Talenttekort? 5 manieren om toch te groeien
De schaarste aan goede vakmensen zette de groei van Groenhart Houtskeletbouw onder druk. Werven en opleiden bood onvoldoende uitkomst. Het werk was er volop, maar de mensen om het uit te voeren werden steeds schaarser. Voor eigenaar Alexander de Jong werd het steeds duidelijker dat de oplossing niet lag in nóg harder zoeken naar vakmensen. Hij moest een nieuwe manier vinden om de groei van Groenhart mogelijk te maken.
Groenhart bouwt hoogwaardige houtskeletbouw woningen op maat. Daarvoor zijn vakmensen nodig die goed kunnen timmeren én zelfstandig problemen oplossen. „Ondanks ons uitgebreide engineeringsproces kun je een maatwerkwoning nooit zo voorbereiden dat er op de bouw niets meer opgelost hoeft te worden. Het is lastig om mensen te vinden die dat zelfstandig kunnen”, vertelt De Jong.
Groenhart staat daarin niet alleen. Uit onderzoek van New10, het online financieringsplatform voor ondernemers, een initiatief van ABN AMRO, onder 553 Nederlandse ondernemers met twee tot vijftig medewerkers blijkt dat 40 procent het personeelstekort als groeirem ervaart. 55 procent zegt dat stijgende loonkosten winstgevende groei in de weg zitten.
Wat als méér mensen aannemen simpelweg geen realistische groeistrategie meer is? Groenhart koos ervoor zijn organisatie daarop aan te passen: een kleine vaste organisatie met daaromheen ervaren zzp’ers en bouwpartners. „De vakmensen die goed zijn, hebben hun eigen projecten en zitten vaak helemaal vol met werk. Maar je kunt ze wel aan je bedrijf verbinden. Dat is ons uiteindelijk gelukt.” Zo kan Groenhart capaciteit opschalen zonder dat daarvoor steeds meer mensen op de loonlijst nodig zijn.
Het resultaat is een ander groeimodel: niet steeds meer mensen aannemen, maar met een flexibel netwerk van vakmensen de beschikbare capaciteit slimmer inzetten. Vijf lessen uit die omslag.
1. Laat vakmanschap in de praktijk de doorslag geven
Een goed cv of sollicitatiegesprek zegt niet altijd genoeg over wat iemand op de werkvloer kan. Zeker bij praktisch en specialistisch werk. De Jong merkte dat het lastig is om tijdens een gesprek te beoordelen of iemand daadwerkelijk het niveau heeft dat Groenhart nodig heeft. „Je moet op kantoor in een gesprek achterhalen hoe goed iemand kan timmeren. Maar je ziet eigenlijk pas hoe goed iemand kan bouwen als hij een week of zes heeft gewerkt.”
De Jong adviseert daarom het selectieproces dichter bij de praktijk te brengen. „Laat kandidaten meelopen, werken aan een concrete opdracht of betrek ervaren vakmensen bij de selectie. Zo selecteer je minder op hoe iemand zich presenteert en meer op wat iemand daadwerkelijk kan.”
2. Zet je beste mensen in als recruiter
Heeft een vaste zzp’er geen ruimte voor een klus? Dan vraagt De Jong of hij iemand kent die wél beschikbaar is. Zo groeide het netwerk van goede vakmensen vooral via mond-tot-mondreclame. „Iemand die al heel lang voor je werkt en graag voor je werkt, denkt wel drie keer na voordat hij iemand aanbeveelt die niet goed is.”
Volgens de ondernemer werkt die aanpak sneller en beter dan traditionele werving en scheelt het bovendien tijd en geld. Zeker in een vak waarin kwaliteit vooraf lastig te beoordelen is, kan een aanbeveling van iemand wiens werk je vertrouwt veel waard zijn.
3. Behandel flexibele krachten als onderdeel van je team
Goede zzp'ers vinden is één ding, zorgen dat ze graag terugkomen een tweede. ,,Betaal ze snel, dat is één. En ga met ze om alsof ze bij het team horen”, adviseert De Jong. Groenhart betrekt zelfstandigen daarom bij het eindresultaat en nodigt ze bijvoorbeeld ook uit voor een oplevering. ,,Mensen die echt iets moois willen maken, moet je het totaalresultaat laten zien. Reken ze niet alleen af op hun onderdeel, maar betrek ze echt bij het geheel.”
4. Organiseer het werk rond de mensen die er wél zijn
Een personeelstekort hoeft niet automatisch te betekenen dat je harder moet zoeken. Je kunt het werk ook anders organiseren. 18 procent van de ondernemers doet dat volgens het New10-onderzoek. Groenhart maakte daarin een duidelijke keuze. „Wij hebben het gewoon helemaal omgegooid en zijn alleen nog maar met vaste zzp’ers en bouwpartners gaan werken.”
Die flexibele schil maakt het makkelijker om capaciteit aan te passen aan de hoeveelheid werk. „Als het druk is, kun je door. En als planningen opschuiven, zitten je kosten niet direct vast.” Zeker bij projectmatig werk, waarbij er veel afhankelijkheid bestaat van derden zoals gemeenten, geeft dat ruimte om mee te bewegen.
5. Kijk anders naar groei
De volgende groeifase vraagt niet alleen om een andere inzet van mensen, maar ook om financiële ruimte. Groenhart gooide zijn manier van werken om en ging met een flexibele pool van zzp’ers en bouwpartners werken. Om die extra capaciteit direct te kunnen inzetten, was werkkapitaal nodig. Naast de vraag hoe organiseer ik mijn mensen? kwam daarmee een tweede ondernemersvraag op tafel: hoe financier ik die volgende stap?
Groenhart maakte voor zijn groei gebruik van financiering via New10. Het gaf hem de ruimte om de inzet van extra vakmensen te financieren en zo de nieuwe manier van werken direct mogelijk te maken. Voor ondernemers kan externe financiering helpen om groei te versnellen wanneer investeringen of extra capaciteit nodig zijn voordat de bijbehorende omzet binnenkomt. New10 biedt zakelijke leningen en zakelijk krediet aan.
Ondernemers kunnen online bekijken welke financieringsmogelijkheden bij hun bedrijf en plannen passen. Zo wordt financiering onderdeel van dezelfde afweging die Groenhart ook rond personeel maakte: niet alleen kijken naar wat je vandaag beschikbaar hebt, maar bepalen wat nodig is om je bedrijf zo in te richten dat verdere groei mogelijk wordt.
Plannen om te investeren in je volgende groeistap? Doe de financieringscheck van New10 en bekijk welke mogelijkheden er voor jouw onderneming zijn.
Verder groeien ondanks schaarste aan personeel? In het onderzoeksrapport van New10 lees je welke uitdagingen andere mkb-ondernemers ervaren en welke keuzes zij maken om te blijven groeien. Download het onderzoeksrapport.
