Een trotsere Limburgse ondernemer dan Harry Meens vind je niet. Hij is de pater familias van het 150 jaar oud familiebedrijf Alfa Bier. Zijn zoon Martijn staat in de coulissen klaar om het stokje van hem over te nemen.
Wat Harry hem meegeeft: bind nooit in op kwaliteit, vergeet niet je dat je een belangrijke rol in de lokale gemeenschap speelt en buig nimmer voor de grote reuzen. Dat laatste is niet vanzelfsprekend. Harry ziet zijn concullega’s één voor één het strijdbijltje neergooien en aansluiten bij internationale spelers: eerder deze maand nog kondigde Grolsch de overname van Gulpener. Opmerkelijk, vorig jaar gaf Gulpener-directeur Jan-Paul Rutten nog aan dat zijn bedrijf de plannen had zelfstandig te blijven.
Alfa Bier capituleert niet
Ook aan de poorten van Alfa Bier is al eens gerammeld. In de jaren ’30 kwam bierbrouwer Amstel Henri Meens, Harry’s grootvader, vertellen dat ze de familiebrouwerij zouden gaan beconcurreren. Hij kon zich maar beter aansluiten bij hun bedrijf. „Mijn grootvader kwam toen met de gevleugelde uitspraak ‘beter een kleine baas dan een grote knecht’. Dat werd ons familiemotto. Wij capituleren niet.”
De overnames van kleinschalige brouwerijen creëren extra druk voor de kleine brouwers die overblijven: de schaalgrootte waarop de internationale brouwers opereren, zijn onhaalbaar voor lokale partijen als Alfa Bier.
“In Duitsland betaal je 80 cent per kratje bier, in Nederland 4 euro!”
Harry Meens Alfa Bier
Bovendien hebben de grotere bouwers budget voor dure marketingcampagnes en kapen ze schapruimte weg. „Je wil als familiebedrijf in dezelfde schaalgrootte met elkaar optrekken en concurreren. Maar hoe meer brouwers onder de koepel van een globale spelers gaan opereren, hoe lastiger het wordt voor ons.”
Sociale functie bierbrouwer binnen mkb
Het grootste argument om niet aan te sluiten bij een groot biermerk, is volgens Harry het verliezen van eigengereidheid en met name het lokale karakter van je bier. ,,Wij spelen een ontzettend belangrijke rol in de lokale gemeenschap, in de maatschappij. We verschaffen banen, we sponseren lokale verenigingen zoals de schutterij en de fanfare, we zorgen voor sociale cohesie.”
Veel productielocaties worden na overnames uiteindelijk gesloten. ,,Er zijn mensen die 50 jaar bij Alfa Bier werken en zelfs na hun pensioen nog een paar dagen per week vrijwillig terugkomen.”
Gulpener in handen van Grolsch
Begin juli kwam naar buiten dat bierbrouwer Grolsch uit Enschede branchegenoot Gulpener overneemt. Grolsch bezat al 15 procent van de Limburgse brouwer. De stap versterkt de positie van Grolsch in de biermarkt en vergroot naar eigen zeggen de slagkracht van beide brouwers in een markt die steeds competitiever wordt, aldus een verklaring.
Grolsch, dat zelf eigendom is van het grote Japanse bierconcern Asahi Group, wordt door de overname ook versterkt in het speciaalbiersegment en bij non-alcoholische dranken, met de merken Gulpener, Château Neubourg, Gerardus Kloosterbier, Korenwolf en BATU Kombucha.
Accijnzen op alcohol veel hoger in Nederland
Snappen doet Harry zijn capitulerende concullega’s wel. „De overheid jaagt de maakindustrie weg met hun belastingen. De accijnzen op alcohol liggen in Nederland vier keer zo hoog als in Duitsland. Daar betaal je 80 cent per kratje en in plaats van 4 euro! Limburg heeft 300 km grens: dat is geen level playing field.”
“Je moet als familiebedrijf zelf op de driver’s seat blijven zitten”
Harry Meens Alfa Bier
Het frustreert hem. Hij noemt het tekenend voor BV Nederland. „We zijn zo klein als een postzegel, maar Den Haag wil eigen beleid blijven voeren. We zijn het duurste aardgasland van de wereld, energie is onbetaalbaar. Ondernemen wordt je in Nederland gewoon onmogelijk gemaakt.”
Alfa Bier al 45 jaar gezond
Ondanks de uitdagende biermarkt weet Harry Alfa Bier al 45 jaar gezond te houden. Op eigen kracht. ,,Er is geen extern kapitaal betrokken: dat is net zo goed als een overname door een grote brouwer een rem op de eigengereidheid van een bedrijf. Wij doen alles met eigen middelen.”
De Limburgse brouwer verkoopt 125.000 hectoliter bier per jaar. Het percentage retail is 65 procent: 25 miljoen biertjes op jaarbasis. Het biermerk ligt in de schappen bij onder meer Albert Heijn en Jumbo en in de bestelauto’s van Picnic. „We winnen zelfs marktaandeel in een krimpende markt!”
Beste pils ter wereld
Dé USP van Alfa Bier is dat het als enige Nederlandse biermerk gebrouwen wordt met bronwater. ,,Uit de Eiffel. Dat is een stabiele factor in ons brouwproces. Voor ons gerstenmout, de hop en het gist zijn we altijd afhankelijk van leveranciers en het vergistingsproces, wat je nooit kunt automatiseren.”
Alfa Bier focust zich op pils. Daarnaast brouwen ze af en toe een herfst- of lentebok. „We gaan niet mee in allerhande soorten trends. Op die manier hebben we in tegenstelling tot veel kleine brouwerijen toch schaalvoordelen. Ik zeg altijd: focus op één ding en ben daar heel sterk in.” Deze instelling leverde het bedrijf veel belangrijke biertitels op. Alfa Edel Pils werd in 2025 verkozen tot Beste Pils van Nederland (Dutch Beer Challenge) en in 2021 en 2022 zelfs tot Beste Pils ter Wereld (World Beer Awards).
Het is volgens de ondernemer belangrijk om inventief te blijven. Omdat zeker 20 procent van de Limburgers bier in het buitenland koopt – daar is die 300 kilometer grens weer – gaat hij het vanaf dit jaar grootschaliger aanpakken in Duitsland en België. ,,We draaien nu een radiocampagne in Duitsland, dat gaat heel goed.”
Lees ook: Na jarenlange groei van lokale bierbrouwerijen volgt nu de kater: ‘Het kon niet op’
Discussie: graag
Het productieproces houdt Harry bewust ‘lean & mean’: iedere afdeling heeft eigen verantwoordelijkheid over de kwaliteit van hun product. ,,Ze moeten elkaar zien en beoordelen als leveranciers en afnemers. Dus de brouwafdeling levert aan de filterafdeling, die weer aan de afvulafdeling levert. Laat ze zelf maar klagen over de kwaliteit van de andere afdeling: discussie juich ik toe.”
Het bespaart Harry vier fulltime managers en houdt de kwaliteit van zijn producten hoog. Als afdelingen er echt niet uitkomen, is zoon Martijn er om discussies te beslechten. Hij is nu nog chef productie, maar binnen aanzienlijke tijd wordt hij de algemeen directeur van Alfa Bier.
Opvolger binnen familiebedrijf
Harry werkt nog maar halve dagen. ,,Straks zal ik Martijn vast nog wel een paar keer per dag lastig vallen,” zegt hij grappend. ,,Nee, ik blijf altijd betrokken, maar niet op dagelijkse basis. Je moet niet teveel willen regeren na je dood. Ik heb ervoor gezorgd dat het bedrijf met eigen middelen kan opereren en ik hoop dat de volgende generatie dat blijft doen.”
Harry vindt dat je als familiebedrijf zelf op de driver’s seat moet blijven zitten. Hoe lastig het soms ook is: „Dus tegen alle mkb’ers en andere kleine brouwers: geef niet op!”
