Hij heeft het in het verleden vaak moeten aanhoren, vertelt Andrew in het hoofdkantoor van zijn bedrijf in hartje Zeist aan AD: „‘Daar heb je weer die nep-Australiër van de radio.’ Ik heb er heel wat mailtjes over gekregen, maar ik moest er altijd om lachen en heb altijd geantwoord. Ja, ik ben een nep-Australiër. Ik kom namelijk uit Nieuw-Zeeland.”
Zo’n 25 jaar geleden kwam hij voor de liefde naar Nederland, nadat hij de vrouw die de moeder van zijn drie kinderen zou worden ontmoette in zijn thuisland. Ook daar was reizen al hetgeen waar hij - dan 22 jaar oud - zijn brood mee verdiende. Maar de blik daarop veranderde eenmaal in Nederland radicaal.
‘Snel door het land reizen zonder echt iets te zien’
„Ik was beschaamd en geschokt over wat hier werd aangeboden aan reizen naar Nieuw-Zeeland. Hoe snel er door het land werd gereisd zonder echt iets te zien. Hoe overnachtingen plaatsvonden in campers; witte doosjes tussen de andere witte doosjes gevuld met toeristen. Zonder contact met lokale mensen en alleen maar tussen de massa. Ik dacht: dat kan beter.”
Want ja, het Nieuw-Zeeland van zijn jeugd, dat was waar mensen naar zouden moeten verlangen voor de reis die ze meestal maar eens in hun leven maken, vond Morten. „Als kind had ik het geluk dat onze familie overal in Nieuw-Zeeland vrienden had. Wij gingen dus nooit naar een hotel, maar naar iemands boerderij of iemands vakantiehuisje. Op plekken die niet toeristisch waren. Er was eigenlijk niks, behalve de natuur.”
Zo bracht Andrew als kind vele vakanties door ‘met rivierdammetjes bouwen in een regenwoud’. Of hij ging zeilen met zijn familie. „Nieuw-Zeeland heeft 15.000 kilometer kust. Hele zomervakanties heb ik doorgebracht in baaien met helderblauw water, waar dolfijnen op bezoek kwamen, met witte stranden en regenwouden om me heen.”
Het is volgens Andrew de kern van Nieuw-Zeeland: „De natuur is zoals het was en dat maakt het een heel bijzonder land. Je gaat naar gebieden waar de mens wel is, maar ook niet. Je hoort er niets anders dan het water, de wind, de vogels.”
Om daar de blik op te richten, ging hij destijds - eenmaal in Nederland - weer aan de studie, een businessopleiding, en schreef zijn onderzoeksverslag over het rendabel maken van kleinschalig toerisme.
„93 procent van de bedrijven in de toerismesector is klein of micro en heeft niet de sales- en marketingafdelingen zoals grote hotelketens of camperbedrijven die hebben. Mensen boeken hun reis dus op platforms waarop het grootste deel van de sector helemaal niet is vertegenwoordigd.”
Geen tussenpersonen
Inmiddels leidt Andrew een reisorganisatie die buiten de gebaande paden gaat. Letterlijk en figuurlijk. „Wij doen in één organisatie wat meestal drie of vier doen. We stellen een reis op maat samen en boeken direct bij iedere leverancier. Er zijn geen tussenpersonen, dat maakt het mogelijk om iets unieks te brengen.”
Hoe dat werkt? „Er zijn de bekende dingen, Queenstown en Kaikoura bijvoorbeeld. Daar stikt het van de toeristen. Maar ga je net een stukje verder, dan vind je hele mooie dingen. Dicht bij de drukke plekken, maar niet er middenin. Het kost de helft, is twee keer zo comfortabel en ruim en de mensen zijn er leuk.”
Het woord exclusief wordt in Nederland dan ook misbruikt, meent Andrew. „Exclusief in Nederland betekent duur. De echte betekenis is: ‘ik heb het voor mij alleen’.”
Ontmoeting met koningsalbatros
Daarbij kan het zomaar voorkomen dat Andrew en zijn mensen een ontmoeting regelen met de zuidelijke koningsalbatros, met zijn spanwijdte van 3,5 meter, of met een groep van 10.000 dolfijnen.
Een ander gevolg van de gekozen focus: inmiddels leven hele dorpen van het werk van TravelEssence. „In het midden van de regenwouden hebben we vijf vrouwen die onze klanten ontvangen, meenemen op een wandeling en een soort van glamping verzorgen in het bos. Zij hadden anders anderhalf uur moeten rijden of moeten verhuizen naar de stad voor werk.”
Nu TravelEssence dit jaar zijn twintigste verjaardag viert, heeft het bedrijf vier locaties in Nederland, twee in Engeland en negen in Duitsland. 120 mensen werken aan reizen naar Nieuw-Zeeland en Australië en voor de andere tak van het bedrijf: Little America.
Melk uit de koe
Met zo’n 3500 ondernemers is er een samenwerking. Ongeveer 2000 daarvan - vaak gevestigd in dunbevolkt gebied met weinig werkgelegenheid - is TravelEssence de enige bron van inkomsten.
Het past bij Andrews visie op ondernemen. „Onze klanten hebben tienduizend bomen geplant als onderdeel van hun reis. Maar duurzaamheid gaat niet alleen over het milieu. Duurzaamheid staat ook op een sociale en economische poot. Als mensen niet meer hoeven te leven van bomen zagen of dynamietvissen, maar kunnen leven van toerisme waarbij de natuur belangrijk is, leidt dat ook nog eens tot milieubescherming. En ja, je krijgt bij ons melk uit de koe, we hebben al twintig jaar zero food miles en al die trendy dingen. Die heten bij ons gewoon gastvrijheid.”
Voorliefde voor tech
Het cadeau dat Andrew en zijn mensen dit jaar aan zichzelf geven: een online platform waarop klanten zonder hulp zelf hun reis op maat kunnen samenstellen met de kennis die al in huis is dankzij de 40.000 verschillende en unieke vakanties die het bedrijf inmiddels samenstelde. Het platform Great Outdoors houdt daarmee - dankzij Andrews voorliefde voor tech - rekening met reistijden, jaargetijde en andere details in de reisplanning.
Ondertussen blijven de mensen van TravelEssence een oogje in het zeil houden. Al was het maar omdat Nieuw-Zeeland jaarlijks tienduizenden aardbevingen kent en Andrew niet wil dat reizigers daardoor de reis van hun leven in het water zien vallen. Zo regelde hij eens een vliegtuig om zestig mensen vanuit rampgebied ‘terug op vakantie te zetten’.
Het hoort er voor de ondernemer bij. Net als de filosofie die alle klanten meekrijgen. „Hey, slow down, go with the locals.”
Dit artikel is geschreven door Maaike Kooistra voor het AD.
