B Corp schrapt puntensysteem: zwakke prestaties wegstrepen tegen hoge scores kan niet meer

De vernieuwing komt niet uit de lucht vallen. B Lab, de internationale non-profitorganisatie achter het keurmerk, werkt al sinds eind 2021 aan de nieuwe standaard. Voor de herziening zijn volgens de organisatie ruim 25.000 reacties en bijdragen van bedrijven en andere betrokkenen verzameld. Dat leidde niet alleen tot strengere eisen, maar ook tot een andere manier van beoordelen.

„We hebben het puntensysteem losgelaten’’, zegt Tessa van Soest, directeur van B Lab Benelux. „We willen geen onderlinge competitie bevorderen, maar een nieuwe norm zetten in het bredere economische systeem.’’

Van vijf naar zeven thema’s

Bedrijven moeten op meer fronten laten zien wat ze doen. De certificering kijkt nu in plaats van naar vijf naar zeven thema’s, van klimaat en mensenrechten tot goed werk, circulariteit en bestuur. „In de nieuwe standaard hebben we ook het continu werken aan verbetering door bedrijven verplicht gesteld’’, zegt Van Soest. Ook moeten bedrijven samen met andere partijen werken aan positieve impact, bijvoorbeeld binnen hun sector.

Nieuw is bovendien dat de controle op prestaties en bewijsstukken niet langer bij B Lab zelf ligt, maar bij onafhankelijke auditors. Volgens Van Soest moet de certificering niet als een eenmalige toets worden gezien, maar als onderdeel van de bedrijfsvoering. „Je maakt eigenlijk een soort röntgenfoto en kijkt vervolgens: wat gaat er goed en waar kan ik nog verbeteren?’’

Lees ook: 9 ton boete omdat er ‘groen onderweg’ op je werkbus staat: nieuwe regels maken korte metten met vage claims

Oude kritiek: te makkelijk groen imago

Kritiek speelde er al langer. Zo zei duurzame reisorganisatie Better Places eerder al eens dat bedrijven onder het oude systeem te makkelijk zwakke prestaties op bijvoorbeeld klimaat konden compenseren met punten op andere onderdelen. Ook de komst van grote bedrijven als Albert Heijn, bol en Nespresso riep vragen op: zegt een B Corp-label genoeg als een bedrijf zelf nog flinke negatieve impact kan hebben?

Van Soest vindt dat die kritiek grote bedrijven soms tekortdoet. Volgens haar zijn juist ook grote bedrijven nodig om het systeem te veranderen. Een klein bedrijf kan laten zien dat het anders kan; een groot bedrijf kan die verandering opschalen via bijvoorbeeld leveranciers, medewerkers en klanten. „We zien de veranderkracht van die beide groepen als de beste manier om onze missie te bereiken.”

Dat grote bedrijven lastiger te veranderen zijn , erkent Van Soest. „Een heel groot bedrijf volledig doorlichten en in beweging krijgen is ingewikkelder dan een onderneming met tien tot twintig medewerkers.’’ Ongeveer 95 procent van de B Corps bestaat volgens Van Soest uit mkb-bedrijven. B Lab trekt wel een grens bij sommige sectoren. „De fossiele industrie zien wij niet als een sector die bijdraagt aan de oplossingen van de huidige uitdagingen.’’

Kleine bedrijven voelen de extra druk

Dat de certificering zwaar kan zijn voor kleinere ondernemingen, blijkt ook bij Bedaffair. Het bedrijf leverde onlangs zijn B Corp-certificering in en zei tegen De Ondernemer te zijn vastgelopen op veranderende criteria, ondoorzichtige beoordelingen en eisen die slecht passen bij een kleine, ambachtelijke onderneming.

Van Soest wijst erop dat Bedaffair nog onder het oude systeem is gehercertificeerd. Over de nieuwe werkwijze zegt ze: „We hebben met het nieuwe systeem geprobeerd een aantal stappen in het proces te vereenvoudigen. Niet zozeer de inhoud, die is juist breder geworden.’’

Europese anti-greenwashingregels

Ook een kleine onderneming die zegt vrijwel zonder negatieve impact te werken, moet dat volgens haar kunnen aantonen. „Elke kritische consument of buitenstaander wil kunnen zien hoe je dat doet en wat daarvan de bewijslast is.’’ Daar zit precies de spanning, zegt Van Soest: kleine bedrijven hebben minder mensen en middelen voor audits en documentatie, terwijl hun claims net zo goed controleerbaar moeten zijn. „Dat is een beetje die spagaat.’’

De invoering van de nieuwe standaard viel samen met de Europese anti-greenwashingregels van EmpCo. B Lab erkent dat die combinatie vooral kleinere bedrijven „spanningen, meerwerk en mogelijk een versnelde certificeringsperiode’’ heeft bezorgd. Voor ondernemers die nu voor het eerst B Corp willen worden, speelt die overgang volgens haar niet meer. Zij beginnen meteen met de nieuwe standaard en het nieuwe auditproces.

Lees ook: Strengere greenwashing-controle vanaf 27 september: waarom oude voorraad je duizenden euro’s kan kosten

Groei, maar ook afhakers

Ondanks de strengere eisen groeit de beweging. Volgens cijfers van B Lab Benelux nam het aantal Nederlandse B Corps in 2025 met 24 procent toe tot 478. Van Soest zegt dat uit onderzoek onder B Corps blijkt dat ongeveer drie kwart voor certificering kiest vanuit de wens om sociale en ecologische impact te maken. „Het is een vrijwillige standaard. Het vraagt veel van je als bedrijf, van alle teams en functies in je organisatie. Dat er toch zoveel ondernemers zeggen: ik wil die positieve impact maken, stemt mij hoopvol.”

Er haken ook bedrijven af. B Lab praat met ondernemingen die stoppen om te horen waarom. Dat kan komen door een overname, financiële problemen of omdat een bedrijf ophoudt te bestaan. Van de bedrijven die in 2025 zelf besloten niet opnieuw te certificeren, deed 3,75 procent dat uit onvrede over B Corp of de dienstverlening.

Meer gecertificeerde bedrijven alleen zijn voor Van Soest niet genoeg. B Lab wil dat bedrijven binnen hun sector laten zien dat het anders kan en andere ondernemers daarin meenemen. „Dat is echt wanneer er een vliegwiel gaat ontstaan.’’ Ze zou het liefst zien dat iedere ondernemer weet hoe hij sociale en ecologische impact kan verbeteren, met of zonder B Corp-certificering. „B Corp is daar één manier voor, maar het is niet het doel op zich. Ons doel is om die economie te veranderen.’’

Lees ook: Multinationals met een B Corp-duurzaamheidslabel: ‘Het voelt als greenwashing’