Eén Europa, één duidelijke standaard. 12 augustus moest het begin worden van meer eenheid in de verpakkingsregels binnen de EU. Met de nieuwe verordening (PPWR) kregen alle lidstaten één pakket eisen om afval van verpakkingen terug te dringen.
Producenten, importeurs, fabrikanten en distributeurs moeten allemaal een duit in het zakje doen. Maar ook met achttien maanden voorbereidingstijd is het volgens webshophouder Yamie-lee Bijster ondoenlijk voor de kleine ondernemer: „Europa maakt één Europese verordening, maar vervolgens moet de ondernemer zich per land opnieuw verdiepen in registraties, organisaties, rapportages, tarieven en verplichtingen. Wat is er dan precies geharmoniseerd?”
“Wie als eerste een verpakking in een lidstaat op de markt brengt, geldt daar als producent en moet daar UPV-aangifte doen”
Packspert
Einde aan Europese ambitie
De registratie voor verpakkingsafval per land is niet volledig nieuw. Ook vóór 12 augustus golden daarvoor al nationale regels. De PPWR verandert wel de definities en rollen en voegt nieuwe verplichtingen toe.
Per land gelden bijvoorbeeld regels voor verpakkingsafval. Dat heet uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV): wie als eerste een verpakking in een lidstaat op de markt brengt, geldt daar als producent en moet UPV-aangifte doen, legt verpakkingsadviesbureau Packspert uit.
Welke andere verplichtingen gelden, hangt af van de rol van een bedrijf. Een webshop kan óók fabrikant zijn zonder zelf verpakkingen te maken, bijvoorbeeld als die verpakkingen met de eigen naam of het eigen merk laat bedrukken. „Er zijn zoveel mitsen en maren om te bepalen welke rollen je hebt. Wat wij op dit moment zien, is dat heel veel bedrijven gewoon het overzicht kwijtraken”, aldus Packspert.
Lees ook: Nieuwe verpakkingsregels gelden vanaf 12 augustus: deze rol heeft je bedrijf en dit moet je regelen
Ieder plakbandje en pakketje wegen?
Voor Yamie-lee is het een reden om verzendingen naar het buitenland dicht te gooien. Verkocht ze via Shop with Marley’s vooralsnog hondenvoeding in twintig Europese landen, nu staat op haar website: ‘Vanwege de ontwikkelingen rondom de wet PPWR & EPR/UPV verzenden wij vanaf 11 augustus 23:59 enkel binnen Nederland.’ 30 procent van haar omzet valt weg. „Maar het bijhouden van hoeveel gram tape of vulmateriaal per pakket is voor mij, naast het webshoponderhoud, de verzendingen en de klantenservice, niet te doen. De 250 orders die ik per maand doe zijn nooit standaard, dus ik moet alles iedere keer opnieuw wegen”, zegt Yamie-lee.
Volgens Elisavet Diamantopoulou van Coolset, dat bedrijven helpt bij de PPWR-rapportage, hoeft niet iedere afzonderlijke verzending te worden opgegeven. De aangifte is een jaartotaal per materiaalcategorie. Wie naar verschillende landen verzendt, moet in de praktijk wel kunnen achterhalen hoeveel verpakkingsmateriaal waar terechtkomt. „Ze verwachten het niet per gram, maar je moet wel scheiden”, zegt Yamie-lee.
Honderden euro’s per land
Naast de registratie- en rapportageverplichtingen moeten bedrijven in iedere lidstaat een Authorized Representative (AR), oftewel een lokale vertegenwoordiger, aanstellen. Daar komen kosten bij. Volgens Coolset kost een lokale vertegenwoordiger 150 tot 1000 euro per land per jaar. Daarnaast betalen bedrijven in sommige landen een afvalbeheerbijdrage, afhankelijk van de hoeveelheid en het soort verpakkingsmateriaal. Tarieven en vrijstellingen verschillen per land.
Wat moet je als webshop weten?
• Verkoop over de grens
Per EU-land kun je te maken krijgen met registratie en rapportage voor verpakkingsafval.
• Check je rol
Je rol onder de PPWR bepaalt welke verplichtingen je hebt. Met verpakkingen onder je eigen naam of merk kun je bijvoorbeeld als fabrikant gelden.
• Niet elk pakket wegen
De aangifte gaat per materiaalcategorie. Je moet wel kunnen bepalen hoeveel verpakkingsmateriaal in welk land terechtkomt.
• Kosten verschillen per land
Denk aan afvalbeheerbijdragen en mogelijk een lokale vertegenwoordiger. Tarieven en vrijstellingen zijn niet overal hetzelfde.
Kesbeke stop verzendingen naar Duitsland
Hoe snel de kosten voor een kleine webshop uit verhouding kunnen raken, maakt Packspert concreet. Als voorbeeld noemt het adviesbureau een aanbieder die 300 euro per jaar per lidstaat rekent. „Stel dat je in tien lidstaten verkoopt, dan betaal je al 3000 euro, terwijl je daar misschien maar honderd pakketten verkoopt. Dan is het niet meer rendabel.”
Die rekensom wordt ook elders gemaakt. Kesbeke stopt met verzendingen naar Duitsland. Het Amsterdamse familiebedrijf, bekend van zijn tafelzuren, noemt de verplichte registratie in het Duitse LUCID-register en de extra administratie en kosten als reden. „Wij willen deze extra kosten niet doorberekenen aan onze klanten.” Naar Nederland en België blijft Kesbeke wel verzenden.
Lees ook: Nieuwe repairwet op komst: dit moeten webshops, winkels en reparateurs straks regelen
België blijft relevant
Kim Zwarenstein runt al dertien jaar The Dog Lounge, een (web)shop voor hondenartikelen. Ze schrapt alle landen behalve België. „De boetes liegen er niet om, dat risico neem ik niet.”
Hoe hoog eventuele boetes zijn, bepaalt iedere lidstaat zelf. De PPWR schrijft voor dat sancties ‘doeltreffend, evenredig en afschrikkend’ moeten zijn. Ook verkoop via onlineplatforms kan worden geraakt: platforms krijgen onder de PPWR verplichtingen om informatie over de registratie van verkopers te verzamelen en te controleren.
Chella Verhoeven van MoM&e, een webshop voor borstvoedingsproducten, kiest eveneens alleen nog voor België. Ze betaalde naar eigen zeggen 50 euro voor registratie bij Valipac, maar twijfelt welke andere verplichtingen en kosten precies gelden. Eenduidige informatie daarover is volgens haar moeilijk te vinden.
Lees ook: Omzet ondernemers in detailhandel blijft groeien, vooral webshops zorgen voor meer verkoop
Veel vraagtekens
Fost Plus en Valipac voeren in België de producentenverantwoordelijkheid uit voor respectievelijk huishoudelijke en bedrijfsmatige verpakkingen. In een gezamenlijke PPWR-uitleg schrijven zij dat de oude ondergrens van driehonderd kilo vervalt. Daardoor geldt die drempel niet langer voor de registratie en rapportage die bij die producentenverantwoordelijkheid horen.
Verpact zegt dat op verschillende onderdelen nog niet duidelijk is hoe de PPWR moet worden toegepast. Bedrijven hebben ruim van tevoren duidelijkheid nodig over de regels en verantwoordelijkheden, zegt de organisatie, ‘hetgeen nu niet het geval is’. Verpact heeft daarom ‘op de pauzeknop gedrukt’. Bedrijven moeten in Nederland voorlopig uitgaan van de situatie die vóór 12 augustus gold.
Maar ook in België is nog niet alles helder. Fost Plus laat weten ‘net als andere producentenverantwoordelijkheidsorganisaties in Europa’ nog bezig te zijn ‘de praktische implicaties van de PPWR op ons eigen niveau te doorgronden en te implementeren’. Voor de precieze wettelijke verplichtingen van Nederlandse webshops verwijst Fost Plus naar de Interregionale Verpakkingscommissie. De Ondernemer heeft die commissie om opheldering gevraagd, maar nog geen reactie ontvangen.
Lees ook: Omzet ondernemers in detailhandel blijft groeien, vooral webshops zorgen voor meer verkoop
