Horecaondernemer Sander (46) over mentale nasleep corona: ‘Ik zat soms tegen het depressieve aan’

Vooropgesteld: Sander stapt tegenwoordig elke dag met een ‘fijne vibe’ in de auto als hij van zijn woonplaats Almere naar het Noordereinde in ’s-Graveland rijdt. Zijn brasserie, die hij samen met vrouw Loes runt, draait stabiel. Qua reserveringen ziet het er de komende acht weken goed uit, inclusief tijdens de kerstdagen. „Ik heb nog geen kerstmenu en prijzen vastgesteld, maar de tafels zijn al voor 65 procent gevuld. Daar word ik blij van.”

(Corona)schulden terugbetalen

Als kersvers ondernemer mocht Sander na het uitbreken van de pandemie geen gebruikmaken van coronasteunregelingen van de overheid, toch staat er nog een schuld open bij de Belastingdienst in de vorm van uitgestelde btw, loonheffing en pensioenen. Een bedrag wil hij niet noemen, maar daarvoor zou je een luxe Duitse zakenauto kunnen kopen.

„Het is lastig om een afspraak te maken met de Belastingdienst. Ik ga sowieso betalen wat ik moet betalen, maar ik hoop op een regeling waar we ons allebei goed bij voelen. Een deel kwijtschelden zou natuurlijk heel fijn zijn. Ik heb hulp van ondernemers die hun schaapjes op het droge hebben en mij op vrijwillige basis willen helpen. Zij hebben goede contacten bij de Belastingdienst. De schuld voelt als een blok aan mijn been, daar wil ik zo graag van af.”

Mentaal heeft Sander de afgelopen jaren slechte periodes gehad. „Je zag regelmatig ondernemers aan zo’n talkshowtafel zitten die vertelden wat de pandemie met ze heeft gedaan. Of nog steeds met ze doet. Daar had ik ook kunnen zitten. Achter elke ondernemer schuilt een mens. En vaak een gezin. Wij hebben twee schoolgaande pubers, die een normaal leven verdienen. Ik denk dat ze weinig van onze problemen hebben meegekregen. We wilden in elk geval niet als bekrompenen gaan leven.’’

Geldstress

Om zijn gemoedstoestand weer op orde te krijgen, heeft Sander hulp gezocht bij geldpsycholoog Hanneke van Onna. Zij is gespecialiseerd in de mentale, emotionele en systemische oorzaken van geldstress. „Ik heb weken of maanden gehad waarin ik niet meer wist hoe ik het moest aanpakken. Zelfs als we een goed weekend hadden gedraaid. Het gaat in je hoofd zitten. Onze liefde en ons huwelijk zijn sterk genoeg, maar mijn vrouw en ik hadden af en toe stomme, ingewikkelde gesprekken.”

Hij vervolgt: „Die mentale restschuld zit er nog steeds, maar het ergste is gelukkig voorbij. We zitten nu trouwens weer in een lastige periode, want de economie is grillig. Alles is duurder geworden, consumenten zijn voorzichtig. Ik onderneem nu ook anders dan voorheen en let vooral heel erg op de kosten. En ik zit natuurlijk nog met de financiële restschuld.’’

De invloed van corona

Sander en Loes leerden elkaar als twintigers kennen bij Het Arsenaal van Paul Fagel in Naarden-Vesting, daarna gingen ze aan de slag bij Van der Valk, waar Sander executive chef werd van verschillende restaurants. Het liefst wilde hij al in 2012 voor zichzelf beginnen, maar de naweeën van de financiële crisis gooiden roet in het eten. Hij bleef in loondienst. Tot 2019: het werd tijd voor een eigen restaurant. Al snel had hij een pand gevonden: restaurant Vuur in Baarn. Dat was in september. Hij wist enkele financiers aan zich te binden. En toen viel het woord corona voor het eerst.

Sander: „Ik weet het nog precies, op 27 december. Corona in Wuhan. Mijn doel was om op 1 april 2020 open te gaan, maar naarmate die datum dichterbij kwam, trok de ene na de andere financier zich terug. De overname was mislukt. Op advies van de makelaar had ik een speciale clausule in het contract laten maken, dus had er gelukkig geen kosten aan, behalve de gebruikelijke makelaarskosten.’’

Sander liet zich vervolgens inhuren als privékok bij mensen thuis. Koken deed hij in zijn eigen ‘huis-tuin-en-keukenkeuken’ in Almere, zoals hij het zelf noemt. Dat ging goed. In mei 2021, toen Hugo de Jonge, Jaap van Dissel en Mark Rutte bekendmaakten dat er een vaccin was, ging de wereld weer open. Sander had zijn oog laten vallen op een leegstaand huurpand in Hilversum. Hij stak 130.000 euro eigen geld in de verbouwing en ging op 1 november open. Twee weken heeft Sander normaal kunnen draaien, met vijf mensen in dienst. Daarna kreeg de horeca weer klappen.

„We moesten steeds eerder sluiten. Om 22 uur, om 20 uur, om 17 uur. Op 18 december, vlak voor kerst, ging de horeca weer definitief op slot. Ik had mensen op de loonlijst en nog een flinke bouwrekening. Ik kwam niet in aanmerking voor steunregelingen van de overheid, gelukkig had ik een buffertje. Uiteindelijk kreeg ik wel uitstel van het betalen van btw, loonheffing en pensioenen. En ik kreeg uitstel van het betalen van de huur.’’

Mentale klap wordt onderschat

Vanaf eind januari 2022, na het opheffen van de lockdown, draaide Sander volgens eigen zeggen als een malle. „Maar het was niet genoeg om mijn schulden af te betalen. Zo groot was het bedrijf ook weer niet. In het voorjaar van 2024 heb ik besloten te stoppen in Hilversum, maar er was geen overnamekandidaat. In december heb ik het huurcontract opgezegd en de sleutel ingeleverd. Mijn doel was een groter restaurant met meer omzet, anders zou ik niet van de schulden afkomen.’’

En toen kwam het restaurant in ’s-Graveland op zijn pad, toen nog restaurant Vlaar. Hij doopte het om tot Brasserie Monsees, op 1 mei 2025 ging hij open. „Dit bedrijf past qua grootte helemaal bij mij. We hebben genoeg tafels, een groot terras en zitten op een goede locatie aan een doorgaande weg. En ik draai 2,5 keer meer omzet dan in Hilversum. De kosten die ik in de verbouwing van het pand in Hilversum had gestopt, zijn intussen afbetaald. Wat rest is dat bedrag aan de Belastingdienst.’’

Sander is het vertrouwen in de overheid een beetje verloren. „Ik weet ook wel dat er iets moest gebeuren. Als ik premier was, had ik misschien wel hetzelfde gedaan. Maar we zijn nu enkele jaren verder en het voelt soms alsof corona voor de overheid en sommige instanties nooit heeft bestaan. Terwijl ik, en velen met mij, nog steeds moeten terugbetalen. De mentale klap is minstens zo groot en wordt zwaar onderschat. Ik ben er ook geen beter mens van geworden en voel me wat dat betreft verbitterd. Alsof ik gefaald heb. Dit gaat verder dan ondernemersrisico. Ik kan er gelukkig makkelijk over praten. Mijn shout out naar andere ondernemers in een vergelijkbare situatie? Zoek hulp, help jezelf. Ik ben heel erg blij met geldpsycholoog Hanneke van Onna. Ik houd te veel van mijn vak en kom er wel weer bovenop.’’