De schappen liggen er vol. Gereedschap, kogellagers, bouten, buizen, lijm, gesmede onderdelen, brons. Te veel om op te noemen. „De klanten zeggen hier vaak: Van Lochem heeft het”, zegt eigenaar Jaap van Lochem (68) tegen de Gelderlander. Vier woorden die 166 jaar reputatie samenvatten.
De smederij is al gesloten. Het constructiebedrijf is verkocht aan de buurman. Alleen de winkel is nog open. Tot december. Dan valt het doek voor een van de oudste familiebedrijven van de Achterhoek. „We zijn op leeftijd, dus het zal toch moeten”, zegt Van Lochem.
Lees ook: 10 jaar na overlijden van haar vader volgt Manon (40) hem op als ceo van hun familiebedrijf
Onverkoopbaar als geheel
Dat er zich geen overnamekandidaat meldde, kwam volgens Jaap niet door een faillissement of teruglopende omzet. „Geïnteresseerde kopers willen alleen een deel van het bedrijf. Niet alles samen. Daarom stopt het bedrijf zoals wij het hebben opgebouwd.”
“Het was leuk geweest als iemand het had overgenomen. Familie of iemand anders”
De smederij en het constructiebedrijf gingen naar Strocon, de machinebouwer ernaast. De winkel, de voorraad, de kennis? Daarvoor meldde niemand zich. „Het was leuk geweest als iemand het had overgenomen. Familie of iemand anders.” Zijn stem stokt even. „Maar het is niet gelukt.”
90 procent bij naam
Zijn vrouw Teresa staat naast Jaap in de winkel. Ze kent haar klanten. Bijna allemaal. „Negentig procent ken ik bij naam”, zegt ze.
Je klanten zo goed leren kennen, lukt alleen als ze echt in de winkel staan. Een webshop, algoritme, of volgsysteem kwam er dan ook niet in bij Van Lochem. „Dan hadden we de hele bedrijfsvoering moeten omgooien”, zegt Teresa. „Je moet mensen hebben die de voorraad online bijhouden, dat vergt andere kwaliteiten. Wij kozen voor persoonlijke aandacht. Dat doen we nog steeds.”
Concurrenten online kunnen goedkoper leveren. Dat weten ze. Maar de klanten die kwamen, kwamen volgens de Van Lochems voor iets anders. „Die persoonlijke service, daar betaal je dan voor. Dat werkte wel.”
Lees ook: Zussen Sophie (33) en Annemarie (42) loodsen 100 jaar oud familiebedrijf door weer en wind
Het mesje van de opa
Tussen de schappen door maakt Jaap een rondleiding die meer lijkt op een reis door vijf generaties familiegeschiedenis. Hij pakt een klein gesmeed mesje op. „Gemaakt door mijn opa. Hiermee kon je houten klompen uithollen.” Verderop wijst hij naar een foto. „Hier zie je de klokkentoren die gebouwd is door mijn vader.” Die werkte tot zijn 80ste nog in de zaak. Van hoefsmid tot klompenmachinebouwer tot technisch specialist.
Ook dingen waarvan je je kunt afvragen of iemand het nog koopt, zegt de ondernemer. „Dat je denkt: wat moeten we er nog mee?”
“Het is moeilijk. Het kan niet anders, het zij zo”
Buiten staan nog meer van die machines. Om ijzer te buigen, te knippen en te stuiken. „Om ijzer rond houten wielen te krijgen, voor wagens en koetsen”, zegt Jaap. Museumstukken, eigenlijk. Met de sluiting verdwijnen ze voorgoed uit het zicht.
‘Het moet maar, toe maar’
De uitverkoop loopt. Machines die nog wel gewild waren, zijn al verkocht. De schappen worden langzaam leger. Of hij het kan loslaten? De zestiger zwijgt even. „Het is moeilijk.” Dan, na een stilte: „Het kan niet anders, het zij zo.”
En over het einde van wat zijn voorouders begonnen, wat zijn vader voortzette, wat hij zelf 166 jaar later nog probeerde te bewaren: „Het moet maar, toe maar.”
Dit artikel is geschreven door Vera Moison voor de Gelderlander.
