Blog Jan Meerman

Jan Meerman (INretail): waar is onze minister van Economische Zaken?

Aan het einde van een jaar waarin INretail-directeur Jan Meerman nut en noodzaak van zijn branchevereniging meer dan ooit voelde (‘nog nooit zoveel contact met ondernemers gehad’) komt de kerstlockdown keihard aan. Vooral omdat er vanuit Den Haag geen enkele verbinding met ondernemers lijkt te zijn. In zijn laatste blog van 2021 vraagt Meerman zich daarom hardop af: waar is onze minister van Economische Zaken?

Jan Meerman (INretail) 22 december 2021

Inretail retail jan meerman directeur

Jan Meerman is ontevreden over waarnemend minister Stef Blok (EZK, foto): 'Winkelen op afspraak. Daar zou je als minister van EZ van moeten zeggen: goed idee, we gaan kijken hoe snel we dat weer kunnen invoeren.' Foto ANP.

Op doordeweekse dagen verschijnt een speciale De Ondernemer-nieuwsbrief met het dan laatste nieuws over de coronamaatregelen en de effecten ervan. Deze nieuwsbrief wordt bovendien voorgelezen door een virtuele stem. Aanmelden kan hier: www.deondernemer.nl/nieuwsbrief.

Lees ook: Lockdown-liveblog: Ondernemers verbijsterd over langetermijnplan corona, topdrukte bij groothandels

Weer in lockdown. En het kabinet zegt dat ze niet precies weten wanneer ze weer kunnen versoepelen. Ik snap het wel, maar realiseren zij zich werkelijk niet dat je geen bedrijf kunt organiseren als er elke drie weken een nieuwe keuze wordt gemaakt? Ondernemers smachten naar duidelijkheid. In januari begint voor velen het inkoopseizoen. Wat moeten ze wel doen en wat niet? Ik sprak al ondernemers die zich afvragen of ze voor eind 2022 wel kerstspullen moeten inkopen.

'Minister Blok keurt alles goed wat de witte jassen zeggen. Daarvoor ben je geen minister van EZ'

Waar is onze minister?

Daarom ook mijn vraag: waar is onze minister van Economische Zaken? Minister Blok keurt alles goed wat de witte jassen zeggen. Daarvoor ben je geen minister van EZ. Tijdens het Kamerdebat van dinsdag waren twee discussies voor ons heel belangrijk: het zo snel mogelijk terugbrengen van winkelen op afspraak en de steunmaatregelen.

Lees ook: Retailers verkiezen winkelen op afspraak boven click&collect: 'Klanten willen een advies'

Click&collect slechts pleister op de wonde

Eerst winkelen op afspraak. Daar zou je als minister van EZ van moeten zeggen: goed idee, we gaan kijken hoe snel we dat weer kunnen invoeren. Het past prima binnen de maatregelen. Je komt gericht naar een winkel toe en na afloop ga je weer weg. Er ontstaat geen drukte, geen slenterend publiek. Je beperkt de besmettingsrisico’s en je geeft ondernemer veel meer handvatten dan click&collect, wat als een pleister op de wonde wordt gezien. Slechts tien procent van de klanten gebruikt dat.

'Als minister van EZ ben je toch voorstander van plannen die ervoor zorgen dat de economie een beetje blijft draaien? Dat doet hij dus nooit'

Ik doe even anderhalve maand niets

En dan zegt de minister van EZ in de Kamer: dat gaan we niet doen. Het zou volgens hem mogelijk een eerste stap kunnen zijn als de besmettingen teruglopen en het risico van omikron weg is, maar dat gebeurt misschien pas over anderhalve maand. Eigenlijk zegt hij: ik doe even anderhalve maand niets. Ga het dan op z’n minst bekijken en bespreken met het OMT! Doe er iets mee. Als minister van EZ ben je toch voorstander van plannen die ervoor zorgen dat de economie een beetje blijft draaien? Dat doet hij dus nooit.

Lees ook: EZK-minister Blok wil 'op dit moment' niet aan winkelen op afspraak

Volgens mij ben je daarvoor juist minister van EZ. Stel dat hij zijn best had gedaan bij het OMT en zij wijzen het af, dan had ik daarvoor meer begrip gehad. Maar als minister van EZ meteen zeggen dat gaan we niet doen, dat kan eigenlijk niet.

'MKB Nederland heeft berekend: van alle schade die ondernemers in de afgelopen 23 maanden hebben geleden, is maar 70 procent vergoed door steunpakketten. En in die pakketten zit geen euro voor de ondernemer zelf'

Geen reden steunpakketten aan te passen

Dan de steunmaatregelen. Daarvan zegt hij: wij denken dat die prima zijn en we zien geen reden om het te veranderen. Niet te geloven. Uiteindelijk heeft de Kamer afgedwongen dat de steun wordt aangepast. Wij hebben begin deze week onderzoek gedaan onder onze leden en daaruit blijkt dat 33 procent van die steunmaatregelen gebruik kan maken en de rest niet. Dat komt doordat de steun per kwartaal wordt bepaald. De eerste twee maanden van het laatste kwartaal waren goed, maar de laatste maand is een drama. En ondernemers lopen al op hun tandvlees, hebben al zoveel ingeteerd. MKB Nederland heeft berekend: van alle schade die ondernemers in de afgelopen 23 maanden hebben geleden, is maar 70 procent vergoed door steunpakketten. En in die pakketten zit geen euro voor de ondernemer zelf. En wat zegt onze minister van economische zaken? Er is geen reden om de steun aan te passen. Of: de uitvoering kan het niet aan. Daar kun je na 23 maanden pandemie echt niet meer mee aan komen zetten.

Lees ook: 'Voorzichtig tevreden' over verruiming steunmaatregelen, maar ook: 'herstelbeleid hard nodig'

Problemen steeds voor dezelfde branches

Dat ‘niet kunnen uitvoeren’ is ook de reden dat de voorraadvergoeding niet kan worden teruggebracht. Wij hebben uitgerekend dat het twee miljard zou kosten. Dat is veel geld, maar er gaat ook 80 miljard naar de stikstof. En belangrijker nog: het zijn steeds dezelfde branches die met die voorraadproblemen te maken krijgen: retail met de kerst- en wintercollecties, horeca met volle koelkasten en evenementen die vooraf organiseren en plannen.

Kabinet heeft ic-capaciteit niet op orde

Waarom steun je ondernemers die hier al 23 maanden mee te maken hebben niet ruimhartig en verlaag je de drempels om ervoor in aanmerking te komen niet zoveel mogelijk? Wat er nu gebeurt is ook te wijten aan het kabinet. Omdat ze de ic-capaciteit niet op orde hebben, kunnen we niet aankijken wat Omikron doet, maar moesten we meteen die lockdown in. Te begrijpen dat je op deze manier tijd koopt, maar leg dan niet de rekening bij een deel van Nederland neer.

Praktijkervaring nieuwe minister EZK noodzakelijk

Binnenkort komen er op EZ twee ministers, eentje voor klimaat en eentje voor economie. De teneur in de politiek is al jarenlang dat je geen verstand van het ministerie hoeft te hebben om minister te zijn, maar dat bestrijd ik ten zeerste. Het helpt enorm als iemand praktijkervaring heeft, zeker voor ons.

'We konden het verschil maken met oplossingen. Maar frustrerend is dat we nu nog steeds in onzekerheid zitten'

Belang brancheorganisatie versterkt

Terugkijkend op dit bizarre jaar. De binding met ondernemers is nog nooit zo goed geweest. Er is ook nog nooit zoveel contact met ze geweest. Daardoor is het belang van een brancheorganisatie enorm versterkt. We konden het verschil maken met oplossingen. Maar frustrerend is dat we nu nog steeds in onzekerheid zitten. Dat wij, maar ook MKB Nederland en KHN geen duidelijkheid kunnen geven. Wat gebeurt er na 14 januari? Wij weten het niet en het kabinet geeft daarover geen helderheid.

Aan de slag! Nu!

Er zijn ondernemers die nu al roepen: dit gaat weer drie tot vijf maanden kosten. De vorige lockdown duurde uiteindelijk 19 weken. Ik wil ondernemers hoop geven voor de toekomst, want als we dat niet kunnen doen houden ondernemers het mentaal niet meer vol. En dat is een zeer verdrietige kerstgedachte. Dus minister van EZ: aan de slag! Nu!

Jan Meerman

Directeur INretail

Jan Meerman is algemeen directeur van INretail, de brancheorganisatie voor non-food retail met 13.000 leden in Nederland. Hij schrijft tweewekelijks een expertblog op deze website.

Vanaf vandaag altijd op de hoogte met het laatste nieuws voor ondernemers.

Meld je voor 1 januari a.s. aan en maak kans op een van de vier Amac Giftcards t.w.v. 250 euro!

Ontvang iedere ochtend onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste ondernemersnieuws