Een pergola is volgens het woordenboek ‘een constructie van latten op palen in de tuin waarlangs planten kunnen groeien’. Bij projectontwikkelaar KlokGroep, op een bedrijventerrein aan de rand van Nijmegen, staat een ander soort constructie: een ‘zonnepergola’. Het is een langgerekt afdak op zwarte palen. Boven op het dak liggen tweehonderd zonnepanelen, eronder en eromheen staan veertig laadpalen met daaraan gekoppeld tientallen elektrische auto’s in de laadstand.
In de hoek van het plein staat een grote batterij, die eruitziet als een bovenmaatse meterkast. „We hebben een wagenpark van 275 personenauto’s en 52 bedrijfsbussen”, vertelt Thijs Pleijhuis-Kleve, duurzaamheidsmanager bij KlokGroep, aan De Gelderlander.
Het bedrijf ontwikkelt onder meer woonwijken en bouwt die ook. „Voor een groot deel zijn het leaseauto’s waar onze medewerkers in rijden. We zijn dat wagenpark aan het elektrificeren. We hebben inmiddels 207 elektrische auto’s.”
“We konden toen twee dingen doen: teruggaan naar auto’s op fossiele brandstof of zelf een oplossing bedenken”
Thijs Pleijhuis-Kleve KlokGroep
Meer stroomgebruik dan toegestaan
„We gingen laadpalen plaatsen op ons eigen terrein zodat medewerkers hun auto hier kunnen opladen. Na een tijdje kregen we van Liander te horen dat we, op momenten dat er meerdere auto’s aan het laden waren, meer stroom gebruikten dan ons contract toestond. We vroegen om een zwaardere aansluiting, maar kregen te horen dat dat niet kon, omdat het stroomnet vol zit.”
Netcongestie is de term voor de drukte op het stroomnet en het is een probleem dat steeds nijpender wordt in Nederland. „We konden toen twee dingen doen: weer teruggaan naar auto’s op fossiele brandstof of zelf een oplossing bedenken. We kozen voor het laatste”, zegt Pleijhuis-Kleve.
Piekmomenten
En dus bouwde het bedrijf de zonnepergola en plaatste het de veertig laadpalen en de batterij. Kosten: 600.000 euro, die KlokGroep, op ruim 40.000 euro subsidie na, zelf betaalde.
Nu kunnen de medewerkers hun auto aan de lader leggen als ze ’s morgens op het werk komen. De batterij zorgt ervoor dat KlokGroep op die momenten niet meer stroom gebruikt dan is toegestaan.
De batterij wordt deels geladen met de tweehonderd zonnepanelen. „Maar dat is lang niet genoeg”, zegt Mark Beekman, die de leiding had over de bouw van het laadplein
„We moeten ook stroom van het net gebruiken. Dat doen we als de stroomprijs laag is. Bijvoorbeeld ’s nachts, als er weinig vraag is, of midden op de dag als de zon schijnt én het waait. Als we stroom over hebben, kunnen we die terugleveren aan het net op het moment dat de vraag hoog is en de prijs dus ook.”
Lees ook: Niets meer mogelijk door stroomstop? Deze ondernemer ziet juist volop kansen: ‘Stroomnet zit niet vol’
Terugverdienen
„Zo kunnen we iets terugverdienen van onze investering, maar we helpen zo ook de netcongestie tegen te gaan. We kunnen stroom leveren als de vraag het hoogst is en zo de piek afvlakken.”
Die pieken zijn er ’s morgens als we allemaal wakker worden en ’s avonds als we allemaal thuiskomen. Beekman: „Dus: we laden onze batterij ’s nachts vol. ’s Morgens komen de mensen op het werk, leggen hun auto’s aan de lader en de batterij gaat grotendeels leeg. ’s Middags laden we hem weer vol en in de avondpiek kunnen we stroom leveren aan het net. En ’s nachts laden we hem weer vol.”
Pleijhuis-Kleve: „Steeds meer bedrijven en organisaties gaan met dit probleem te maken krijgen. Die mogen hier komen kijken. Het is niet de bedoeling dat wij dit soort systemen gaan leveren, maar we willen wel de kennis delen.”
Reactie Liander
‘Buurtbatterij kan uitkomst bieden voor woonwijk’
Netbeheerder Liander is enthousiast over het laadplein-met-batterij van KlokGroep. „Dit soort ‘achter-de-meteroplossingen’, waar wij niet direct bij betrokken zijn, worden het nieuwe normaal”, zegt woordvoerder Marloes Hulstijn
„Het Nederlandse stroomnet heeft op dit moment helaas niet genoeg capaciteit voor de piekmomenten. Het is belangrijk dat bedrijven kijken naar wat er nog wél kan. Batterijopslag is dan een goede optie. Als bedrijven hierdoor toch kunnen groeien en verduurzamen, ondanks de netcongestie, is dat hartstikke goed. Wij kijken volop mee wat wij kunnen doen.”
Ook voor woonwijken kan opslag van stroom een uitkomst zijn. Hulstijn: „Je moet bij de bouw al kijken hoe je een wijk neerzet die het net zo min mogelijk belast. Bijvoorbeeld met een warmtenet. Maar er zullen stroompieken blijven. Een buurtbatterij kan een oplossing zijn om te zorgen dat er dan toch elektriciteit beschikbaar is.”
Pleijhuis-Kleve denkt dat energieopslag in de nabije toekomst steeds belangrijker wordt. „Wij ontwikkelen woonwijken. Dat wordt steeds moeilijker door de netcongestie. Wij en onze onderaannemers gebruiken steeds meer elektrische apparatuur. Dat wordt ook van ons verwacht. Maar dan moet er wel voldoende stroom zijn.”
„Als de wijk er eenmaal staat, moet die ook kunnen functioneren. En we gaan alleen maar meer stroom gebruiken. Denk alleen maar aan de groei van het aantal elektrische auto’s.”
Dieselaggregaten
In Nijmegen-Noord is het al gebeurd dat er dieselaggregaten moesten worden ingezet om een nieuwe wijk van stroom te voorzien. Ook komt het geregeld voor dat reeds gebouwde appartementen niet kunnen worden opgeleverd omdat er geen stroomaansluiting beschikbaar is.
„Daarom denken wij dat het zinvol is om bij nieuwe wijken te investeren in de opslag van elektriciteit”, zegt Pleijhuis-Kleve. „Zowel in de bouwfase als wanneer de wijk er eenmaal staat. Daarmee kunnen de pieken worden afgevlakt. Dan heeft de wijk als geheel minder aansluitingen nodig en is de kans groter dat hij überhaupt gebouwd kan worden.”
Dit artikel is geschreven door Menno Pols voor De Gelderlander.
Lees ook: Terwijl duizenden bedrijven op stroom wachten, heeft dit bedrijventerrein dé oplossing: ‘E-hub begin je om te overleven’
