Jan Wientjes ademt bijna hout als hij begint te praten over zijn bedrijf, Sutmuller Trappen in Wijchen. Tijdens een rondleiding door de fabriek vliegen de vaktermen in het rond: kopse naadjes, in de lengterichting verlijmen, FSC-gecertificeerd hout. Bij Sutmuller maken ze trappen op maat, die heel precies worden opgemeten en uitgezaagd. Het snerpende geluid van de zaagmachines galmt door de hal. In de fabriek liggen overal zorgvuldig op maat gemaakte stukken hout gecodeerd klaar, als een bouwpakket voor volwassenen.
Wientjes is trots op het vakmanschap van zijn mensen, op de traditie van de fabriek die meer dan een eeuw bestaat. „De jongens kunnen blind een trap maken”, zegt hij in de Gelderlander.
En toch gingen hij en mede-eigenaar Tonnie van Workum (beiden 64 jaar) vorig jaar op zoek naar een overnamekandidaat. Ze willen niet eeuwig blijven werken, ooit is het genoeg. En ooit doemde aan de horizon op.
Eigenlijk hadden ze gedacht dat een andere trappenfabriek wel zou toehappen. Sutmuller had een goede reputatie, er werken vakmensen, het leek simpel. Maar de gesprekken gingen niet goed. Wientjes: „Wij hadden het gevoel: ze komen hier de tent leeghalen en gaan er met onze klantjes vandoor. Wij hebben misschien de zakken gevuld, maar het personeel kan straks naar Zwolle rijden.” Dat wilden ze absoluut niet: de fabriek moest openblijven en de acht medewerkers moesten er kunnen blijven werken.
Binnen 10 jaar van bedrijf af
Ze zijn niet de enige ondernemers in het midden- en kleinbedrijf die zoeken naar een koper. Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) laten zien dat bijna 13 procent van alle eigenaren van bedrijven met minstens twee medewerkers 65 jaar of ouder is. Twee derde van de ondernemers wil binnen tien jaar af van zijn zaak.
Veel bedrijven komen in handen van investeringsfondsen, die de onderneming snel winstgevender willen maken om het daarna door te verkopen. Die route wilden ze bij Sutmuller voorkomen.
Wientjes en Van Workum waren dus wantrouwend toen twee mannen met geld het parkeerterrein naast de fabriek opreden. De kandidaat-kopers waren anders dan Wientjes en Van Workum, die het liefst rondlopen in dezelfde werkkleding als het personeel. De twee zakenlui kwamen ook in hun werkkleding, maar die zag er heel anders uit. „Dikke auto, net pak”, zo vat Van Workum het samen.
Koop duurde zes maanden
Er was een kloof die overbrugd moest worden. Waren deze lui niet ook uit op snel geld? Zes maanden duurde het hele koopproces. Cijfers werden uitgedraaid, bestudeerd en besproken. „Uiteindelijk werden ze meer eigen”, zegt Wientjes.
De kopers zijn twee mannen die bezig zijn een netwerk aan bedrijven op te bouwen. Michel Pilet en Frank Munnecom sloegen een paar jaar geleden de handen ineen, nadat ze allebei aardig hadden geboerd: Pilet had zijn softwarebedrijf verkocht en Munnecom zijn aandelen in een accountantskantoor.
‘Familie van mkb-kampioenen’
Nu nemen ze met hun investeringsfonds Calm Capital bedrijven over. Na een wasserij, een stomerij en een hekkenfabrikant is Sutmuller Trappen hun vierde zaak. Pilet: „We willen een soort van familie van mkb-kampioenen maken. We gaan de bedrijven niet samenvoegen, die blijven los van elkaar staan.”
Het is een trend die in de Verenigde Staten is ontstaan: entrepreneurship through acquisition: niet zelf je bedrijf beginnen, maar bestaande mkb-bedrijven overnemen en die voortzetten, zonder al te veel wijzigingen. Klinkt saai, en dat is precies de bedoeling: voor Munnecom en Pilet hoeft het niet per se heel spannend te zijn. „We gaan er niet bovenop zitten en denken in kwartalen en jaren. Is dat tegen de tijdgeest in? Ja dat klopt wel.”
Investeerders gaan juist weinig veranderen
Ze zijn, zeggen ze, niet van plan om veel te veranderen in de bedrijfsvoering. Sutmuller moet blijven doen wat het bedrijf al een eeuw doet: ambachtelijke trappen maken. „Het idee is om de bedrijven te kopen en voor lange tijd te behouden. We kunnen niet in de toekomst kijken, maar minstens tien jaar.” Ze werken met eigen geld en dat van drie investeerders die op de achtergrond meedoen, plus geld van de bank. En ze vragen de verkopers om een deel van het aankoopbedrag als lening in het bedrijf te laten zitten.
Nog dit jaar willen ze hun nu nog bescheiden imperium uitbreiden met drie of vier ondernemingen. In 2030 moet Calm Capital een groep van 25 bedrijven omvatten. Allemaal in dezelfde sector waarin ze al actief zijn: kleine, ambachtelijke bedrijven. „Wij geloven in dit soort bedrijven”, zegt Pilet. „Dit is waar Nederland op drijft. Ik denk dat we hiermee safe zitten. Natuurlijk zijn er altijd economische crisissen, maar in deze hoek zitten we relatief veilig.”
„We willen het product begrijpen”, zegt Munnecom. „Ik snap wat een trap is, maar ik wil ook kunnen snappen hoe het gemaakt wordt.”
‘Laten die gasten opflikkeren’
Bij hun eerste overname, van een wasserij in Eindhoven, werden ze met nog meer wantrouwen dan in Wijchen ontvangen. „Het wordt steeds minder. We hebben nu een trackrecord opgebouwd. Je kunt aan de andere bedrijven zien dat we doen wat we zeggen.”
In Wijchen is het wantrouwen geweken. Wientjes en Van Workum hopen dat ze de goede keus hebben gemaakt. Zeker is dat nooit. Voorlopig blijven ze bij het bedrijf betrokken, maar binnen een jaar willen ze zich terugtrekken.
„Bij zo’n verkoopproces denk je wel af en toe: we kappen ermee. Laat die gasten opflikkeren. Maar dan ga je weer in gesprek en kom je er uiteindelijk uit. Ze willen dit bedrijf voortzetten en wij vertrouwen erop dat ze dat goed gaan doen.”
Dit artikel is oorspronkelijk geschreven door Rob Berends voor de Gelderlander.
