De handelsonderneming uit de inleiding leverde in september 2025 een partij tuinmeubilair aan een webshop voor tuinproducten. De aanbetaling van ruim 25.000 euro werd nog betaald, maar de resterende factuur van 47.500 euro stond in mei 2026 nog steeds open. Een check bij de Kamer van Koophandel bracht vervolgens een onverwachte realiteit aan het licht: de onderneming was ‘uitgeschreven uit het handelsregister’. Anders gezegd: de onderneming was beëindigd. Zonder faillissement, maar door middel van een zogenoemde ‘turboliquidatie’.
Lees ook: 1 klik om te kopen, 1 om te annuleren: iedere webwinkel moet deze ‘stopknop’ doorvoeren
Kan dat zomaar, een ‘turboliquidatie’?
Heeft een onderneming geen bezittingen (‘baten’) meer, maar nog wel schulden? Of heeft een onderneming geen baten én geen schulden? Dan kan zij worden beëindigd zonder faillissement door middel van een ontbinding zonder vereffening, oftewel een ‘turboliquidatie’. Bij een turboliquidatie houdt de onderneming direct op te bestaan op het moment dat de aandeelhouder besluit met de onderneming te stoppen. Er hoeft geen wettelijke vereffening van het vermogen plaats te vinden.
De leverancier van het tuinmeubilair werd ‘opeens’ geconfronteerd met een wederpartij die niet meer bestond. De onderneming was opgehouden te bestaan en daarmee was er in feite niemand meer die hij voor de openstaande vordering kon aanspreken. Geen onderneming, geen bestuur, geen curator en geen vereffenaar.
Daarmee onderscheidt de turboliquidatie zich van een faillissement. Bij een faillissement stelt de rechtbank een curator aan die het vermogen van de failliet onderzoekt en vereffent. Als schuldeiser kun je je vordering indienen bij de curator en mogelijk een (gedeeltelijke) uitkering ontvangen. Bij een turboliquidatie is dat niet het geval: de onderneming is er simpelweg niet meer. Dat betekende dat de meubelleverancier in principe geen verhaal meer had op de webshop voor tuinproducten.
Welke mogelijkheden heb je als schuldeiser na een turboliquidatie?
Dat je wederpartij is uitgeschreven uit het handelsregister, betekent niet dat je volledig buitenspel staat. Er zijn een aantal routes om informatie te verkrijgen en (mogelijk) nog een deel van je vordering betaald te krijgen.
Optie 1 is het verkrijgen van inzage en controle in de financiële informatie. Leveren de inzage en controle twijfel op? Of zijn er andere redenen om aan de rechtmatigheid van een turboliquidatie te twijfelen? Dan heb je als schuldeiser de volgende mogelijkheden: (2) heropening van de vereffening, (3) een faillissementsaanvraag of (4) bestuurdersaansprakelijkheid.
1. Inzage en controle
De eerste stap is controleren of de turboliquidatie ‘eerlijk’ is verlopen. Kun je hieruit opmaken dat er inderdaad geen baten meer waren? Of zijn er aanwijzingen dat er baten zijn verzwegen of bewust zijn weggesluisd naar een nieuwe onderneming? Dat laatste is een belangrijk signaal dat er mogelijk sprake is van misbruik.
Sinds de Wet transparantie turboliquidatie van 15 november 2023 is inzage en controle voor schuldeisers gemakkelijker. Deze wet verplicht het bestuur van een geturboliquideerde vennootschap om binnen veertien dagen na de ontbinding financiële stukken te deponeren bij de Kamer van Koophandel. Denk aan een balans, een staat van baten en lasten met betrekking tot het boekjaar van ontbinding, de jaarrekeningen van eerdere boekjaren (indien nog niet gedeponeerd) en een schriftelijke beschrijving van de redenen voor het ontbreken van baten. Daarnaast moet het bestuur schuldeisers onverwijld informeren over de deponering van deze stukken. Op basis van deze gedeponeerde stukken kun je als schuldeiser dus controleren of de turboliquidatie gerechtvaardigd is.
Maar wat als het bestuur deze verplichtingen niet of onvolledig nakomt? Dan kun je als schuldeiser via de rechter inzage vorderen in alle boeken, bescheiden en andere gegevensdragers van de onderneming.
2. Heropening van de vereffening
Als je vermoedt dat er nog baten in de vennootschap aanwezig zijn, kun je via je advocaat een verzoekschrift indienen bij de rechtbank om de vereffening te heropenen, zoals bedoeld in artikel 2:23c BW. De rechtbank benoemt daarbij een vereffenaar, die het vermogen van de vennootschap onderzoekt en verdeelt. Voor dit verzoek moet je aannemelijk maken dat er (potentiële) baten aanwezig zijn. Dit kunnen ook mogelijke vorderingen vanwege bestuurdersaansprakelijkheid zijn.
3. Faillissementsaanvraag
In plaats van een heropening van de vereffening kun je het faillissement van de schuldenaar aanvragen. Hiervoor moet je aantonen dat de vennootschap is opgehouden te betalen en moeten er minstens twee verschillende vorderingen zijn. Bij een faillissement stelt de rechtbank een curator aan die het vermogen van de vennootschap onderzoekt en vereffent. De curator onderzoekt of er sprake is van kennelijk onbehoorlijk bestuur, kan benadelende rechtshandelingen vernietigen en kan de bestuurder op andere gronden aanspreken. Ook voor een faillissementsaanvraag moet je aannemelijk maken dat er (potentiële) baten aanwezig zijn.
4. Bestuurdersaansprakelijkheid
Onder bijzondere omstandigheden kun je ook de bestuurder van de onderneming in privé aanspreken. Je moet dan bewijzen dat de bestuurder een persoonlijk ernstig verwijt kan worden gemaakt. De Hoge Raad biedt daarbij twee handvatten die bij (oneigenlijke) turboliquidatie met regelmaat een rol spelen.
De Beklamel-norm geldt als de bestuurder namens de vennootschap een verplichting is aangegaan die de vennootschap niet nakomt. Een bestuurder kan dan aansprakelijk zijn als hij bij het aangaan van die verplichting al wist of behoorde te weten dat de vennootschap niet zou betalen en geen verhaal zou bieden. Denk aan de bestuurder die het faillissement al heeft aangevraagd, maar toch nog een bestelling plaatst.
De Ontvanger/Roelofsen-norm ziet op de situatie dat de bestuurder heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de vennootschap haar verplichtingen niet nakomt en daarbij geen verhaal biedt voor de ontstane schade. Hiervan kan sprake zijn bij misbruik van de turboliquidatie, bijvoorbeeld als de bestuurder baten heeft verzwegen of heeft weggesluisd naar een nieuwe onderneming.
Hoe liep het af voor de leverancier van tuinmeubilair?
De leverancier van tuinmeubilair uit deze casus liet het er niet bij zitten. Uit gegevens van de Kamer van Koophandel bleek dat de onderneming jaarrekeningen niet op tijd had gedeponeerd. Dit zou bij een faillissement mogelijk bestuurdersaansprakelijkheid opleveren en betekende dus een potentiële bate. Daarnaast was er nog een andere leverancier die niet was betaald, waardoor de leverancier het faillissement van de onderneming aanvroeg. Dat leidde uiteindelijk tot een minnelijke regeling, waarbij de openstaande vordering van 47.500 euro alsnog grotendeels werd voldaan.
Lees ook: Onderneming betaalt 4,4 miljoen euro niet: zijn de bestuurders privé aansprakelijk voor 4 ton boete?
