In het huidige scenario moeten werkgevers zieke werknemers gedurende 104 weken minimaal 70 procent van hun salaris doorbetalen. Vaak is dit in het eerste jaar 100 procent, omdat dit in de cao is afgesproken.
Twee jaar loondoorbetaling helpt zieke werknemers effectief weer aan het werk en heeft geleid tot een toename van de arbeidsparticipatie en werkgelegenheid, maar knelt voor kleine werkgevers, schrijft minister Thierry Aartsen in een brief aan de Tweede Kamer. Maar als werkgevers in het eerste jaar 100 procent doorbetalen, ontbreekt de beoogde financiële prikkel om snel weer aan het werk te gaan, stelt Aartsen. In internationaal perspectief is Nederland een uitschieter met de grote individuele verantwoordelijkheid van werkgevers bij ziekte van een werknemer en de langste private periode van loondoorbetaling ter wereld, schrijft Aartsen.
Alternatieven voor huidige wetgeving loondoorbetaling bij ziekte
De discussie over de verplichtingen voor werkgevers gaat niet zozeer alleen om effectiviteit, maar ook om rechtvaardigheid, schrijft Aartsen verder: ‘Vinden we de verdeling van risico’s van ziekte en arbeidsongeschiktheid tussen (individuele) werkgever, werknemer en overheid nog rechtvaardig?’ Daarom schetst hij verschillende alternatieve scenario’s.
Een mogelijk nieuw scenario is het beperken van de ruimte voor bovenwettelijke loondoorbetaling. Als de wet bijvoorbeeld bepaalt dat werkgevers het loon maximaal zes maanden aanvullen, besparen zij volgens het ministerie 1,4 miljard euro per jaar.
Een ander scenario is het verkorten van de verplichte doorbetaling naar 1,5 of 1 jaar. Dit zou er wel voor zorgen dat de WIA-instroom sterk toeneemt en de prikkels voor werknemers om weer aan het werk te gaan afnemen. Hij noemt ook als optie dat het tweede jaar loondoorbetaling voor kleine werkgevers wordt vervangen door een collectieve voorziening.
Hoewel dit slechts scenarioschetsen zijn, zegt vakbond CNV tegen het FD dat de brief ‘zeer schadelijk is in een tijd waarin de verhoudingen tussen polder en kabinet al volledig op scherp staan.’
Loondoorbetaling drukt zwaar op kleine ondernemers
Uit een onderzoek dat in januari is uitgevoerd, blijkt dat één op de vier ondernemingen momenteel minstens één langdurig zieke werknemer heeft en dat dit bij kleine bedrijven direct kan leiden tot serieuze financiële en persoonlijke problemen. Juist bij micro- en kleine mkb’ers is de impact het grootst. Deze week stuurde ondernemersorganisatie ONL namens ondernemers een brandbrief naar het kabinet-Jetten. Daarin pleiten ondernemers ervoor dat in Den Haag ‘uiterlijk voor Prinsjesdag 2027’ een keuze wordt gemaakt over een structurele oplossing voor het doorbetalen van lonen bij ziekte in het tweede ziektejaar, ‘waarbij de rekening niet langer volledig bij de ondernemer wordt neergelegd’.
