Nieuws Actueel

One2Born brengt de emotie terug in de stal

Winnaars Herman Wijffels Innovatieprijs timmeren flink aan de weg met nabroeddoos One2Born, meldt het Eindhovens Dagblad. 'Een geboorte blijft bijzonder'.

Ruud Spoor | Foto: John Schouten 7 maart 2016

One2 Born Prijs

Zodra de deur opengaat, slaat de warmte je in het gezicht. "Dat vinden ze lekker", zegt Willem van den Boom. In overall en met ontsmette laarzen stapt hij over de drempel van de kuikenstal van boer Jef Daems in het Belgische Hulsel. Op de grond staan 365 grote eierdozen, of nabroeddozen zoals Van den Boom zegt, opgesteld. In de dozen zitten lege doppen. De voormalige 'bewoners' zitten er piepend omheen. Sommige al donzig, anderen nog met natte veertjes. Daems beleeft de Belgische primeur van de One2Born, een innovatieve manier uit Handel om kuikens met een goede start op weg te helpen.

"De kracht van de One2Born zit hem in de eenvoud", legt Van den Boom uit. Het ontwerp overtuigde in november de jury van de Herman Wijffels Innovatieprijs. Een cheque van 30.000 euro en eeuwige roem vielen de bedenkers ten deel. De prijs opende deuren voor de bedenkers, maar het meeste werk doen ze naar eigen zeggen zelf.

De eiertrays met daarin steeds tachtig bevruchte eieren worden na achttien dagen van de broederij in de kuikenstallen gereden. Daar is de temperatuur opgestookt naar zo'n 34 graden. De eerste diertjes kruipen vervolgens binnen enkele uren uit hun ei. "Op de ochtend van de negentiende dag telden we hier vier kuikentjes." Een dag later heeft zich in de Belgische stal een geboorte-explosie voorgedaan. Een snelle blik over de eierdozen leert mede-bedenker Rinke Donkers dat inmiddels zo'n 20.000 kuikens geboren zijn. Met nog een dag te gaan een goed resultaat. "Ze gaan al snel aan de wandel. Onderweg vinden ze direct hun natje en hun droogje." En daar zit volgens de bedenkers de crux. Kuikens die uit het One2Born-ei komen, zitten direct in de ruimte waar ze de rest van hun leven blijven. In tegenstelling tot de traditionele broedkasten vinden ze in de stal direct water en voer. Dat voer is in samenwerking met de Belgische veevoederproducent Vanden Avenne bedacht. "In een broedkast leven de diertjes eerst een tijdje op de dooierzak die ze na de geboorte nog bij zich dragen. Met onze vinding hoeft dat niet. Ze kunnen de energie die erin zit gebruiken om hun gestel beter te maken. Dat betekent dat de diertjes gezonder zijn en daardoor uiteindelijk veel minder antibiotica nodig hebben."

ArbeidsvreugdeVan den Boom en Donkers hebben met collega-bedenkers Frank de Louw en Huub van Santvoort inmiddels op twintig kuikenbedrijven in Nederland, Duitsland en nu ook België broeddozen neergezet met daarin in totaal zo'n half miljoen kuikens. "Ons concept lijkt aan te slaan. Boeren willen natuurlijk zo efficiënt mogelijk produceren. Ze kijken eerst de kat uit de boom. Maar we merken dat onze manier de arbeidsvreugde vergroot. Een geboorte blijft toch iets bijzonders. Of het nu om een baby gaat of, in dit geval, een kuikentje", laat Van den Boom weten. "We worden inmiddels benaderd door sectorgenoten die ook een proef willen doen met de One2Born. "

Want testen gebeurt nog steeds. Daems heeft nog twee identieke stallen leegstaan. Deze worden gevuld met kuikens die na 21 dagen in een broedkast zijn uitgekomen. Donkers: "En dan is het een kwestie van vergelijken. Want meten is meten. Maar ik heb er veel vertrouwen in."

VersnipperdDe One2Born kan nadat de eieren zijn uitgekomen als oud papier worden versnipperd tot brandstof voor boeren die met kachels hun stallen verwarmen. De lege eierdoppen gaan naar Rendac in Son. "Toch zijn we er nog niet. We zijn op zoek naar mogelijkheden om de dozen in de stallen te laten staan. Wellicht kunnen we ze van aardappelmeel of maïsmeel maken. Dan worden ze door de diertjes opgegeten. Technisch is het al mogelijk, maar de productiekosten moeten omlaag om het voor ons interessant te maken."

De One2Born bedenkers kunnen nog niet leven van hun vinding. "We combineren het met onze reguliere banen", vertelt Donkers. Maar het kan snel gaan zo weet hij. "Wie had kunnen bedenken dat we binnen anderhalf jaar van concepttekening nu daadwerkelijk aan de slag zijn?"