vertelt Niek. „De producten en productfoto’s in deze advertenties zijn bovendien vaak met AI gegenereerd. De kledingstukken bestaan in werkelijkheid niet zoals ze online worden afgebeeld en verkocht.’’

Lees ook: Niek begon met de verkoop van overhemden vanaf zijn zolderkamer, nu bestaat kledingmerk NØLSON 10 jaar

Dezelfde advertentieruimte op Google, Meta en TikTok

Consumenten komen na hun bestelling al snel erachter dat het product vanuit Azië wordt verzonden, een levertijd van acht dagen of langer heeft, de genoemde Nederlandse winkel helemaal niet bestaat en het ontvangen artikel nauwelijks lijkt op het product uit de advertentie.

Niek: „Op het eerste gezicht lijkt dat misschien geen direct probleem voor ons, maar het tegendeel is waar. Deze partijen kopen dezelfde advertentieruimte in op Google, Meta en TikTok. Daardoor concurreren wij, samen met andere eerlijke kledingmerken, met dropshippers die relatief veel geld kunnen uitgeven aan advertenties. Zij hebben vaak veel lagere kosten, omdat zij geen eigen winkel, personeel, kantoor, voorraad of vergelijkbare sociale en maatschappelijke verantwoordelijkheden hebben. Bovendien wordt het product soms helemaal niet geleverd of is de kwaliteit zeer slecht.’’

Advertentiekosten betrouwbare merken stijgen

Het gevolg is volgens Niek Koedam dat de advertentiekosten voor betrouwbare merken stijgen en consumenten negatieve ervaringen hebben met online winkelen. Dat schaadt uiteindelijk het vertrouwen in de gehele e-commercemarkt

„Daarnaast zorgt dit verdienmodel voor een grote instroom van goedkope producten die regelmatig van dusdanig slechte kwaliteit zijn dat ze vrijwel direct worden weggegooid. Begrijp ons niet verkeerd: wij produceren zelf ook in China, maar doen dat onder gecontroleerde omstandigheden, met duidelijke kwaliteitseisen en langdurige samenwerkingen. Dat is wezenlijk iets anders dan producten zonder serieuze kwaliteitscontrole rechtstreeks naar consumenten laten versturen.’’

Oproep aan overheid, politie en platforms

De modeondernemer roept op dat niet alleen de overheid, maar ook toezichthouders, advertentieplatforms en, waar nodig, de politie strenger naar deze praktijken zouden moeten kijken. „Partijen die misleidende informatie en advertenties gebruiken, zich niet aan consumentenregels houden en geen eerlijk retourbeleid voeren, richten veel schade aan. Voor ons is dit inmiddels een groter en structureel probleem dan een nepwebsite die onze merknaam gebruikt. Zo’n website kunnen we meestal relatief snel laten verwijderen. De impact van misleidende dropshippers op advertentiekosten, consumentenvertrouwen, eerlijke concurrentie en duurzaamheid is veel breder.’’

Lees ook: Tijd van vanzelfsprekende groei e-commercesector lijkt voorbij: stijgende kosten remmen omzet webwinkels

Negatieve impact op imago

Dirk Mulder, Sector Banker Trade & Retail bij ING, haalde vorige week het voorbeeld van Studio Anneloes aan op zijn veelbezochte LinkedIn-profiel. Het probleem speelt al lange tijd, maar wordt de laatste tijd groter. „Zeker sinds het met AI eenvoudiger is om nepadvertenties te maken. Dat is een groot probleem. Zeker omdat de consument op verschillende manieren geraakt kan worden. Ze bestellen een product en krijgen het niet geleverd. Of ze ontvangen een namaakproduct. In beide gevallen heeft het een negatieve impact op het imago van een merk’’, vertelt Mulder.

,,Studio Anneloes heeft duurzaamheid hoog in het vaandel, het is een B Corp. Ze willen hun producten niet afprijzen zodat ze hun waarde blijven behouden. Dan kunnen fake-aanbiedingen met veel lagere prijzen jouw merk beschadigen. Mensen komen met een namaakproduct naar jouw winkel, terwijl jij er niets mee te maken hebt behalve dat jouw labeltje in die nepproducten zit. Het is een lastige situatie.’’

Bij twijfel? Bellen!

Zoals Niek Koedam aangeeft, is het verwijderen van een nepadvertentie op Facebook of Instagram een probleem. Dat ziet ook de ING-expert. „Je bent enorm veel tijd en inspanning kwijt om van die advertenties af te komen. Meta is niet de makkelijkste partij om iets te laten verwijderen. Wordt het uiteindelijk wel van zo’n platform gehaald, dan staat er na een aantal dagen weer een andere advertentie op die misbruik maakt van jouw naam. Het is wat dat betreft een gebed zonder einde.’
’
Dirk Mulder adviseert online ondernemers om op te trekken met een branchevereniging. „En communiceer net als Studio Anneloes met de consument. Leg mensen uit dat de extreme kortingen die online langskomen niet echt zijn en dat ze niet bij jouw merk passen. Vraag consumenten bij twijfel met jou of een partner te bellen. Maar eerlijk gezegd, ik ben ook een consument en ik zou zelf ook niet zo snel de telefoon pakken’’, aldus de retailexpert. „Vraag samen met brancheorganisaties aandacht bij de politiek. Niet dat die politiek veel kan doen, maar je zou in Europees verband kunnen kijken hoe deze malafide partijen beter kunnen worden aangepakt.’’