De nieuwe Europese verpakkingsregels (PPWR), die op 12 augustus ingingen, moeten voor meer Europese eenheid zorgen. Het is één pakket eisen voor producenten, importeurs, distributeurs en webshops die verpakkingen op de markt brengen. Maar juist daar wringt het voor Nederlandse ondernemers die over de grens verkopen: registratie, rapportage en handhaving blijven per land verschillend.
Dat beeld wordt bevestigd in het webinar ‘Toekomstgericht circulair verpakken’ dat Verpact donderdagochtend uitzond, waarin werd ingezoomd op onder meer de PPWR. De stichting moet in Nederland gelden als belangrijkste informatiebron en praktische ondersteuner voor ondernemers.
Hester Klein Lankhorst, ceo van Verpact, ziet voordelen in Europese uniformiteit, maar plaatst ook een kanttekening. „Er is nog heel veel onduidelijkheid rond de regels. We zitten soms echt met de handen in het haar: ‘hoe gaan we dit doen?’ en ‘wat bedoelen ze (de Europese Commissie, red.) precies?’ We hebben daar ook vragen over gesteld aan de Europese Commissie”, vertelt Klein Lankhorst. Verpact plaatste eerder al een ‘eenvoudige’ beslisboom op de website om te bepalen welke rol je als ondernemer binnen de nieuwe regels hebt. Vanwege de vele vragen die Verpact daarna ontving over de uitkomst van de boom is die weer van de website gehaald.
“De boetes liegen er niet om, dat risico neem ik niet”
Kim Zwarenstein Ondernemer die alleen nog pakketten stuurt naar België en Nederland
Webshops ervaren die onduidelijkheid
Die onzekerheid sluit aan bij wat kleine webshopeigenaren eerder aan De Ondernemer vertelden. Yamie-lee Bijster van Shop with Marley’s stopte met buitenlandse verzendingen, goed voor 30 procent van haar omzet. Ze spreekt haar zorgen uit: „Europa maakt één Europese verordening, maar vervolgens moet de ondernemer zich per land opnieuw verdiepen in registraties, organisaties, rapportages, tarieven en verplichtingen. Wat is er dan precies geharmoniseerd?”
Ook Kim Zwarenstein van The Dog Lounge schrapte alle landen behalve België. Haar reden: „De boetes liegen er niet om, dat risico neem ik niet.”
De kern van hun probleem: de Europese regels zijn bedoeld als één kader, maar ondernemers die grensoverschrijdend verkopen, moeten nog steeds uitzoeken welke registraties, rapportages en kosten per land gelden.
Verpact probeert daarom samen met omliggende landen meer lijn te krijgen in de uitvoering. Klein Lankhorst noemt België, Frankrijk en Luxemburg als landen waarmee wordt samengewerkt om zo veel mogelijk te harmoniseren.
Ongelijke handhaving zorgt voor scheef speelveld
Naast de onduidelijkheid speelt de mate van handhaving een grote rol. Nederland geldt volgens Verpact als koploper en de Inspectie Leefomgeving en Transport handhaaft stevig. Dat is goed voor het systeem, maar kan ook wringen als andere landen minder streng controleren.
Klein Lankhorst zegt daarover: „Wij hebben een hele goede handhaver. Eerlijk gezegd vind ik ze soms iets té goed, vergeleken met andere landen.” Maar als regels in andere landen minder worden gecontroleerd, ontstaat volgens haar een ongelijk speelveld. „In onze sector wordt gezegd dat we koploper zijn, maar in het buitenland wordt er gewoon niet gehandhaafd.” Daardoor moeten Nederlandse bedrijven wél kosten maken en administratieve verplichtingen naleven, terwijl concurrenten elders mogelijk minder druk ervaren.
Ruben Dekker, plaatsvervangend MT-lid verpakkingen en plastic bij het ministerie van Economische Zaken, sloot ook aan in de talkshow. Rondom de ongelijkheid in handhaving ziet hij een rol voor Brussel. „Uiteindelijk is het aan de Europese Commissie om ook toe te zien dat lidstaten dat doen.”
Vermindering van verpakking
Tegelijk gaat de nieuwe verpakkingsverordening verder dan registratie en recycling. Volgens Dekker komt er ook meer nadruk op het verminderen van verpakkingen. „Er komt alleen maar meer verpakking op de markt. We zullen echt iets wezenlijks anders moeten gaan doen.”
Dekker noemt het bekende voorbeeld van online bestellingen. „Ik denk dat heel veel mensen dit herkennen als je een pakje bestelt. Je krijgt thuis een enorme doos waarin uiteindelijk je tandenborstel zit.”
Verpact pleit daarom niet voor stilstand, maar wel voor duidelijkheid. Klein Lankhorst vraagt om rust in de regels, zodat bedrijven weten waar zij aan toe zijn. „We hebben al hogere normen. Houd het daarbij. We vinden niet erg dat we bovenaan in Europa staan. Laten we vooral nu zorgen voor rust in het normenstelsel.”
Voor kleine webshops blijft dit dus een knelpunt. De Europese regels moeten harmoniseren, maar zolang uitleg, registratie en handhaving per land verschillen, blijft internationaal verkopen een risico. Hoewel Verpact op de eigen site spreekt over het indrukken van een pauzeknop, werd in de talkshow niet duidelijk wat bedrijven nu moeten doen. Op de site staat dat ondernemers voorlopig moeten uitgaan van de situatie die vóór 12 augustus gold.
