Ondanks omvallende concurrentie en fatbikehype blijft Gazelle succesvol: ‘Wij weten waar we goed in zijn’

Tussen de rijen fietsen bij de Jumbo en Lidl in Dieren is het even zoeken, maar dan staat er toch één fiets die níét van het merk Gazelle is. De fietsfabriek in het Gelderse dorp is de laatste grote Nederlandse fietsenfabriek. Per jaar worden er ruim 200.000 fietsen gemaakt.

„Iedere 30 seconden één: tussen de 900 en 1200 fietsen per dag”, zegt een werknemer bij een van de drie assemblagelijnen trots tegen het AD. In de kantine van de fabriek hangt een banner: 18.000.000 Gazelle-fietsen! Koninklijke Gazelle bestaat sinds 1892.

1.850 meter lange spuitstraat

„Onze naamsbekendheid is gigantisch. Iedere Nederlander heeft wel een Gazelle of heeft ooit een Gazelle gehad”, zegt directeur Aletta Kok, terwijl ze voor de fotograaf poseert op een roze Curb, de nieuwste elektrische stadsfiets van het merk.

De directeur loopt door de fabriek en toont de 1850 meter lange spuitstraat, waar de frames van vier lagen lak worden voorzien. ‘Made in China’, staat groot op de dozen waar de frames uitkomen. „We maken ze ook in Portugal, hoor!” zegt ze snel.

Gazelle ontkwam er niet aan: frames uit Azië. Bijna alle onderdelen waaruit de Nederlandse fiets bestaat, komen van elders. „Wij ontwerpen en daar wordt het volgens onze specificaties gemaakt. Hier testen en assembleren we de fietsen.’’

Litouwen maakt ook Gazelles

Maar in Litouwen, waar Pon Bike – het bedrijf waaronder Gazelle valt – een fabriek heeft, worden ook zo’n 100.000 Gazelles gemaakt. In totaal dus 300.000 Gazelles per jaar, waarvan 70 procent e-bikes. Het gros wordt verkocht in Nederland; daarnaast zijn vooral België en Duitsland belangrijke markten voor het merk.

Gazelle heeft Dieren nooit verlaten en dat zal ook niet gebeuren, verzekert Kok. Daar hoeven de 500 personeelsleden niet voor te vrezen.„De fabriek hier in Dieren is in 2015 vernieuwd. We investeren hier nog steeds, bijvoorbeeld in de elektrificatie van de ovens waarin de poedercoating op de frames wordt gebakken. We investeren ook in de 3.700 zonnepanelen op het dak. We laten daarmee zien dat we hier zitten en blijven zitten.’’

De grote concurrent failliet

Over het faillissement van de grote concurrent, de Accell Groep, wil Kok niets zeggen. Accell ging dit jaar roemloos ten onder. De fabriek in Heerenveen was al gesloten. Dutech, een investeerder uit Singapore, heeft de merkrechten van Batavus, Koga en Babboe overgenomen.

Ook een Accell-fabriek in Hongarije ging naar de Aziaten. Wat er uiteindelijk in Nederland overblijft is ongewis. Accell is niet alleen. Stella, VanMoof en Amslod: fietsmerken vielen de afgelopen jaren bij bosjes om. Gazelle overleefde, net als het Taiwanese Giant dat in Lelystad fietsen voor de Europese markt assembleert.

Familiebedrijf Pon

Gazelle werd in 2011 overgenomen door Pon Bike, de fietstak van het kapitaalkrachtige familiebedrijf Pon. Pon Holdings is de bekende Nederlandse importeur van onder andere Volkswagen en Audi.

Onder Pon Bike vallen onder andere de fietsmerken Urban Arrow en Cannondale en fietsleasebedrijf Lease a Bike. Pon Bike heeft een omzet van meer dan 2 miljard euro. Winstcijfers van Pon Bike worden door het familieconcern niet geopenbaard.

„Dat wij bij een groot familiebedrijf horen, biedt ons natuurlijk de mogelijkheid om een stabiele koers voor de lange termijn te volgen. Onze fietsen moeten lang meegaan en onderdelen zijn minimaal tien jaar leverbaar. De fiets moet zo goed zijn dat je automatisch weer een Gazelle koopt als je hem aan een kind doorgeeft.”

Nog even over die roze Curb, een superstrakke fiets die zomaar door kan gaan voor het zoveelste hippe fietsmerk. „Hiermee richten we ons op de young professionals tussen de 25 en 35 jaar.’’

Gazelle introduceerde de afgelopen jaren meer nieuwe typen fietsen voor specifieke doelgroepen. Een eigen bakfiets bijvoorbeeld en een longtail – een fiets met een verlengd frame, zodat er achterop twee kinderen kunnen zitten.

Fatbike is een rage

Maar dé fietstrend van de afgelopen jaren, de fatbike, staat niet in de catalogus. „We kijken naar alle nieuwe trends. We weten ook: rages komen en gaan. Bij de fatbike hebben we gezegd: dit is er eentje die even niet voor ons is. Je weet ook niet wat er gaat gebeuren met zoiets. Misschien komt er een helmplicht voor de fatbike en dan gaat de markt weer schuiven.’’

Ze bezweert dat ze nooit twijfelt als ze een zwerm schooljeugd op fatbikes ziet. „Wij weten waar we goed in zijn en we geloven in de fietsen die we maken: veilig en duurzaam. De urban designfiets bleek geen rage. Daar spelen we als Gazelle dan ook op in. Maar de fatbike? Onze Esprit is nog altijd de meest verkochte schoolfiets voor kinderen die naar de middelbare school gaan.’’

Remlichten

De moderne e-bike lijkt niet meer op die van tien jaar geleden. Vaak heeft de ketting plaatsgemaakt voor een aandrijfriem, zit de batterij ín het frame in plaats van los op het frame of in het zadel en is verlichting vaak in het frame verwerkt, zodat er nooit meer gedoe is met fietslampjes die het niet doen.

Verlichting die gaat branden als het donker wordt of als je in een tunneltje rijdt. En remlichten op een fiets zijn ook al heel gewoon. Gps-tracking om een gestolen fiets te vinden, het zit erin.

Valincidenten bij ouderen

Sommige innovaties halen het niet. Steer Assist, dat met de TU Delft werd ontwikkeld, is een systeem dat bij kon sturen en waardoor het aantal valincidenten bij ouderen af zou moeten nemen, maar het werd ondanks veelbelovende tests nooit in productie genomen. Nederlanders, ook ouderen, bleken het stuur niet uit handen te willen geven.

Er kwam wel een fiets voor ouderen: de Easyflow, een e-bike met een laag zwaartepunt, een heel lage instap en een heel schuine voorvork, zodat de fiets het liefst rechtdoor wil zonder om te vallen. Kok: „We zien in onze experience centers mensen komen die eigenlijk niet meer durven te fietsen. Dan hebben ze van een buurvrouw over deze fiets gehoord en dan moeten ze bijna huilen als ze een rondje rijden en merken dat het nog gewoon gaat.’’

Dit artikel is geschreven door Ton Voermans voor het AD.