Robin Schalk was 13 jaar toen hij de diagnose autisme kreeg. In de jaren 90 ging dat anders dan nu, vertelt hij. Voor het onderzoek werd hij drie maanden opgenomen in een diagnosecentrum. Daar woonde hij tijdelijk met andere neurodivergente kinderen. Neurodivergent betekent dat een brein anders werkt dan dat van de meerderheid van de mensen, die ook wel neurotypisch worden genoemd. Overdag ging hij naar school en ’s middags volgde hij therapieën. Veel inspraak had hij daarin niet. „Het was geen gevangenis, maar er werd me wel verteld wat ik moest doen.”
In De Ondernemer Persoonlijk praten ondernemers niet over de groei of omzet van hun bedrijf, maar geven ze een inkijkje in hun leven. In deze serie komen neurodivergente ondernemers aan het woord. Hoe is het om met ADHD, autisme, hoogbegaafdheid, dyscalculie of dyslexie te ondernemen?
Lees de andere persoonlijke verhalen:
Er werd weinig van neurodivergente Robin verwacht
Na de diagnose veranderde er veel. Robin ging uit huis en kwam op zijn 15de in een beschermde woonvorm in Rotterdam terecht. Op school en in de begeleiding lag de lat laag, herinnert hij zich. „Op school werd op een gegeven moment, toen ik ook mijn eindexamen had gedaan, gezegd: ‘Er zijn geen opleidingen voor autisten. Dus je kunt net zo goed maar gaan werken.’” Ook tegen zijn ouders werd gezegd: ‘Als hij ooit zelfstandig kan wonen en een simpele baan kan hebben, dan is het wel goed.’ ,,Dus er werd eigenlijk al niet veel van mij verwacht.’’
Via jobcoaching kwam Robin in een sociale werkplaats terecht. Later werkte hij als orderpicker in een magazijn. Dat werk paste niet bij hem. „Ik ben echt een creatieve geest. En als iets creatief geestdodend is, dan is het dat soort werk wel.” Toch leverde dat ook iets belangrijks op: bewijs dat hij meer kon. Hij volgde opleidingen tot medewerker en voorman en haalde goede cijfers. „Toen begon bij mij het lampje te branden dat ik toch meer kan dan dit.”
“Het zijn de prikkels waar ik nog steeds het meeste last van heb”
Robin Schalk Ondernemer met autisme
Werk in het ziekenhuis gaf structuur
Via zijn stiefmoeder kwam Robin als sterilisatiemedewerker in een ziekenhuis terecht. Het werk vereiste oog voor detail en paste daardoor goed bij hem. De afdeling was klein, het team overzichtelijk en de werktijden waren vast. Daardoor hield hij het daar zo’n tien jaar vol. Maar na een fusie veranderde de werkomgeving. Het team werd groter en de prikkels stapelden zich op. „Het zijn de prikkels waar ik nog steeds het meeste last van heb.”
Uiteindelijk ging het mis. „Ik liep er zo van over en liep zo op mijn tenen dat ik met een burn-out thuis kwam te zitten.”
Ondernemerschap als oplossing
Tijdens zijn herstel kwam Robin in contact met een loopbaancoach. Daar ontstond het idee om twee interesses te combineren: reizen organiseren en mensen helpen. Zo ontstond zijn onderneming als reisadviseur. Inmiddels maakt Robin maatwerkreizen en routeboeken voor klanten. Hij stelt vragen over budget, wensen, vervoer en behoeften. Daarna werkt hij een reis stap voor stap uit.
Zijn detailgerichtheid helpt daarbij. „Ik ben wel steeds meer een maatwerkspecialist geworden en ik kan dan een reis helemaal samenstellen zoals de klant het wil.”
Ondernemen met autisme: regie over prikkels
Ondernemen past inhoudelijk beter bij Robin en geeft hem meer controle over zijn energie. Hij kan zijn werkweek indelen, afspraken spreiden en rust plannen na prikkelrijke momenten zoals netwerkbijeenkomsten. „Als ik zelf de teugels in handen heb, dan gaat het een stuk soepeler. Omdat ik gas kan geven wanneer ik wil en op de rem kan trappen wanneer ik wil.”
“Netwerken is niet mijn grootste hobby, want dan moet ik ineens in een ruimte gaan staan en met mensen praten”
Robin Schalk Ondernemer met autisme
Daar zit voor hem de kern van ondernemerschap met autisme: zelf kunnen sturen. Dat betekent niet dat ondernemen makkelijk is. Netwerken blijft bijvoorbeeld spannend. „Dat is niet mijn grootste hobby, want dan moet ik ineens in een ruimte gaan staan en met mensen praten.”
Toch blijft hij zichzelf over drempels heen zetten. Zijn doel is om uiteindelijk volledig te ondernemen. „Dat is gewoon waar mijn hart ligt.”
‘Autisme definieert mij niet’
Robin is open over zijn autisme, maar hij wil er niet door worden gereduceerd. „Uiteindelijk definieert mijn autisme mij niet. Het zijn uiteindelijk mijn vaardigheden en mijn karakter die mij maken.” Zijn advies aan andere ondernemers, met of zonder neurodivergentie, is helder: focus niet alleen op beperkingen. „Kijk vooral niet naar wat je niet kunt en wat je nog niet weet, maar naar wat je wel kunt en wat je allemaal kunt uitvinden.”