Duurzaam ondernemen is één ding, maar hoe groei je? Léon ging langs 30 ondernemers voor het antwoord

Dertig dagen, dertig ondernemers en minstens zoveel koppen koffie. Léon Polman trok in september voor de tweede keer door Nederland om ondernemers te bezoeken die met hun bedrijf iets willen veranderen. Van een textielververij die zeewier gebruikt tot een onderneming die duurzame adventskalenders maakt: al deze ondernemers willen niet alleen geld verdienen, maar ook iets positiefs bijdragen.

„Ik weet hoe moeilijk het is om als impactondernemer met beperkte middelen veel bereik te krijgen”, zegt Léon in De Ondernemer Live. „En ook hoe fijn het is als er dan op een positieve manier aandacht voor je komt.” Met zijn Coffee Challenge wil hij juist de kleinere, minder bekende ondernemers een podium geven.

Van oude scriptie naar duizenden notitieboekjes

Zelf begon Léon zeven jaar geleden met een stapel papier aan de keukentafel. Na zijn studie ontdekte hij dat veel uitgeprinte artikelen en versies van zijn scriptie maar aan één kant bedrukt waren. „Ik dacht: het is eigenlijk best gek dat we iets weggooien wat pas voor de helft gebruikt is.”

Et voilà! Het idee voor Green Side, dat van eenzijdig bedrukt papier nieuwe notitieboekjes maakt, was geboren. Inmiddels zamelt het bedrijf papier in bij meer dan 250 basisscholen. Sociale werkplaatsen sorteren de vellen en binden ze met de hand in. Een sympathiek idee, maar er een levensvatbaar bedrijf van maken bleek een flinke klus. „Als wij een grote bestelling krijgen, moeten we aan de grondstoffenkant voldoende papier ingezameld hebben. En we moeten aan de productiekant voldoende handen hebben om die boekjes te kunnen maken”, zegt Léon.

Green Side heeft nu drie medewerkers en maakt jaarlijks tussen de 10.000 en 15.000 producten. Daarnaast verdient het bedrijf geld met projecten voor gemeenten, waarbij scholen betrokken worden bij papierinzameling en gastlessen krijgen, vertelt Léon.

Duurzaamheid telt, maar de prijs steeds vaker ook

Bij zijn eigen bedrijf Green Side merkt hij dat duurzaamheid voor klanten niet altijd meer de doorslag geeft. „Bij grote klanten, zoals gemeenten en consultancybedrijven, wordt de prijs toch weer belangrijker dan twee jaar geleden. Aan de andere kant zie ik heel veel mensen die de afgelopen jaren een impactonderneming of duurzame onderneming beginnen. Dat geeft mij heel veel positieve energie.”

Dat zijn er volgens de ondernemer meer dan vaak wordt gedacht. „Ik heb vorig jaar al dertig mensen gesproken, ben zelf al zeven jaar actief in het veld en kan nog steeds dertig nieuwe ondernemers leren kennen in zo’n korte tijd. Dan denk ik: er gebeurt veel meer dan we zien.”

Voor Léon maakt vooral de motivatie achter een bedrijf het verschil. „Commercie en impact gaan hand in hand, en die zijn bijna even belangrijk.”

De valkuil waar ondernemers in stappen

Wat hem tijdens zijn dertig gesprekken vooral opviel? Hoe moeilijk ondernemers het vinden om keuzes te maken. „Iedereen die ik heb gesproken, is in dezelfde valkuil gestapt. Een heel cliché woord: focus.”

Duidelijke keuzes maken dus. „Welke klanten bedien je, welke producten ontwikkel je wel en welke niet?”, zegt Léon. Door dat vooraf af te bakenen, hoeven ondernemers niet telkens opnieuw keuzes te maken.

Hij noemt als voorbeeld Coffee Based, een bedrijf dat koffiedik inzamelt en daarvan nieuwe producten maakt. Van koffiekopjes en klokken tot poefjes en notitieboeken: met het restmateriaal bleek van alles mogelijk. Juist die mogelijkheden maakten het lastig te bepalen waarop het bedrijf zich moest richten. Uiteindelijk koos Coffee Based voor één duidelijke markt: producten voor de koffiehoek.

Minuscuul detail, blije klanten

Een tweede les die Léon meeneemt, draait om aandacht voor de klant. „Walk the extra mile because it’s never crowded”, vat hij samen. „Als je net even dat extra stapje zet en iets doet wat anderen niet doen, dan word je bijzonder.”

Dat zag hij bij RENTGLAM in Amsterdam, een bedrijf dat feestkleding verhuurt. Om te voorkomen dat klanten zich ongemakkelijk voelen over hun kledingmaat, werkt het bedrijf met edelstenen in plaats van traditionele maten. „Dan zeggen ze: jij bent een diamant en deze jurken passen daarbij. Dus dan gaan we alleen deze jurken passen. Zo denkt zij over elk minuscuul detail na in haar proces, en dat levert heel blije klanten op.”

2.000 euro voor app tegen voedselverspilling

Van alle ondernemers die Léon tijdens zijn Coffee Challenge sprak, ging er één met 2.000 euro naar huis. De gelukkige winnaar is Vers Voor Vandaag van oprichter Joep Gommans. Het initiatief bestrijdt voedselverspilling en helpt lokale winkeliers. Léon koos de winnaar samen met koffiemerk Brute Bonen, dat het prijzengeld beschikbaar stelde.

„Je kunt Vers Voor Vandaag vergelijken met Too Good To Go, maar zij werken uitsluitend samen met lokale verswinkels”, vertelt Léon. Denk aan de bakker, slager of groenteboer om de hoek in plaats van grote supermarktketens. Wat hem vooral aanspreekt, is dat Joep zelf uit de bakkerswereld komt en zijn platform heeft ingericht op de behoeften van die winkeliers. „Dus ook hoe er wordt uitbetaald en hoeveel er wordt uitbetaald. Zodat de lokale bakker er daadwerkelijk iets aan verdient.”

Léon wil ook volgend jaar weer een rondje langs dertig impactondernemers maken. Voor die derde editie zoekt hij nieuwe partners, want hij wil de financiële steun verder uitbreiden. „Ik heb dit jaar 2.000 euro weggegeven, dus ik ga op zoek naar nog meer partners om volgend jaar 5.000 euro weg te kunnen geven.”