Combined ShapeAcademy Marketing

Een ontwerpwedstrijd uitschrijven: wat je kunt leren van de kritiek op Karwei

Steeds meer bedrijven betrekken hun fans bij het ontwerpen van nieuwe producten of het maken van marketinguitingen. Meerdere vliegen in één klap, want je hebt contact met je fans, je betrekt ze meer bij je bedrijf, leert ze beter kennen en meestal kom je tot een product dat juist door deze fans gewenst is. Vaak gebeurt dit in de vorm van een wedstrijd, zoals recent Karwei deed. Ondernemersjurist mr. Charlotte Meindersma kijkt in deze eerste gastblog op De Ondernemer naar de voor- en nadelen van dit soort wedstrijden voor ondernemers.

Charlotte Meindersma 7 juli 2021

Archiefbeeld, afbeelding ter illustratie.

Over Charlotte Meindersma

Charlotte's Law

Charlotte Meindersma is ondernemer en jurist. Ze maakt het recht graag praktisch op het gebied van marketing, privacy en contracten. Wekelijks maakt ze een video's en schrijft ze artikelen voor haar eigen website. Daarnaast is spreker en auteur van vijf boeken, waarvan Écht ondernemen - bemoei je met je eigen zaak volgende maand verschijnt.

Bij zo’n wedstrijd laat je vaak nog stemmen uitbrengen om tot een definitieve keuze te komen. Als je daarbij de deelnemer wat eigen aandacht geeft, wordt de deelnemer daar ook weer blij van. Je vraagt je bijna af waarom jij zo’n wedstrijd nog niet georganiseerd hebt. Alleen maar voordelen, toch? Vele merken hebben dit soort wedstrijden al georganiseerd. Maar heel vaak zijn veel professionele makers boos. Niet vanwege de wedstrijd op zich, maar wel vanwege de voorwaarden. Zo ging dat onlangs ook mis bij Karwei en de behang battle die ze op Instagram organiseerden.

Deelname Behang Battle door hashtag

Karwei wilde het mensen waarschijnlijk makkelijk maken om deel te nemen en wilde tegelijkertijd meer aandacht voor de wedstrijd zelf. Hoe doe je dat beter dan de drempel voor deelname zo laag mogelijk te maken en tegelijkertijd mensen je wedstrijd te laten promoten? Dus was een van de mogelijkheden om deel te nemen door een behang te ontwerpen en dit op Instagram te delen met de hashtag #degrotebehangbattle. De andere mogelijkheid was om het in te sturen via een formulier op de website van Karwei.

Het lastige van zo’n hashtag is dat mensen deze ook tegen kunnen komen, zonder te weten waar de hashtag voor staat. Wil je bereik op Instagram, dan zoek je daar hashtags bij die je dat bereik geven. De meeste mensen zullen daarbij niet eerst uitzoeken wat de oorsprong van een bepaalde hashtag is. Dat hoeft ook niet. Bovendien ontstaan veel hashtags spontaan en hebben ze niet eens een oorsprong om terug te kunnen vinden.

Algemene voorwaarden

Omdat mensen niet weten of hoeven te weten wat een hashtag betekent kan het ook niet werken als toestemming voor de inzending voor een wedstrijd. Een deelnemer moet tenslotte wel bewust zijn van de deelname. Bovendien heb je als organisator natuurlijk algemene voorwaarden bij zo’n wedstrijd, waar een deelnemer akkoord mee moet gaan. Het gebruik van een hashtag is nog geen akkoord met de algemene voorwaarden. Niet heel handig dus.

Het is wel een optie om met de hashtag content vindbaar te maken. Karwei had ervoor kunnen kiezen om ‘deelnemers’ vervolgens persoonlijk te benaderen, bijvoorbeeld via DM, om te vragen of ze daadwerkelijk deel willen nemen en akkoord gaan met de voorwaarden.

Auteursrecht overdragen

Uiteraard waren er voorwaarden. Wie die wél las, was daar al snel ontstelt over. Want Karwei had erin opgeschreven, dat elke deelnemer het auteursrecht moest overdragen aan Karwei. Of ze nou zouden winnen of niet.

Dat zou betekenen dat zelfs een design dat niet zou winnen, toch geproduceerd zou kunnen worden door Karwei en mede-organisator Graham & Brown. Zonder vergoeding. Zonder naamsvermelding. Daar steekt zelfs de Auteurswet een stokje voor. In Nederland al sinds 2014, toen het auteurscontractenrecht werd toegevoegd aan de Auteurswet, maar sinds 7 juni geldt dat in de gehele EU. Wordt er veel verkocht, dan heeft ook na de overdracht de maker nog recht op een redelijke vergoeding.

''Omdat mensen niet weten of hoeven te weten wat een hashtag betekent kan het ook niet werken als toestemming voor de inzending voor een wedstrijd"

In de reacties onder een post van Karwei op Instagram, werd door een aantal mensen nog eens gevraagd hoe het nou werkte. Daar werd nog eens bevestigd dat het auteursrecht overgedragen moest worden. Pas na negatieve reacties, terwijl de actie al was geëindigd, wijzigde Karwei de voorwaarden, waardoor alleen winnaars nog het auteursrecht over hoefden te dragen. Naar eigen zeggen was het nooit de bedoeling om al het auteursrecht overgedragen te krijgen, maar was het slechts een onhandige formulering. Maar wel een juridisch bindende onhandige formulering.

Spelregels wijzigen tijdens het spel

Het is natuurlijk een prettig gebaar dat ná sluiting van de actie en wedstrijd, de voorwaarden nog gewijzigd werden, maar eigenlijk kan dat natuurlijk niet. Tijdens het spel kun je de spelregels niet meer wijzigen. In dit geval heeft dat weinig juridische gevolgen, omdat de deelnemers dit een prima wijziging zullen vinden, maar netjes is anders.

Ook was er wat ontsteltenis over de mogelijke prijzen. Karwei schreef de wedstrijd weliswaar uit voor consumenten, maar veel ontwerpers vonden dat eigenlijk alleen professionals zouden kunnen winnen. Ze vonden de prijzen daarom niet eerlijk. In totaal zouden er 10 winnaars zijn. Winnaars 1 t/m 5 krijgen hun eigen behang, één rol, voor een muur van 3 meter breed en 2.80 meter hoog. Alle winnaars krijgen een shoptegoed bij Karwei, variërend van €250,- tot €1000,-.

Een schijntje natuurlijk, als je beseft dat deze bedragen voor Karwei zelf lager liggen en ze vervolgens met het winnende ontwerp wel veel geld kunnen verdienen. Het is een mooie marketingcampagne en een gratis ontwerp voor Karwei, waar winnaars weinig voor terugkrijgen, terwijl er anders gewoon een ontwerper betaald zou hebben gekregen. Is het dan een goedkope actie over de rug van ontwerpers? Ze bepalen tenslotte zelf of ze meedoen.

Lees ook: Als ondernemer wil je zekerheid: slim online adverteren doe je zo

Hoe organiseer je een wedstrijd wel goed?

Karwei is niet de eerste die een dergelijke wedstrijd organiseerde en erover bekritiseerd werd. En bedrijven maken eigenlijk allemaal dezelfde fouten:

• Meer rechten overgedragen willen krijgen dan nodig.

• Minder betalen dan ze zouden doen wanneer ze de opdracht op reguliere wijze hadden uitgezet.

3 stappen om een goede marketingcampagne-wedstrijd te organiseren:

  1. Zorg voor voorwaarden die voldoende tweezijdig zijn. Denk vooraf goed na wat het doel is en wat je echt nodig hebt. Vraag niet meer rechten dan je nodig hebt, ook niet als de juristen je dat wel aanraden. Juristen zijn geen marketeers, laat staan dat ze wat weten van klantenbinding.
  2. Organiseer je de wedstrijd om kosten te kunnen besparen? Wees daar dan eerlijk over en probeer op een andere manier waarde terug te geven. Misschien niet in geld, maar maak er een barter-deal van bijvoorbeeld. Wees creatief!
  3. En give credit, where credit is due. Doe gewoon aan naamsvermelding. Geef de winnaars of de top 3, 5 of 10 ook extra (social media-)aandacht, zodat ze zich in elk geval gewaardeerd voelen.

Schrijf je in voor de dagelijkse nieuwsbrief voor ondernemers, in 2 minuten tijd ben je weer helemaal bij.

Ontvang iedere ochtend onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste ondernemersnieuws