Gelaten staat serieondernemer Robert Gaal (41) op en loopt hij uit beeld. Hij zucht diep en strijkt zijn volle bos haar naar achteren. Het is een emotioneel einde van een boodschap die hij via LinkedIn deelde met de leden van de Eerste Kamer, die afgelopen dinsdag vergaderden over box 3. Het voorstel dat nu wordt besproken, belast vermogen ook op niet-gerealiseerde waardestijgingen: de papieren winst. In die boodschap schuilen de woede, frustratie en onmacht van Gaal. Bij al zijn startups krijgen medewerkers aandelen, maar zij worden door het huidige wetsvoorstel benadeeld.
Om de Eerste Kamer te paaien — een meerderheid is nog niet in zicht — deed staatssecretaris Eelco Heinen (D66, Fiscaliteit en Belastingdienst) in de aanloop naar het debat wat water bij de wijn. Hij wil bijvoorbeeld versoepelingen voor investeerders en medewerkers met aandelen in start- en scale-ups.
Lees ook: Picnic, Adyen en Booking sturen brandbrief: storm rondom box 3 is nog lang niet gaan liggen
Geen groei voor de techsector
De aanpassingen die Heinen deed, maken van Gaal niet meteen een hoopvollere ondernemer, ook al stelde de Eerste Kamer de stemming dinsdagavond uit tot na de zomer. Het geeft de staatssecretaris wel lucht om een groot aantal pijnpunten op te lossen. Veel politieke partijen zijn voorstander van een volledige vermogenswinstbelasting. Werknemers met een belang in hun start- of scale-up betalen dan pas op het moment dat zij hun aandelen verkopen.
“We hebben de mond vol van innovatie, maar het is niet geregeld”
Robert Gaal Serieondernemer en mede-initiator van Vliegwiel
„De afgelopen jaren heb ik ministers, leden van de Tweede Kamer, ambtenaren en zelfs oud-premier Rutte gewezen op hoe belangrijk werknemersparticipatie is”, legt Gaal uit. „Eind maart stond ik nog met de nieuwe minister van Economische Zaken, Heleen Herbert (CDA), bij Pakhuis de Zwijger op het podium. Een coalitie van start- en scale-ups, onder de naam Vliegwiel (een doorstart van WijBlijven.Tech, red.), vertelde haar onze zorgen over box 3. We wilden zo zichtbaarheid geven aan de oprichters van startups.”
Op de vraag waar die woede vandaan komt, geeft Gaal een cynisch antwoord: „Alle inspanningen hebben tot nu toe niet geleid tot significante actie. We hebben de mond vol van innovatie, maar het is niet geregeld. De stemming is nu uitgesteld. Ambtenaren gaan gaten in die wet proberen te dichten, maar dat is gedoemd te mislukken. Dan hebben we weer lekker gepolderd en verdwijnt het in de la. Het gevolg: geen groei voor de techsector.”
‘Medewerkersparticipatie is in de techwereld heel normaal’
Gaal heeft, tussen het opzetten van zijn startups door, jarenlang gewerkt bij Google in Silicon Valley. Hij zette voor het technologiebedrijf in Amsterdam techhub TQ op. „In die wereld is medewerkersparticipatie via aandelen heel normaal. Ik snap dus ook niet waarom daar in Nederland zo angstig naar wordt gekeken. Ik geef mijn medewerkers altijd aandelen, maar dat is in Nederland veel moeilijker te doen dan in welk ander Europees land dan ook — echt heel moeilijk. Vervolgens betaal je belasting over een fictief rendement van 35 procent. Het schaadt de innovatie van de Nederlandse economie.”
Hij vervolgt: „Het gaat om het creëren van een vliegwiel om zo een ecosysteem te bouwen. Hoe dat werkt? Maak aandelenparticipatie toegankelijk voor iedereen. Stel: er vindt een waardevermeerdering van aandelen plaats. Door dat vliegwiel ondersteunt de huidige ‘succeslaag’, de zittende werknemers, nieuwe startups; de volgende generatie investeert weer in de daaropvolgende generatie. Zo bouw je dat vliegwiel. Ik heb vaak geïnvesteerd in bedrijven van mijn ex-medewerkers. Een ander mooi voorbeeld is hoe Adriaan Mol (oprichter van onder andere Mollie en MessageBird, red.) in start- en scale-ups investeert. Op de lange termijn is dat goed voor iedereen, dus ook voor BV Nederland.”
Dit is het mooiste vak dat er is, stelt Gaal. „Ik gun iedereen deze baan van harte, want het is het allermooiste wat je met je leven kunt doen. Ach, Nederland is nog niet zo slecht. Hoe we naar problemen kijken en hoe we die al polderend oplossen: je kunt het ook als een kracht zien.”
Lees ook: Top 250 laat omslag zien: volwassen scale-ups groeien jonge startups voorbij
