Het is een periode vol emotie, vertelt Manon Pijnenburg. „Ik ben net veertig geworden, ons bedrijf bestaat vijftig jaar en mijn vader is tien jaar geleden overleden”, zegt ze tegen Eindhovens Dagblad.
En dan is ze ook nog eens Chief Executive Officer (ceo) van het familiebedrijf geworden: AAE in Helmond. Oftewel Advanced Automated Equipment. Een bedrijf dat met name extreem nauwkeurige hightechmachines en modules maakt voor andere bedrijven, van de chipindustrie tot makers van medische apparatuur.
Een echt Helmonds familiebedrijf (‘ons bedrijf’), met een jaaromzet van zo’n 150 miljoen euro, dat groeit en bloeit en een toonaangevende onderneming in Zuidoost-Brabant is. „Ik besef dat mijn vader dit had moeten meemaken. Ik miste hem echt toen ik het nieuws aan onze medewerkers vertelde. Veel mensen hebben nog met hem gewerkt.”
Haar vader keert vaak terug in het bij vlagen opvallend openhartig gesprek. Hij overleed weliswaar in 2016, pas 58 jaar oud, maar zijn geest is nog aanwezig. Natuurlijk bij de familie, maar zeker ook bij AAE. „Ik had hem natuurlijk liever nog bij me gehad. Maar ik ben ook geworden wie ik ben door de situatie zoals die na zijn dood ontstond.”
Ze roert even in haar thee, die ze in het vuur van het gesprek bijna koud heeft laten worden. Buiten, op het zonovergoten terras van restaurant Grotel’s Genieten, is het een komen en gaan van fietsers die stoppen voor een welverdiend biertje. Binnen is het koel en rustig. „Wat is het hier leuk geworden”, zegt ze, al rondkijkend. „Vroeger, lang geleden, had ik een vriendje dat hier werkte. Toen was het nog wat oubollig.”
Onze droom
Dat ze de topvrouw zou worden in het familiebedrijf, had ze zelf niet verwacht, ook niet na het overlijden van haar vader. „Ik zag mezelf wel ondernemer worden, dat zit in me. En ik denk ook dat mijn vader het in me zag. Al heeft hij dat nooit zo uitgesproken. AAE was zijn droom, maar het hoefde niet per se ook ónze droom te zijn.”
Manon Pijnenburg was 22 toen haar vader haar vroeg de verantwoordelijkheid voor de personeelszaken binnen AAE op zich te nemen. „Ik studeerde nog en géén HR. Ik dacht: wat vraagt hij toch van mij.”
Ze zegt het terwijl ze grote ogen opzet, kenmerkend voor haar expressieve gezicht. Net als de vrolijke en spontane lach die ze gedurende het gesprek regelmatig laat klinken.
Intensief betrokken
Later, toen vader William ziek werd, draaide ze al acht jaar mee in de leiding van AAE en raakte ze steeds intensiever betrokken bij het bedrijf. „Mijn vader had vertrouwen in mijn rol binnen AAE, maar over hoe die rol er in de toekomst uit zou kunnen zien, hebben we niet echt gesproken. Want hij moest herstellen, vonden wij. Misschien tegen beter weten in, want zijn ziekte was ongeneeslijk. Maar toch: als we het over de toekomst zouden hebben, werd het zo definitief. Dus spraken we het niet uit. Een ding wisten we wel: we zetten het familiebedrijf voort.”
Na de dood van William werd Frank Mulders aangetrokken om het bedrijf te runnen. Nu Manon Pijnenburg de leiding overneemt, krijgt hij een nieuwe rol. Als directeur Europa en verantwoordelijk voor Global Operations blijft hij een belangrijke post bekleden. „Deze overgang maakte vanaf het begin deel uit van het plan.”
Voor de buitenwacht leek het vanzelfsprekend dat een van Williams zonen (Mark of Koen) hun vader zou opvolgen. Zij kozen er echter voor om buiten AAE zelf een onderneming op te zetten, van nul af aan. Juist dochter Manon nam de leiding over.
Of ze heeft getwijfeld? „Ja, het was best spannend. Je vraagt je toch af: kan ik het wel? Komt het niet te vroeg? Dat is gezond en menselijk. Tien jaar geleden heb ik het bewust niet gedaan. Maar nu is het goede moment. Toen ik dat eenmaal had besloten, kreeg ik er energie van. En als het om een of andere reden toch niet mijn rol blijkt, dan lossen we het anders op. Al ga ik daar absoluut niet van uit, natuurlijk.”
Witte raaf
Als topvrouw, en samen met haar moeder en broers Mark en Koen eigenaar, is Manon Pijnenburg een witte raaf. En al helemaal in de hightech. Of er door collega’s anders tegen haar wordt aangekeken omdat ze een vrouw is? „Ik denk dat dit zo is. Al voel ik het niet. Via via krijg ik wel eens signalen. Ik trek het me meestal niet aan, al zou ik willen dat het geen relevant onderwerp is.”
Bovendien, zegt ze: het is niet zwart-wit. „Iedereen geeft op zijn of haar eigen manier leiding. Voor mij gaat goed leiderschap niet over mannelijk of vrouwelijk. Het gaat erom dat je keuzes durft maken, oog hebt voor mensen en mensen bij elkaar brengt. Ik snap dat jullie ernaar vragen. Maar ik hoop dat jullie het over een tijdje niét meer vragen. Voor mij is het belangrijk dat mensen die erover kunnen oordelen mij beoordelen op wat ik doe en wat ik bereik.”
„Voor mij is het nooit een punt geweest om een vrouw in een mannenwereld te zijn. Ik zat altijd al tussen de mannen, ook thuis met alleen broers. Bij AAE is intussen een kwart van de mensen vrouw, dat is bovengemiddeld. Als vrouw breng ik de menselijke maat in leiderschap en cultuur in.”
Moederhart
Ze spreekt er regelmatig over met andere vrouwelijke leiders. Hoe krijg je het thuis geregeld, met twee kinderen van 7 en 5 jaar oud? Dat is eigenlijk een vraag die alleen aan vrouwen wordt gesteld. „Je kunt het een stomme vraag vinden, maar die komt wel ergens vandaan. „Als moeder voel ik me heel verantwoordelijk voor onze kinderen. Maar een gezin combineren met een drukke baan doe je samen. Tom en ik hebben daarin onze eigen manier gevonden.”
“Ik wil mijn kinderen ook laten zien dat ambitie en een gezin naast elkaar mogen bestaan. Dat lukt”
Manon Pijnenburg Nieuwe ceo van hightechbedrijf AAE
„Dat zorgzame zit waarschijnlijk vaak toch iets meer in een moeder dan in een vader. Daar kun je heel moeilijk over doen, maar ik denk dat het echt zo is. Natuurlijk ben ik veel weg en is het soms lastig. Maar ik wil mijn kinderen ook laten zien dat ambitie en een gezin naast elkaar mogen bestaan. Dat lukt. Bij een maandafsluiting op school of op vrijdagmiddag zorg ik dat ik er bij ben. En soms lukt dat ook net niet. Zo gaat dat.”
Concurrentiegevoelig
Van 600 medewerkers groeit het familiebedrijf de komende tijd uit naar zo’n 1000 mensen. Tegelijk wil AAE op zijn eigen manier ook ‘klein’ blijven. „Op dit moment is alles van ons: de grond, de panden, de machines. Nu we verder willen groeien, spreken we wel met banken. Maar we blijven baas in eigen huis. Dat staat voorop. Desnoods groeien we maar wat minder snel.”
„We willen op het hoogste niveau meedoen, in de Champions League van de hightech spelen. Onze klanten staan er hetzelfde in. Dan moeten we met onze klanten meegroeien. Dat kan niet meer alleen vanuit Helmond, we moeten daar zitten waar onze klanten zitten. Dus doen we dat ook in Noord-Amerika, in de staat North Carolina, en heel binnenkort ook in Zuidoost-Azië, in Maleisië. Groeien is niet alleen maar leuk. Het kost veel geld.”
AAE wordt als prominente speler in de hightech steeds bekender. „Wij maken heel veel waarmee we niet naar buiten kunnen. Dat willen onze klanten niet omdat het concurrentiegevoelig is. Ja, dat is soms een beetje irritant. Vooral omdat het vaak om heel bekende bedrijven gaat of leuke, in het oog springende producten. Daarom moeten we nieuwe klanten overtuigen met wat we maken, niet met de namen van andere klanten.”
Wat volgens Manon ook belangrijk is: bekend staan als een goede werkgever. „We willen een bedrijf blijven waar mensen graag werken, ook nu we groeien. We blijven een familiebedrijf en moeten onze cultuur zien vast te houden.”
Die cultuur vat ze samen in één woord: ACHT. „Toen AAE hard begon te groeien, vonden we het belangrijk om vast te leggen wie we zijn en willen blijven. Daarom heb ik toen op papier gezet wat de pijlers van onze cultuur zijn: Ambitious (ambitieus), Can do (het kan wél), Human (menselijk), Together (samen). Het is puur toeval, maar die vier letters vormen het woord ACHT.”
Helmondse oorsprong
De kunst is om tijdens het groeien ook de T van Together te bewaken. „Als mensen goed in hun vel zitten, komen ze op hun werk beter tot hun recht. Daarbij is het leven veel te kort om niet prettig te kunnen werken. We koesteren onze Helmondse oorsprong, ook al zullen we dus ook op andere plekken uitbreiden. Hiér vallen we op. Onze medewerkers vinden het bovendien fijner om in Helmond te werken dan om in de file naar Eindhoven te staan.”
“Ik denk dat mijn vader het echt heel vet zou vinden dat we het allemaal als familie doen en zijn droom gezamenlijk verder brengen”
Manon Pijnenburg Nieuwe ceo van hightechbedrijf AAE
Dat wil niet zeggen dat het alleen maar hoera is bij AAE. „Ook bij ons is er elke dag een hoop gedoe natuurlijk. Dat is overal zo, in het bedrijfsleven. Alleen komt dat niet doordat er ongemotiveerde mensen rondlopen. Als mensen niet bij AAE passen, vertrekken ze vaak uit zichzelf of nemen we afscheid.”
Wat zou je vader nu tegen je zeggen?
„Die zou trots zijn en zeggen: ‘Potverdikke, meid!’ Ik denk dat hij het echt heel vet zou vinden dat we het allemaal als familie doen en zijn droom gezamenlijk verder brengen. En hij zou ook zeggen dat ik goed op mezelf moet letten en zeker nog met wat inhoudelijke opmerkingen komen.”
En wat zou jij terugzeggen?
„Die vraag emotioneert me, merk ik.”
Ze valt even stil. En dan: „Ik zou hem zeggen dat ik trots ben dat ik zijn dochter ben. Dat hij iets prachtigs heeft opgebouwd. En dat ik het gevoel heb dat ik, als ik mezelf ben, altijd een stukje van hem meeneem.”
Dit artikel is geschreven door Arjen Vos voor het Eindhovens Dagblad.
