Nieuws Maatregelen

Retailexperts banken over toekomst: winkelen-op-afspraak blijvertje, funshoppen minder populair

Het gaat nog even duren voordat het funshoppen terugkeert in de winkelstraat. Het veelbesproken winkelen-op-afspraak is voor veel retailers wel degelijk een blijvertje. En zo zullen er meer veranderingen merkbaar zijn in de retailsector, voorspellen experts Dirk Mulder (ING Sector Banker Trade & Retail) en Olaf Zwijnenburg (Rabobank sector econoom).

Fabiën van der Haar 24 mei 2021

Winkelstraat open lockdown

Foto: ANP.

Het winkelen-op-afspraak hoeft sinds eind april niet meer, maar toch zijn er een heleboel ondernemers die deze nieuwe manier van winkelen niet zomaar in de ban willen doen. Helemaal nu veel consumenten wegblijven uit de winkelstraten door de toenemende drukte. ,,Ik denk dat dit voor heel veel retailers toch een openbaring is geweest”, zo stelt ING Sector Banker Trade & Retail Dirk Mulder. ,,Bij het winkelen-op-afspraak ga je ervan uit dat de consument komt. De consument die komt, kun je vervolgens alle tijd en aandacht geven en vaak kopen mensen dan ook wel iets.”

Lees ook: De Bijenkorf gaat door met winkelen op afspraak: 'Klanten waarderen het'

'Funshoppen minder populair'

Die klantgerichtheid is met name voor kleine winkels erg belangrijk, maar valt nu een beetje in het niet door de toenemende drukte in winkelgebieden. ,,De eerste reactie was dat mensen weer flink gingen winkelen, ook tijdens de vakantie”, legt Mulder uit. Echter veranderde winkelgebieden in grote steden hierdoor al gauw in een soort pretpark. Lange rijen zorgden voor overvolle straten, met als gevolg onder meer discussies op social media. ,,Mensen werden toch een beetje op hun verantwoordelijkheden gewezen. Bepaalde consumenten zullen zich hierdoor niet helemaal veilig voelen in de winkelstraten en dat zal de komende tijd toch voor een deel van de mensen een aanleiding zijn, om dat funshoppen achterwege te laten”, aldus de econoom.

Voor een Hema, Action of een Primark zal dat niet heel veel uitmaken, denkt Mulder. Zij moeten het namelijk met name hebben van de passantenstroom in de winkelstraten. ,,Maar een Bijenkorf en heel veel local heroes in bijvoorbeeld de woonsector, hebben toch wel ervaren dat winkelen-op-afspraak eigenlijk best wel prettig is. Je krijgt namelijk veel doelgerichtere consumenten binnen.”

"Het winkelen op afspraak was eigenlijk niet meer dan een doekje voor het bloeden. Toch hebben veel zaken, met name als de uitgaven van de consument erin groot zijn, zoals bij meubels of dure kleding, winkelen op afspraak niet volledig overboord gegooid”

Rabobank sector econoom Olaf Zwijnenburg

'Winkelen-op-afspraak was doekje voor het bloeden'

Ook Rabobank sector econoom Olaf Zwijnenburg kan beamen dat het winkelen-op-afspraak een blijvertje is, maar hij heeft wel een kanttekening. ,,Het was eigenlijk niet meer dan een doekje voor het bloeden. Toch hebben veel zaken, met name als de uitgaven van de consument erin groot zijn, zoals bij meubels of dure kleding, winkelen-op-afspraak niet volledig overboord gegooid.” In bepaalde situaties en bij bepaalde type winkels was het namelijk een prima oplossing. ,,Sommigen kiezen er nu zelfs voor om twee dagen in de week alleen nog maar op afspraak open te zijn, waardoor er maximale aandacht aan de klant gegeven kan worden terwijl het personeel zeer effectief wordt ingezet.”

Het kan dus inderdaad een oplossing zijn voor sommige winkels. ,,Maar laten we niet vergeten dat heel veel consumenten gewoon graag vrijblijvend en spontaan langs willen komen voor een stuk inspiratie en gezelligheid. De mens is een sociaal wezen en heeft er behoefte aan om ideeën en gevoelens te delen en wil niet de hele dag eenzaam achter de computer zitten, maar gaat er ook graag op uit om vermaakt te worden”.

Lees ook: Funshoppen nog ver weg, maar INretail is blij met winkelen zonder afspraak

Yvonne Faber (WhatsNew): 'Het komt hier langzaam weer op gang'

Dat de consument aan de ene kant graag weer wil kopen, maar tegelijkertijd ook nog een beetje afwachtend is, viel ook op bij Yvonne Faber, eigenaresse van kledingwinkel WhatsNew. ,,In het begin was het allemaal wat voorzichtig, ging het vaak van: mag ik binnenkomen? Het is niet zo dat het de afgelopen weken ineens stormliep. Ik merk wel dat de mensen gewoon weer heel graag wat willen kopen, het is nu meer dan anders dat ze zichzelf een beetje willen verwennen. Ik krijg ook echt reacties van mensen van ‘oh, ik zie zoveel leuke dingen’ en ‘ik heb al zo lang niks gekocht.’ Hier komt alles langzaam weer op gang."

Dat duizenden collega-ondernemers wél een webshop begonnen is voor Yvonne Faber geen reden tot paniek. ,,Mijn klanten willen voelen en passen en kopen liever niet online. Mijn doelgroep bestaat uit oudere dames en die komen vooral ook naar de winkel om gezellig een praatje te maken. Beleving is gewoon iets wat heel erg meespeelt.”

Een webshop is voor Faber daarom nog niet relevant, maar social media is daarentegen wel iets wathaar klanten waarderen. ,,Er komen wel eens mensen in de winkel die iets hebben gezien op Insta. Dat is leuk om te horen, want dan weet je dat je dat niet voor niets doet, al die foto’s maken”.

'Sleutel tussen online en offline is de mobiele telefoon'

Volgens Zwijnenburg moeten winkels tegenwoordig sneller en meer dan ooit inspelen op de behoeftes van de consument. Het gezegde ‘klant is koning’ zal nu alleen maar meer waard worden, mede doordat retailers moeten schakelen tussen online en offline. ,,De toekomst van retail is de naadloze digitale integratie van online en offline commercie, waarbij de klant volledig centraal staat”. Hij doet daarbij een opvallende voorspelling: de sleutel is de mobiele telefoon, de cruciale verbinding tussen beide werelden.

Alleen al in 2020 kwamen er maar liefst 13.000 webwinkels bij. Daarnaast werd er in 2020 door Nederlanders behoorlijk uitgegeven bij webwinkels. In totaal werd er maar liefst 2.6 miljard euro bij buitenlandse webwinkels binnen de Europese Unie besteedt, zo meldt het CBS. Dat is zo’n 600 miljoen meer dan in 2019, een stijging van 32 procent.

Lees ook: Financieel herstel voor ondernemers: het tienjarenplan van INretail

E-commerce groeit dus harder dan ooit, maar dit zorgt tegelijkertijd ook voor haken en ogen bij fysieke winkels. ,,Er dreigt een vliegwiel dat negatief is voor fysieke winkels”, denkt Zwijnenburg. ,,Afgelopen jaar was de groei van online ten koste van offline ongekend hoog, mede door de vrijwillige of gedwongen winkelsluitingen.”

Deze trend is al langer zichtbaar, maar door de coronapandemie is deze met zo’n vijf jaar onomkeerbaar versneld. ,,Wij verwachten dat deze in zowel de detail- als de groothandel nog verder zal versnellen. Omdat online platforms een steeds prominentere positie krijgen in het Nederlandse winkellandschap, wordt online winkelen voor de klant steeds aantrekkelijker en zal de online markt nog harder groeien. Hierdoor ontstaat een online vliegwiel dat ten koste gaat van de fysieke retail, omdat de totale markt hooguit beperkt groeit en de online groei dus per definitie negatief is voor fysiek.”

Het straatbeeld in de winkelstraten van dorpen en steden veranderde de afgelopen maanden drastisch. Van een ‘spookstad’ tijdens de avondklok, tot rijen voor de lokale Action: elk scenario kwam voorbij dit jaar.

'Voor zelfstandige retailers uitdagen steeds groter'

De manier waarop klanten producten kopen is de laatste jaren dus fundamenteel veranderd, mede door de komst van online webwinkels. ,,Daarin staat de klant centraal en deze wordt op meerdere manieren en door verschillende partijen, zoals merkeigenaren, producenten en online platforms rechtstreeks bereikt. Hierdoor neemt de concurrentie voor alle partijen steeds verder toe. Zeker voor zelfstandige retailers worden de uitdagingen steeds groter”, voorspelt Zwijnenburg.

Het straatbeeld in de winkelstraten van dorpen en steden veranderde de afgelopen maanden drastisch. Van een ‘spookstad’ tijdens de avondklok, tot rijen voor de lokale Action: elk scenario kwam voorbij dit jaar. Het huidige straatbeeld lijkt daarentegen in principe op het straatbeeld van vóór de coronapandemie, waarin we ongestoord winkel in, winkel uit konden gaan. Maar verwacht wordt dat ook dit weer zal veranderen door de dynamische rol van de online webwinkel. Kortom, de toekomst mag dan nog redelijk onzeker zijn voor ondernemers in de retail, maar wie de coronacrisis heeft doorstaan, zal niet al te bang hoeven zijn voor de ontwikkelingen in de toekomst.

Mis vanaf nu geen ondernemersnieuws meer, schrijf je in voor onze dagelijkse update. In 2 minuten tijd ben jij weer op de hoogte.

Ontvang iedere ochtend onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste ondernemersnieuws