De impact van de handhaving op schijnzelfstandigheid blijft de komende jaren onderwerp van discussie. Steeds meer zelfstandige professionals hebben namelijk te maken met opdrachten die worden beëindigd, niet doorgaan of onder gewijzigde voorwaarden worden uitgevoerd.
Volgens Comité ZZP is onduidelijk zzp-beleid en handhaving door de Belastingdienst de oorzaak. Daarom lanceerde de belangenvereniging onlangs de Schademonitor zzp, waarmee zelfstandige ondernemers kunnen melden welke financiële of professionele gevolgen zij ervaren, zoals het mislopen van opdrachten of omzetverlies. De verzamelde gegevens moeten helpen om de economische impact beter inzichtelijk te maken en het maatschappelijke debat met praktijkgegevens te voeden.
Lees ook: ‘Onthutsend’ noemen experts nieuw zzp-kader van minister Aartsen
Zzp’ers hebben last van beleid
Uit de eerste 65 meldingen kan worden geconstateerd dat zzp’ers in de provincie Utrecht het meeste last hebben van het zwalkende zzp-beleid, waar minister Thierry Aartsen van Werk & Participatie vanaf 1 januari 2028 overigens een einde aan hoopt te maken. Onlangs scherpte hij het toetsingskader aan en kwam hij met nieuwe zzp-wetgeving. Deze Zelfstandigenwet moet, als het aan de VVD-politicus ligt, op 1 januari 2028 van kracht worden.
Iets meer dan de helft van de zzp’ers die het formulier inmiddels heeft ingediend zegt last te hebben van het beleid: 26 zelfstandigen geven aan dat de opdrachtgever niet meer met zzp’ers wil werken en 25 stuks ziet de jacht op schijnzelfstandigheid door de Belastingdienst als grote boosdoener. Opvallend is dat slechts negen van hen werd gedwongen om in loondienst te komen.
Grote financiële en persoonlijke gevolgen
Eind 2025 inventariseerde Comité ZZP de ontstane problematiek door de handhaving op schijnzelfstandigheid. Het klopte met achthonderd klachten aan bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en de Nationale Ombudsman. „De meldingen laten zien dat opdrachtgevers door de hervatte handhaving op schijnzelfstandigheid massaal stoppen met het inhuren van zzp’ers, met grote financiële en persoonlijke gevolgen voor zelfstandigen”, stelde Peer Goudsmit, bestuurslid van Comité ZZP, destijds.
Zowel de Autoriteit Consument & Markt als de Nationale Ombudsman kijkt anders naar de aanpak van schijnzelfstandigheid. De schademonitor moet nog beter inzicht gaan bieden in het effect van de handhaving.
AWVN geeft Aartsen zzp-advies: Kom met onafhankelijke toetsingscommissie
Werkgeversvereniging AWVN heeft het ook gehad met het onduidelijke zzp-beleid. Het kost de achterban van AWVN, opdrachtgevers van zzp’ers, onnodig veel tijd en geld om het goed te regelen. AWVN spreekt over verplichtingen die ‘slecht werkbaar zijn’.
Om schijnzelfstandigheid te voorkomen en onzekerheid weg te nemen, adviseerde zij minister Aartsen onlangs een onafhankelijke toetsingscommissie in te stellen die bindend oordeelt of iemand als zzp’er mag worden ingehuurd. Verder pleit AWVN voor de terugkeer van modelovereenkomsten voor het werken met zzp’ers. Als derde wil AWVN een afgebakende lijst van sectoren waarin het werken met zzp’ers helemaal niet is toegestaan.
Lees ook: Temper-ceo Matthijs Tetteroo vecht zzp-oordeel aan bij Hoge Raad
