Wie de deur van het atelier in Puttershoek openslaat, ruikt het gelijk: de geur van leer. „Zelf ruiken we het niet meer. Tenzij de maandelijkse levering binnenkomt”, zegt Petra (41), vierde generatie aan het roer staat van het bedrijf, tegen het AD.
Op een tafel staan een stuk of twintig ‘planners’; lederen omslagen voor agenda’s en notitieboeken. Van der Spek verkoopt allerlei producten van leer, maar de handgemaakte omslagen zijn verreweg het bestverkochte item.
Op de verzendetiketten van de volgende ‘batch’ staan bestemmingen over de hele wereld: Verenigde Staten, China, nogmaals Verenigde Staten, Australië, Taiwan, wederom China: slechts één van de twintig lederen planners blijft in Nederland. Iedere week krijgen ze ruim veertig bestellingen. „Er zijn klanten die iedere maand een nieuwe planner kopen”, zegt Petra.
“Van alle verkochte producten gaat 60 procent naar de Verenigde Staten en 15 procent naar China. En die markt groeit”
85 procent export
„Ongeveer 85 procent van wat wij verkopen gaat naar het buitenland”, zegt René van der Spek, wiens opa in 1926 het bedrijf oprichtte. Sterker; sinds een paar jaar is de naam aangepast naar het Engels: Van der Spek Leather Goods. „Van alle verkochte producten gaat 60 procent naar de Verenigde Staten en 15 procent naar China. En die markt groeit”, vertelt de 81-jarige nestor van het familiebedrijf, die nog altijd 50 uur per week in de familiezaak werkt.
„Vroeger maakten wij van alles: van leren fotolijsten tot bureausets”, zegt Van der Spek. „Wij waren daarin een van de grootste van het land.” Het bedrijf leverde zelfs vijftig jaar lang aan het koningshuis.
Voor het bedrijf kwam een omslag door de opkomst van productie in landen met lage kosten. Om zich heen zag René van der Spek speciaalzaken omvallen en ook de verkoopcijfers van Van der Spek daalden. Toen zijn dochter Petra in 2009 wilde instappen, zei hij: „Weet je dat wel zeker?”
Lees ook: Zussen Sophie (33) en Annemarie (42) loodsen 100 jaar oud familiebedrijf door weer en wind: ‘We kennen iedereen’
‘Van der Spek Organizer Fans’
Eén Facebookbericht veranderde echter alles. In 2014 ontving Petra een verzoek van een vrouw uit Canada; die haar eigen planner wilde laten ontwerpen. Die vraag was nieuw voor het bedrijf, dat alleen leverde aan winkels of andere grote afnemers in Nederland.
Petra ging akkoord en maakte een planner op maat voor de Canadese klant. De custom-made planner uit Nederland sloeg behoorlijk aan. De vrouw maakte een groep op Facebook aan voor fans, en dat is totaal geëscaleerd: „Er is een groep met ruim 7000 leden, Van der Spek Organizer Fans”, zegt Petra.
Je leest het goed: een bedrijf uit Puttershoek dat handgemaakte lederen agenda-omslagen maakt, heeft zevenduizend fans op Facebook. „En op Instagram hebben we zelfs twintigduizend volgers”, zegt Petra.
Bijzondere rondleiding
René van der Spek schiet in de lach als hem wordt gevraagd of dit niet een enorm contrast is met vroeger, toen hij nog samen met zijn vader en opa onderzetters, bureausets en fotolijsten maakte. „Het is niet te bevatten, maar wel een prachtige ontwikkeling”, zegt hij.
Het bedrijf gaf zelfs een bijzondere rondleiding door het atelier aan tien fans van over de hele wereld. Sommigen kwamen speciaal naar de Hoeksche Waard voor die rondleiding. „Een van die vrouwen kwam naar me toegelopen en zei: ‘Oh my god Petra, it is so great to finally meet you, can I give you a hug?’”, zegt Petra met een Amerikaans-Engels accent. „Ik moet zeggen: daar was ik wel verbaasd over.”
Ruiken aan het leer
De fans tonen de leren agenda-omslagen ook veel op sociale media. Petra laat een tienduizenden keren bekeken Instagramvideo zien waarin een vrouw de ‘Ven der Spack’ (zoals ze dat in het Amerikaans-Engels zegt) uitpakt en vol enthousiasme aan de kijker showt.
Iedere dag worden er wel tien video’s geplaatst van mensen die hun planner laten zien. „Vriendinnen sturen mij video’s door van mensen die ruiken aan ons leer. Wij zijn het ondertussen wel gewend, maar wij zijn hier eigenlijk veel te nuchter voor”, zegt Petra met een lach.
Planner van struisvogelleer
De keuze om een planner te personaliseren is reuze: klanten - of fans - kunnen tot in detail de kleur van het leer, het stiksel, de indeling van de vakken en de sluiting bepalen. Soms gaan er tientallen mailtjes heen en weer voordat het ontwerp van de omslag definitief is. De planners gaan over de toonbank voor een gemiddelde prijs van 200 euro.
Het bedrijf heeft verschillende soorten leer: veelal rundleer, maar er liggen ook krokodillenhuiden en struisvogelhuiden in het atelier in de Hoeksche Waard. Een planner van struisvogelleer kan wel flink in prijs oplopen; in een extreem geval liep de prijs op tot 1500 euro.
Chinese markt groeit
Tegenwoordig groeit juist de markt in China. „We gaan binnenkort de site ook naar het Chinees vertalen en hebben een Chinese Instagrampagina”, zegt Petra. „En we zijn ook actief op een Chinees socialmediaplatform; XHS.”
Hoe komen toch al die wereldwijde klanten uit bij het familiebedrijf in Puttershoek? „Ik denk dat ze daar gevoelig zijn voor het feit dat het iets exclusiefs is: een familiebedrijf, een klein atelier”, verklaart René van der Spek de groeiende populariteit. „En bij ons kan je nagenoeg alles custom-made doen”, zegt Petra. „Een planner helemaal zelf samenstellen; daarin onderscheiden we ons echt.”
“Wat we hier meemaken is bizar, maar wel bizar mooi”
Verdubbeling van omzet
Sinds het bedrijf is begonnen met online verkoop en zich heeft gefocust op het op maat maken van planners voor klanten, is de omzet verdubbeld. Drie jaar terug stopten ze zelfs met het leveren van fotolijstjes aan het koningshuis, omdat het te druk werd.
En sinds de start van de webshop groeide het personeelsbestand van vier naar tien mensen. Tijdens corona stond er een wachtlijst van ruim zevenhonderd planners die nog gemaakt moesten worden: „Dat was bijna niet weg te werken.”
Dinsdag bestaat het bedrijf honderd jaar. 64 daarvan werkte René van der Spek in de zaak. Dat hij het familiebedrijf nu zo ziet opbloeien, doet hem goed. „Ik vind het prachtig. Wat we hier meemaken is bizar, maar wel bizar mooi.”
Lees ook: Bond & Smolders weert TikTok-rij: hoe de Utrechtse bakkerij blijft bestaan
Dit artikel is geschreven door Christiaan Broersma voor het AD.
