Als ze het mooie van het ondernemerschap moet verwoorden, praat Marijke Vuik al snel over creativiteit en optimisme. Want met twee horecazaken in Delft en een groothandel in speciaalbier weet ze wat het is om telkens de bakens te moeten verzetten, schrijft AD.
“Ik heb echt wakker gelegen en vergis je niet: voor veel ondernemers is die coronacrisis nog steeds niet voorbij”
Marijke Vuik Voorzitter MKB-Nederland
De coronacrisis, de energiecrisis, de Midden-Oostencrisis, ze maakte ze allemaal mee. Net als, heel leerzaam, een verbouwing die verkeerd uitpakte. „Een ondernemer is continu bezig met vernieuwen terwijl de wereld om hem heen verandert. Waarom niet tien nieuwe dingen proberen, als er twee mogen mislukken?”
Tja, die coronacrisis. Vuik startte als 22-jarige ex-student industrieel ontwerpen café Doerak in Delft. Dat groeide uit tot twee horecazaken, een groothandel in speciaalbier en zo’n veertig man personeel. „Ik heb echt wakker gelegen en vergis je niet: voor veel ondernemers is die coronacrisis nog steeds niet voorbij. Ze hebben nog altijd leningen lopen die moeten worden afbetaald.”
Vuik en haar mensen gingen bezorgen aan huis, ze gingen hun pand opknappen en de vloeren schuren. „We zijn met het hele team bij elkaar gaan zitten; wat kunnen we wél doen? Het personeel was mijn grootste zorg. Hoe voorkom ik dat ik ze moet ontslaan?” Op de dertiende verdieping van de Haagse Malietoren, waar alle werkgevers zitten verzameld, pal tegenover de Tweede Kamer, breekt een lach door. „En, jazeker, dat is gelukt!”
Lees ook: Jacco Vonhof neemt na 8 jaar afscheid bij MKB-Nederland: ‘Ik ben blij dat Den Haag mij niet heeft veranderd’
Stokje van Jacco Vonhof
Vuik is sinds juli de voorzitter van MKB Nederland, de vereniging van Nederlandse ondernemers met maximaal 250 man personeel. Ze nam in juli het stokje over van Jacco Vonhof. Daarvoor verdedigde ze sinds 2023 de belangen in Koninklijke Horeca Nederland.
De voorbije weken liep ze de politieke partijen af met ondernemerswensen voor de rijksbegroting voor komend jaar. Ze zit aan tafel bij het polderoverleg tussen werkgevers en vakbonden over de sociale zekerheid, ze heeft een stoel in de Sociaal Economische Raad (SER), en een stoel in de Stichting van de Arbeid.
Haar belangrijkste boodschap: de lasten voor ondernemers mogen niet nog meer omhoog. „De rek is eruit. Ondernemers snakken naar rust en stabiliteit.” Geen gejojo meer met belastingtarieven of versoberingen van ondernemersregelingen. En ze vindt dat het kabinet nu eindelijk moet doorpakken met het verminderen van regels. „Zodat ondernemers daar ook echt wat gaan van merken.”
‘Risico is te groot’
De omvorming van de WIA, de regeling voor zieke of arbeidsongeschikte werknemers, en een kortere loonbetalingsplicht voor werkgevers bij ziekte (van twee jaar naar een jaar) zijn belangrijk. „Die regelingen drukken domweg te zwaar op de balans van ondernemers. Het risico is te groot, dit moeten we echt op een andere manier gaan organiseren.”
De onderwerpen liggen op tafel tijdens het polderoverleg over de sociale zekerheid. Vakbonden en werkgevers praten over een totaalpakket, van economische groei tot hervorming van de WIA. De werkgevers willen onder meer een kortere loonbetalingsplicht, de vakbonden waken voor het uitkleden van allerlei uitkeringsrechten.
Vrijwel de hele zomer liepen er informele gesprekken. Vuik heeft een goed gevoel dat ze elkaar op enig moment zullen vinden. De sfeer is prima, zegt ze, maar er is nog geen plan. „Er is zelfs nog geen zicht op een einddatum voor een plan.”
Kopje onder
Ze weet wat er speelt achter de gevels. Ze kent de verhalen. Over die ondernemer met vijf man personeel die kopje-onder ging doordat één werknemer langdurig ziek uitviel, en hij failliet ging.
„Het piept en kraakt. En ik maak me de meeste zorgen over het feit dat de investeringen teruglopen.”
Accountants analyseerden ruim zevenduizend jaarrekeningen in het mkb. Sinds 2022 dalen de jaarlijkse investeringen met ongeveer 1 procentpunt per jaar. Het afgelopen jaar kwamen de totale investeringen van het gemiddelde mkb-bedrijf uit op 1 procent van de totale omzet.
Voorzichtig worden
En dat is veel te weinig. Het is het gevolg van een teruglopende winstgevendheid, en een teken dat ondernemers voorzichtig worden, zegt Vuik.
Ze noemt de dramatische investeringscijfers ‘een slecht signaal voor de hele Nederlandse economie’. „Investeringen heb je nodig om je bedrijf te laten groeien en weerbaar te maken. Dit laat zien dat bij ondernemers in het mkb de onzekerheid over de toekomst veel te groot is. De financiële ruimte is vaak beperkt, ze houden de adem in. En dat is niet goed.”
De ruimte krijgen
Van alle bedrijven in Nederland hoort 99 procent bij het mkb, het is de motor van de economie. Vuik is vastbesloten de stem van ondernemers te laten horen. „Ik ben niet negatief, want creativiteit en positivisme is iets dat ons tot ondernemers maakt, maar we moeten wel de ruimte krijgen. Zonder een groeiend mkb is er geen economische groei.”
Het volgende overleg wacht. Op weg naar Prinsjesdag, de begrotingsbehandelingen en dat polderakkoord dat er nog lang niet is. Achter de tap van haar eigen biercafé heeft ze intussen al een tijd niet meer gestaan. „Er zitten helaas maar 24 uren in een dag.”
Dit artikel is geschreven door Saskia van Westhreenen voor het AD.
